Қазақ әдебиеті 8 сынып Ақтамберді жырау. «Балаларыма өсиет» толғауы Сабақ жоспары

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Дананың сөзі – ақылдың көзі

Күні:

Сынып: 8

Мектеп: Алматы облысы, Балқаш ауданы,

«Топар орта мектебі МДШО» мкм

Мұғалімнің аты-жөні: Жетпісбай Қойшығұлов

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Ақтамберді жырау. «Балаларыма өсиет» толғауы

Осы сабақта қол

жеткізілетін оқу мақсаттары

8.1.4.1 - көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану

Сабақтың мақсаты

Шығарманы оқып, түсініп, мазмұнын анықтайды.

Өлеңнің тақырыбы мен идеясының сабақтастығын талдап жаза алады, өз көзқарасын қалыптастырады.

Шығармадағы ойды бүгінгі кезеңмен сабақтастыра отырып, өз көзқарасын дәлелдеу үшін шығарма үзінділерін орынды қолдана алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар: «Сөз асылын іздесең...»

Тақырыпқа қатысты сөздік қор мен сөз тіркестері:

Кепиет – диалект сөз, Ақтөбе облысында шотаяқ, ілгек ағаш деген мағынада қолданылады. Келеке – мазақ боларсың деген сөз. Араз болсаң, алты ауыз – ел арасында татулық болмаса, әреке-әрекет деп көрсетілген. Ақылың барың ұғарсың – терең ойланғаның, ойымды толық түсінерсің деген мағынада.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Ақтамберді жыраудың өсиетіндегі ауызбірлікті сақтау мен бүгінгі ел бірлігін сақтау қалай байланысты? Неге олай ойлайсыз? Үзінділерге сүйене отырып, жырау өсиетінің өміршеңдігін ажыратыңыз.

Жырау өлеңіндегі өсиеттерді талдай отырып, қандай қорытынды жасауға болады? Қандай дәлелдемелерді табуға болады? Жырау өсиеті мен өмірдегі жағдайлардың қызметі не? ... өзара салыстырыңыз.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Талдау, жинақтау.

Бағалау критерийлері

Шығарманы оқып, түсініп, мазмұнын анықтайды. Өлеңнің тақырыбы мен идеясының сабақтастығын талдап жаза алады. Шығармадағы ойды бүгінгі кезеңмен сабақтастыра отырып, өз көзқарасын дәлелдеу үшін шығарма үзінділерін орынды қолдана алады.

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» идеясының 7 құндылығынан:

Зайырлы қоғам және жоғары руханият

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы (ХVIII ғасырдағы қазақ халқының тарихи-әлеуметтік жағдайы)

Тақырып бойынша

алдыңғы білім

Ақтанберді жыраудың өмірімен, шығармашылығымен таныс

АКТ

Аудиотыңдалым, кестелер

Сабақ барысы

Сабақтың

жоспарланған

кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин.

Ақтамбердінің өсиетін жүзеге асырар «Әр оқушы бір-бір фигура» деген оймен оқушылар шеңбер, шаршы, үшбұрыштар бойынша топтарға бөлінеді. Оқушылардың осы фигуралардың қандай адамдар болуы мүмкін екені сұралып, (мысалы, үшбұрыштар: «найза сынды қиындықтарды жарып өтеміз» деп, шаршылар: «дүниенің төртбұрышының тұтастығын сақтайды» деп, дөңгелектер: «дөңгеленген дүниеде біз меңгермеген білім қалмайды» деп айтады). Интербелсенді тақта арқылы қабілеттері айтылып, психологиялық ахуал қалыптастырамын. Сөйтіп, оқушылардың көңілін көтеру жүзеге асады (2 мин.)

a) Дөңгелек. Адал ниетті. Кез-келген адаммен тез тіл табыса алады. Адамның ойын тез сезеді. Нағыз туа біткен психологтар деуге болады (Жыраулар)

ә) Шаршы. Қажымас еңбекқорлар. Еңбек сүйгіштік, қайтпас мінезі бар. Олар төзімді, шыдамды, өз жұмысында жоғары дәрежелі маман бола алады. Тәртіпті ұнатады. Бұлардан жақсы администратор, орындаушы шығады (Батырлар)

б) Үшбұрыш. Бұл - көшбасшылықтың белгісі. Олар өзінің алдына маңызды мақсат қоя біледі. Қайратты. Еңбексүйгіш адамдар. Өзіне сенімділер. Бәсекелестікке бейім (Билер)

(Топтағы балалар өздеріне тән атауды жоғарыдағы қасиеттер арқылы таңдайды: «Билер», «Батырлар», «Жыраулар»).

«Ақиқат пен жалған» әдісімен үй тапсырмасын сұраймын. (Шарты: Оқушылар көздерін жұмып отырады. Сол кезде үй тапсырмасына байланысты сұрақтар қоямын. Жауабын ақиқат десе, бастарын изейді. Ал жалған десе, бастарын шайқайды). Қосымша №1 (3 мин.)

