Қатты денелердің балқуы мен қатаюына ашық сабақ, 8-сынып

Әдіскер Р.Ж Жаппарбекова

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 8.1 В Агрегаттық күйлер.

Мектеп: С. Көбеев атындағы №56 ЖОМ

Күні: 8.10.2018 ж Мұғалімнің аты-жөні: Сагындыкова С.Г Сынып: 8Ә,Б,В,Г,Ғ Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы Қатты денелердің балқуы және қатаюы, балқу температурасы, меншікті балқу жылуы.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.1.4. Молекула- кинетикалық теория негізінде қатты күйден сұйыққа және кері айналуды сипаттау. 8.3.2.10. Балқу/ кристалдану кезіндегі жұтылатын / бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруға қолдану. 8.3.2.11. Заттың балқу және қатаю үдерісі кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін талдау.

Сабақтың мақсаттары

 Молекула кинетикалық теория негізінде қатты күйден сұйыққа және кері айналуы туралы білу, балқу және кристалдану кезіндегі жұтылатын немесе бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын жаза алу.  Балқу және кристалдану кезіндегі жұтылатын немесе бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану. Заттың балқу және қатаю кезіндегі температураның уақытқа тәуелділік графигін сипаттау.  Формуланы түрлендіру, есептеулер жүргізу.

Бағалау критерийлері

 Заттың қатты күйден сұйыққа және кері айналуын түсінеді.  Балқу немесе кристалдану кезіндегі жұтылатын немесе бөлінетін жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдана алады және температураның уақытқа тәуелділік графигін сипаттай алады.  Формуланы түрлендіріп, есептеулер жүргізе алады.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар: Қатты, сұйық тәрізді денелер құрылысының ерекшеліктерін кристаллдануын, қатаюын, балқуын ауызша түрде жалпылай алады. Пәндік лексика және терминология: Молекула, тығыздық, масса, энергия, температура, беріктік, қаттылық, аққыштық, пішін.

Құндылықтарға

баулу

Еңбек қоғамында адамгершілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелеу. Оқушының бойында зерттеушілік, шығармашылық қабілеттерін арттыру арқылы бәсекеге қабілетті ету.

Пәнаралық байланыс

Есептер шығару арқылы математика пәнімен байланысады. График салуда бейнелеу өнері пәнімен байланысады. Әр түрлі қоспалар үшін металдарды балқытуда химия пәнімен байланысады.

Алдыңғы білім Біледі: Денені қыздыруға қажетті немесе ол суығанда жұмсалатын жылу мөлшері қандай физикалық шамаларға тәуелді екенін біледі. Жаратылыстану пәнінен заттың қатты, сұйық, газ күйде болатыны және қатты денелердің балқитыны, сұйық заттардың қатаюы туралы білімдері бар.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері Ресурстар

Сабақтың басы

3 мин

5 мин

Білу, түсіну

айтылым тыңдалым

Ұйымдастыру кезеңі: Сәлемдесу, оқушыларды түгелдеу. Жағымды көңіл-күй сыйлау. Сыныптың психологиялық ахуалын қалыптастыру. Сабаққа назарын аудару. Оқушыларды «Шаттық шеңбері» әдісін пайдалана отырып «Қатты дене» және «Сұйық дене» деп екі топқа біріктіру. Сабақта қарастырылатын мәселелер: І. Үй тапсырмасын тексеру (жеке жұмыс) «Доп лақтыру» әдісі.

1. Заттың меншікті жылусыйымдылығы нені көрсетеді және өлшем бірлігі қандай? 2. Меншікті жылусыйымдылығы ең үлкен және ең кіші заттарды атаңдар және салыстырыңдар. 3. Денені қыздыру үшін қажетті жылу мөлшерін қандай формуламен есептеуге болады? с, m, t1, t2 әріптерімен қандай физикалық шамалар белгіленген? 4. Денені қыздыруға қажетті немесе ол суығанда бөлінетін жылу мөлшері тең бе? Түсіндіріңдер.

Дескриптор:

 Заттың меншікті жылусыйымдылығын және өлшем бірлігін біледі.  Меншікті жылу сыйымдылығы ең үлкен, ең кіші заттарды атап салыстырады және қандай формуламен есептейтінін, қандай физикалық шамаларға тәуелді екенін біледі.  Q1=Q2 екендігін қорытып дәлелдейді.

Доп

Сабақтың

ортасы

Білу, түсіну 12 мин

тыңдалым

ІІ. Жаңа тақырып: Мұғалімнің жаңа сабаққа шолу жасауы. Затты бір агрегаттық күйден екіншісіне көшіру үшін оған не энергия беру керек, не болмаса одан энергия алу керек. Денеге энергия бере отырып оны қатты күйден сұйық күйге (мысалы: мұзды металдарды, парафинді еріткенде) керісінше энергияны бөліп алғанда сұйықтан қатты дене алуға болады (мысалы: судан мұз).

Меншікті балқу жылуы: Q λ = --------- (Дж/кг)

m

t,0C

-- 40 -- D 20 -- 0 -- B C E F - 20

A 10 20 τ,c

графигі түсіндіріледі.

Эксприменттік тапсырма:

4-кесте

График