Қазақ солдаты романынан үзінді бойынша ашық сабақ

Сабақтың тақырыбы: Ғабит Мүсірепов «Қазақ солдаты» романы

Сабақтың мақсаты:

Білімдік: Ғабит Мүсірепов шығармасын оқыту. «Қазақ солдаты» романындағы кейіпкерлер жүйесін талдай отырып, оларға мінездеме беріп, шығарманың идеялық-көркемдік мәнін аша түсу

Дамытушылық: «Қазақ солдаты» романындағы кейіпкерлер жүйесін талдай отырып, көркем мәтінмен жұмыс істей білуге дағдыландыру

Тәрбиелік: Ғ. Мүсірепов шығармасындағы Отан қорғау, ерлікке, табандылыққа, адамгершілік қасиеттеріне, елге деген сүйіспеншілігін, патриоттық сезімге, адалдыққа, достыққа тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: жаңа сабақ

Сабақтың көрнекілігі: презентация Жазушы Ғ.Мүсірепов портреті, «Қазақ солдаты» романы, баспасөз материалдары, кестелер, сызбалар.

Пәнаралық байланыс: қазақстан тарихы, қазақ тілі

Оқыту әдісі: Ой қозғау, әңгіме - дәріс, тірек - сызба, кестемен жұмыс, топтастыру

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Студенттерді түгендеу, оқу құралдарын дайындатып, зейіндерін сабаққа аудару. Студенттердің біліктілігі мен дағдысын тексеру

Үй тапсырмасын тексеру:

Өткен сабақта берілген ақпараттар тыңдалады, талқыланады

Жаңа сабақ:

Оқытушының кіріспе сөзі

Ғ. Мүсірепов өзінің әдебиетке қалай келгендігі жайлы былай деп жазды: «Жиырма үшінші жылы Сәбит мені Орынборға әкелді. Рабфакқа кірдім. Сәкеннің көрдей қараңғы бөлмесінде Сәбитпен бірге тұрдым. Сәбиттің күнбе-күн жазғандарының бәрін оқып отырдым. Ішімнен жазуға құмартсам да қалам ұстауға бата алмадым. Менің құмарлығымды Сәбит сезді білем, «Сен жазуға кіріс», - деп ақыл-кеңес беріп жүрді». Бұдан Ғ. Мүсіреповтың әдебиетке келуіне бірден бір себепкер С. Мұқанов болғанын аңғарамыз. Ғ. Мүсіреповтың үлкен жетістіктерін профессор Р. Нұрғалиев: «Ғ. Мүсірепов творчествосы қазақ өнерінің сұлу бір арнасы. Ғабит әні – таза үнді, әсем әуезді шырқау ән. Ғабит арнасы – мөлдір, тұнық арна. Ғабит шығармалары ұзақ баптап, әбден жаратып, жал-құйрығын сүзіп барып, бәйгеге қосқан жүйріктерді еске түсіреді, оның шығармалары әдебиетімізге мәдениет, көркемдік, тереңдік әкелді; ұлттық және интернационалдық сипаттарды тұтастырды», - деп бағалайды.

Ғабит Мүсіреповтың өмірі мен шығармашылығының тарихи тізбесі:

Хронологиялық тәртіп бойынша

1902 жылы 22 наурызда Солтүстік Қазақстан облысы Жамбыл ауданы «Жаңа жол» ауылында \қазіргі Ғ. Мүсірепов атындағы ауыл\ дүниеге келеді

1908-1910 жылдары ауыл молдасынан хат танып, діни сауатын ашады.

1916-1918 жылдары Қостанай уезінің Обаған болысындағы екі сыныпты бастауыш училищеде оқуын жалғастырады.

1918-1921 жылдары Пресногорьков жоғары бастауыш училищесінде білім алады.

1923-1926 жылдары Орынбордағы жұмысшы факультетінде оқыды.

1927 жылы Партия қатарына өтеді. Омбы ауыл шаруашылығы академиясында білім алады.

1927-1928 жылдары Бурабай орман шаруашылығы техникумында оқытушы болып істейді.

1928-1932 жылдары Қазақ мемлекеттік баспасының бас редакторы қызметін атқарады.

1932 жылы төртінші шілдеде Республикаға танымал адамдармен бірлесе отырып, халықтың басына төнген аштық нәубеті жайында БКП Қазақ өлкелік комитетіне “Бесеудің хатын” жолдайды.

1934-1935 жылдары “Қазақ әдебиеті” газетінің бас редакторы қызметін атқарады.

1945 жылы “Қазақ батыры” повесі жарық көрді.

1950 жылы “Қазақ батыры” повесі өңделіп, толықтырылып, “Қазақ солдаты” романы болып жарияланды.

1972 жылы Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының хатшысы.

1984 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.

1985 жылы 31 желтоқсанда Алматы қаласында дүниеден өтті.

2002 жылы 100 жылдық мерейтойы қарсаңында Сотүстік Қазақстан облысындағы бір ауданға, Астана қаласындағы көшелердің біріне, Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театрына есімі беріліп, ескерткіші қойылды. Ғ.Мүсірепов – Қазақ әдебиетінің классигі, Социалистік Еңбек Ері, Қазақ КСР ҒА академигі, Қазақ КСР халық жазушысы, Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, драматург, аудармашы, публицист, қоғам қайраткері, Қазақ КСР ҒА Ш. Уәлиханов атындағы сыйлығының, 3 мәрте Ленин, 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту, «Халықтар достығы» ордендерінің иегері.

«Ой қозғау» стратегиясы. «Мүсіреповті мақтаудың керегі жоқ, Мүсіреповпен мақтану керек» (З.Қабдолов)

«Қазақ солдаты» романының мазмұны қысқаша түсіндіріледі.

Шығармамыздың бас кейіпкері өмірде болған адам. Ол -өзіміздің жерлесіміз Кеңес Одағының Батыры Қайырғали Смағұлов. Қайығали 1919 жылы 24 ақпанда Гурьев облысы Қайыршақты 24-ауыл кеңесінде, қазіргі Теңдікте дүниеге келген. 1939 жылы әсери өмірін, Самара қаласында бастап, Фин соғысына қатысып, 1941жылы Керчь, Кавказды азат етуге қатысқан. 1943 жылы 17 қарашада Батыр атағын алған. 1993жылы 74жасында дүниеден озған. Олай болса бейнетаспаға назар аударайық!

-Ал сіздер батырдың ұрпағы жөнінде не білесіздер?

Маған ерекше әсер еткен эпизодтты еске алайын.

«1943 жылдың ноябрі болатын. Керчтегі Эльтигенге түсірілген біздің десант алақандай плацдармды қорғап қана қоймай, оны кеңейтуге әрекет етті. Міне осындай шабуылға әзірліктің алдында біздің бөлімшеге жаудың пулемет ұясын талқандауға бұйрық берілді.

...Міне, қою қара түнді жамыла жылжып келеміз. Айнала тегіс ашық алаң, бар сенгеніміз осы қараңғылық қана. Жау шебіне жақындадық-ау дегенде қалқитын ракета атылып, жердің бетін күндізгідей жап-жарық етіп, жіберді. Ашық жерде жатқан бізді байқап қалған жау оқ нөсерінің астына алды. Біз де оқпен, гранатпен жауап беріп жатырмыз. Осы бір қысқа ұрыста жан досым, әзербайжан жігіті, старшина - Самед Абдуллаев…