Қызыл, жасыл, сары түсті фигуралардың суреттері

Одағай сөздермен бағаланады

(«Әп, бәрекелді!», «Жарайсың!», т.б.)

Сабақтың ортасы

32 мин.

Сабақтың тақырыбымен таныстырамын. 1 мин.

БББ кестесін» толтыртамын. 2 мин.

Не білемін?

Нені білгім келеді?

Не білдім?

Сабақ мақсатымен таныстыру. 1 мин.

Аудиотыңдалым. 1 мин.

а) Оқушыларға алғашқыда интербелсенді тақтадан Ақтанбердінің «Балаларыма өсиет» өлеңінің мәтіні оқылып, ақпарат беріледі.

Әр топқа тапсырмалар жазылған арнайы дайындалған конверт таратылады. 15 мин.

І топқа. Өлеңді оқып, Ақтамберді жыраудың өсиет сөздерін анықтаңыздар. Ойдың мағынасын қалай түсіндірер едіңіздер? Қосымша №2.

Дескриптор:

1.Өлеңдегі өсиет сөздерді анықтайды.

2.Мағынасын талдайды.

3.Үзіндіден мысалдар келтіріп, ойларын дәлелдейді.

ІІ топқа. Ақтамберді жырау өлеңіндегі өсиет сөздер ел тұтастығын дамыту үшін қандай деңгейде маңызы болды деп ойлайсыздар? Қосымша №3.

Дескриптор:

1.Жыраудың өлеңіндегі үзіндіні оқиды.

2.Өлең желісінде ой түйіндеп, көзқарас қалыптастырады.

3.Өлеңді бүгінгі ел мүддесімен сәйкестендіріп өңдейді.

Жыраудың өлеңінен үзінді

Менің ойымша, ...

Ойды өңдеу

ІІІ топқа. «Гауһарлар иерархиясы» тәсілі

Ақтамберді жыраудың «Балаларыма өсиет» өлеңіндегі өсиет сөздерді сол кезгі тарихи жағдайдың маңызына орай орналастыр. Қосымша №4.

Дескриптор:

1.«Балаларыма өсиет» сөздеріндегі өсиет сөздерді анықтайды.

2.Оларды маңызына қарай талдайды, орналастырады.

3.Пікірлерін үзінділер арқылы дәлелдейді.

Гауһар-лар иерар-хиясы

Сабақта ұйымдастырылған жұмыстардың нәтижесінде алынған білім бойынша өздері түйіндеген ойларды пайдалана отырып, «3-3-1» тәсілімен («5-5-1» тәсілін «Теңіздің дәмі тамшыдан» деген даналық желісімен қысқарттым, балалар нақты ойды ғана айтуға төселу үшін) (3 мин) «Ақтамбердіге хат» жазады. Қосымша №5. Дескриптор бойынша 3 сөйлем жазады. Одан маңызды деген 3 сөзді қалдырады. Соның ішінде өте маңызды деген 1 сөзді қалдырады.

«Аквариумдағы алтын балықтар» тәсілімен сабақ қорытындыланады (3мин.) (Шарты: «Бүгінгі сабақты жақсы меңгердім» деген бес оқушы ортадағы столға орналасады. Өзге топтағы оқушылар сұрақтар қояды. Мысалы, «Құрметті, аквариумдағы алтын балықтар! Ақтамберді жыраудың «Балаларыма өсиет» жырында қандай даналық ойлар айтылған?» Олар жауап береді. Сұрақ қойған оқушы жауабына қанағаттанған соң, «Жарайсың, рақмет!» деп бағалайды. Ары қарай келесі оқушылар сұрақтар қояды. Осылай сұрақтар мен жауаптар арқылы сабақ қорытындыланады.

Өзін-өзі бағалау жүзеге асады

«Алға, Әттең-ай…» әдісімен бағалайды (Топтар егер дұрыс жауап берсе, «Алға, алға! Алға, қазақ жігіттері» әнінің үзіндісі айтылады. Ал дұрыс орындалмаса, «Әттең–ай, әттең–ай! Оралмайтын жастық көктемі–ай» әнінің осы үзіндісі ғана айтылады).

«3-3-1» тәсілімен

«Жарайсың, рақмет!», «Керемет!» деген одағай сөздермен бағаланады.

Сабақтың соңы

3 мин.

«БББ кестесіне» оралып, тапсырмаларды меңгеру, талаптарын қанағаттандыру бойынша «Білдім» бөлімі толтырылған соң, «Таза тақта» тәсілімен жазбалар өшіріледі. 2 мин.

«Таза тақта» тәсілі

Үйге тапсырма

Үзінді жаттау, талдау 1 мин.

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және

қауіпсіздік техникасын

сақтау

Дарынды оқушыға: «Ақтамберді жырларының тағылымы» бойынша «Бірлік түбі – береке» (эссе)

Дескриптор: