Қазақ әліпбиін латын қарпіне көшіру туралы мақала

«Қазақ әліпбиін латын қарпіне көшіру – заман талабы»

Н.Назарбаев халыққа Жолдауында «Қазақ алфавитін 2025 жылдан бастап, латын графикасына көшіру үшін дайындықты осы бастан қолға алу қажет. Бұл – қазақ тілін жаңғыртып қана

қоймай, оны осы заманғы ақпарат тіліне айналдырады»

Елбасы Н.Назарбаев

Жердегі өмір миллиондаған жыл бұрын пайда болды. Адам - Жердегі тіршілік өкілдерінің бірі. Тас ғасырынан бастап бүгінгі күнге дейін адамдардың дамуы бірте-бірте жүреді. Адамдар ешқашан дамуын тоқтатпайды. Адамдар өздерінің дәуірді қалыптастырады. Әрбір дәуірдің ерекшелігі мен жетілуімі бар. Әлемдегі, мемлекеттегі, қаладағы әр өзгеріс - жақсы өмір үшін өзгеріс. Не үшін адам осы өзгерістерді іске асырады? Бұл басқалармен тең және жоғары болу үшін өзгерістер. Біз техника, әскери қорғаныс, медицина, сауда, тау-кен өнеркәсібі, экология, архитектура, өнеркәсіп, экономика, тілдер салаларда жетілдірілуімен айналысамыз. Тіл деген бүкіл әлемді қалыптастырады. Тілсіз халықтың елі жоқ. Тіл деген және де Отан деген сөздердің мағыналары бірдей. Сондықтан "Отансыз адам, ормансыз бұлбұл" деген мақалды осы тақырыпқа мысал ретінде келтіре аламын.

Әрбір елдің өзінің тарихы мен тілі бар. Әрбір мемлекеттің әліпбиі әртүрлі. Бірақ олардың құрамында кириллица, латын, иероглиф немесе араб жазуымен біріктіріледі. Қазақстан латын тіліне де жеті жылдың ішінде ауысады. Мен оған сенімдімін.

Латын дегеніміз не? Латын тілі балтық, герман, славян, романс және басқа тілдік топтарды қамтитын үнді-европалық отбасыларға жатады. Латын әрпі ежелгі римдіктер қолданып, әлем халықтарының көпшілігінің хатын негіздейтін. Латын әліпбиінің шыққан нұсқалары бар. Ең көп таралған нұсқамен сәйкес, латын әріптерінің тікелей прототипі 9-шы ғасырда пайда болған грек алфавиті болды. 1929 жылға дейін Қазақстанда араб жазуы пайдаланылды. ХХ ғасырдың басында Ахмет Байтұрсынұлы ұсынысымен қазақ фонетикасының ерекшеліктері ескеріліп жасалған, араб графикасына негізделген «төте жазу» пайдаланылған. 1929-40