Қазанғаптың Шыныаяқ күйі бойынша 2-сынып ашық сабағы

Қазанғап «Шыныаяқ»

(ашық сабақ)

Сабақтың тақырыбы: Қазанғап «Шыныаяқ»

Оқушы: Серкебай Гаухар 2-сынып

Уақыты:

Сабақтың мақсаты: Ұлы кйші Қазанғап Тілепбергенұлының өмірімен күйлеріне тоқталып, шығармашылығын насихаттау. Оқушының күйге, домбыра аспабына деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың көрнекілігі: күйшінің портреті, үнтаспа.

Пайдаланылған оқулықтар: «Күй қайнары», «Қазақтың күйлерінің энциклопедиясы»

Сабақтың түрі: Аралас

Сабақтың негізгі кезеңдері:

1.Ұйымдастыру (оқушымен амандасу, құралдарын түген)

2.Үй тапсырмасын сұрау.

Алдымен оқушымен амандасып өткен сабақта өтілген үй тапсырма-сын сұрау. Үйде халық күйі «Айжан қыз», Дәулеткерей «Қос алқа», Доргамыжский «Казачок», Этюд-5,

гамма соль мажор // ми минор, фа мажор // ре минор гаммаларын жатқа ойнау. Қате жерлерін жөндеп, нюансын көрсетіп жатқа ойнайтын шығармаларды оқушымен бірге қосылып ойнаймын. Этюд гамманы оқушының техникасын өсіру, саусақтарын дамыту үшін ойнатамыз.

3.Жаңа Сабақ.

Алдымен Қазанғаптың өмір жолдарымен күйлеріне тоқталып қысқаша мағлұмат беріп өтемін.

Қазанғап Тілепбергенұлы – қазақтың әйгілі күйші, композиторы. Туып өскен жері Арал көңілінің жағасы, Құланды түбегінің Ақбауыр деген жерінде 1854 жылы дүниеге келген. Шыққан тегі – Ұлы жүз құрамындағы байырғы тайпалардың бірі Шанышқылы. Бойы өсіп, бұғанасы қатып лгермей-ақ Қазанғаптың маңдайына қойшылық өмір бұйырған. Қой соңында өткізген он жылда ол домбыраны жан серігі етіп, өзінің сезім түйсігін күй тілінде сыртқа шығаруды машық етеді. Соның оң-солын тани бастағанда күйге біржола өмірін арнамақ болып әке-шешесінен рұқсат алады. Арал алабын, Үстүрт, маңғыстау аймағын, Ақтөбе, Ырғыз, Қостанай, Орынбор төңірегін шарлап, ел ішіндегі күй сарындарын көкірегіне армансыз сіңіреді. Небір додалы күй сайыстарына түсіп, өнерін шыңдайды. Жалпы Қазанғап – эпикалық күйші. Оның күйлері қазақтың өткеніне де, бүгініне де, болашағына да терең бойлайды. Қазанғаптың көптеген күйлері бар. Күйлері «Жұртта қалған», «Майда қоңыр», «Учитель», «Өтті-ау дүние», «Көкіл», «18 жасар Балжан қыз», «Құс қайтару», «Шыныаяқ» т.б.

Бүгінгі өтетініміз сол «Шыныаяқ» күйі.

Шыныаяқ күйінің шығу тарихына тоқтала кетсек: Қазанғап бір үйде қонақ болып, дастархан басында күй тартып отырады. Шай құйып отырған келіншектің күйге әбден елтігені сондай, күйшінің кесесіне шай құюды ұмытып, домбыраға телміріп отыра береді. Сонда домбырашы күйден…