Қазақ халқының мәдениеті тақырыбындағы тәрбие сағаты

Күні: 13.03.2013ж ТАҚЫРЫБЫ: «ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ МӘДЕНИЕТІ»

МАҚСАТЫ: А) Білімділік: Оқушыларды қазақ халқының салт – дәстүрімен таныстыра отырып, жақсы әдет – ғұрыптарды бала бойына сіңіру. Ә) тәрбиелік: баланы адамгершілікке, үлкенге қызмет, кішіге ізет көрсетуге үйрету. Б) дамытушылық: жаңылтпаш, өлең айтқызу арқылы, бала тілін жаттықтыру. Бала бойындағы өз ұлтына деген сүйіспеншілігін арттыру.

Барысы:

1. Ұйымдастыру кезеңі. 2. Кіріспе бөлімі. 3. Негізгі бөлім.

Көрнекілігі: Плакат, лозунг, сөзжұмбақ, буклет, мақал, кітап бұрышы.

1-оқушы: Дәстүрлері қасиетті халқымның Бір өзіңде құдіретті салтыңның Бірлік сенен басталады әрқашан Сен тұрғанда керегі жоқ алтынның. Дегендей, қазақ халқының көпшілік салт – дәстүрлері баланың дүниеге келуімен байланысты. Сүйінші, балаға ат қою, бесік той, тұсау кесу, сүндет той сияқты толып жатқан салт-дәстүрлер бар.

2-оқушы: Қазақтың әдеті көп дәстүрімен, Мен дағы оның бәрін жақсы білем. Ата –ана қартайғанда бел бүгіп, Құрметтеп, сыйлайды оны ел жүгінің, - деп ата-бабаларымыз бекер айтпаған. Жастардың жан – жақты азамат етіп өсіруде халықтық салт – дәстүрдің тәлім – тәрбиелік білім танымдық ролі орасан зор. Адамның жарық дүниеге келген күннен бастап есейіп, қартайып, о дүниеге аттанып кеткенге дейінгі өмірі мен іс - әрекеті, басқалармен қарым – қатынас

атаулының барлығы салт – дәстүрде өзекті орын алып, адамның дүниетануын қалыптастыратын тәрбие мектебі.

3-оқушы: Өз ұрпағының «сегіз қырлы, бір сырлы» өнегелі, өнерлі болып өсуін мақсат еткен ата – бабамыз өз бойындағы асыл қасиеттерін әлденеше ғасырлар бойы өлең жырларымен насихаттады.

4-оқушы: Атыңнан айналайын халық әні, Атың қандай жүрекке танымалы. Күндіз түні отырып тыңдасам да, Тыңдай алмай келемін қанып әлі, - Дегендей, ендігі кезекті ән – жырға берейік. Ән.

5-оқушы: Иә, айта берсек қазақ халқының үлгі аларлықтай үрдістері көп. Солардың бірі ырым – тиым сөздер.

6-оқушы: Баланың дене бітіміне қарап ата – бабаларымыз сын – ескертпелер айтқан. Мысалы: бір құлағы екінші құлағынан үлкен болса – күйші; маңдайы кең болса – сері; бармағы майысқан болса – шебер; бетінің қалы болса – балуан.

7-оқушы: Ал, оқушылар енді «кім жүйрік?» екенін тексеріп көрейік. Келесі сөз жұмбаққа беріледі.

1. Сұлу болсын деп баланың басына не тастайды? (тарақ) 2. Бала қаз тұрып, тәй – тәй жүре бастаған кезде

жасалатын салт – дәстүр? (тұсау кесер) 3. Қазақ әйелдеріне арналған көркемдік бұйым қалай

аталады? (сырға) 4. Жеті қазынаның бірін ата. (қыран, бүркіт) 5. Киіз үй сүйегінің бірін ата. (уық) 6. Тұсау кескенде әйелге кигізетін киім қалай аталады?

(көйлек) 7. Нәрестенің дүниеге келген құрметіне арналған салттың

бірін ата? (шілдехана) 8. Қыздың ұзатылғанда киетін бас киімі? (сәукеле) 9. Шілдехананы басқаша қалай атайды? (шілде күзету)