Қазақ тілі пәнінен 1-тоқсандық жиынтық бағалау, 5-сынып

«Қазақ тілі мен әдебиеті» пәнінен

1-тоқсан бойынша жиынтық бағалау тапсырмалары

Күні: 27.10.2018.

Оқушының аты-жөні:______________________________________________________________

Сыныбы:__________________________________________________________________________

1- тапсырма. Мәтінді мұқият тыңдап, төмендегі тапсырмаларды орындаңыз.

Әр ұлттың өзіне тән салт-дәстүрлері болады. Салт-дәстүр халықтың мінез-құлқын,

қасиеттерін, ерекшеліктерін көрсетеді. Қазақ - салт-дәстүрге бай халық. Қазақ халқына

бауырмалдық, адамгершілік, қонақжайлылық, мейірімділік сияқты қасиеттер тән. Қазақ

отбасындағы ең үлкен қуаныш – нәрестенің дүниеге келуі. Әсіресе, қазақ халқы ұл баланың

өмірге келуін ерекше күткен. Себебі, қазақтар өздерінің ұрпағын ер балалардан таратады.

Баланың шілдехана, бесік тойы, тұсаукесер, сүндет тойын барлық ауыл-аймақ, туған-туыс

болып тойлаған.

Қазақ халқының ең бір қадірлі салты – үлкенді сыйлау. Барлық қазақ отбасында ата-

анасына, үлкендерге ерекше құрмет көрсеткен. Олардың ұрпақтары ата-аналарын

қартайғанда қамқорлыққа алуға міндетті болған.

Қазіргі кезде ата-аналар мен балаларының арасындағы қарым-қатынастары еліміздің

Ата заңымен қорғалады. Ата-ана балаларының тәрбиесіне жауапты болады. Балалар да ата-

аналары қартайғанда, қамқорлық жасауға міндетті. (112 сөз)

1. Мәтінде қазақ халқы не үшін ерекше шаттанған?

A. бауырмалдық үшін B. қонақжайлық үшін C. ұрпақ жалғастығы үшін

D. сәбидің дүниеге келгені үшін

2. Мәтіннің негізгі ойын анықтаңыз.

A. үлкенді сыйлау B. баланың өмірге келуі C. қазақтың салт-дәстүрі D. қазақтың қонақжайлылығы

3. Қазақ халқының ең бір қадірлі дәстүрін көрсетіңіз.

A. кішіге ізет B. үлкенді сыйлау C. қыз балаға құрмет D. мәдениетін құрметтеу

4. Мәтіндегі ақпараттарды мағынасымен сәйкестендіріңіз (әр сұраққа

бір жауапты белгілеңіз).

1. үлкенге құрмет А.ұрпақ жалғастырушы, шаңырақ иесі.

2. ер бала В. сыйлау, қамқорлық көрсету, бағу.

2-тапсырма. Берілген сөздерді жұптастырыңыз.

1. қазақ

а. қуаныш

жауап

2. туған

ә. халқы

3. үлкен

б. туыс

4. ерекше

в. құрмет

3-тапсырма. Мәтінді мұқият оқып, тапсырмаларды орындаңыз.

Қалың орманды бір түлкі аралап келе жатты. Ол биік ағаштың басында отырған бір қырғауылды көрді де, жақындап келіп:

Сәлеметсіз бе, қырғауыл! Қалай тұрасың, достым? - деді.

Жақсы сөзіңе рақмет! Өзіңіз қалай тұрасыз? - деді қырғауыл.

Жерге түсіп сөйлессең екен, шырағым, кәрімін, бір құлағым жөнді естімейді, - дейді түлкі.

Жерге түспеймін, жерге түсуге қорқамын, жерде әртүрлі аңдар бар, бізді жеп қоюы мүмкін, - деді қырғауыл.

Ей, достым, биылғы заман бұрынғы емес! Бүгін қалаға барып келіп едім, «біреуге біреу зорлық қылмасын» деген бұйрық шығыпты. Бұйрықта қой мен қасқыр, түлкі мен тауық, ит пен мысық бірге жүрсін, көгершін мен қаршыға бір ұяға жұмыртқаласын делінген. Қорықпа, түс, - дейді түлкі.

Жақсы хабарыңыз бар екен, досым! Ана жақта бір топ иттер келе жатыр, оларға да айтыңыз, олар да бұйрықты естісін, - деді қырғауыл.

Ит деген сөзді естіген түлкі алды-артына қарамастан қаша жөнелді.

Қайда барасыз, бұйрықты ұмытып кеттіңіз бе? - деді қырғауыл.

Кім біледі, бұйрықты иттер естімеген шығар, - деген түлкінің даусы алыстан естілді.

1. Мәтін мазмұнына сай ат қойыңыз. ________________________________________________________

2. Түлкіні қалың ағашты аралап келе жатып, нені көрді? ________________________________________________________________________________________

3.Түлкі: «Жерге түсіп, сөйлессеңіз қайтеді?» дегенде қырғауыл не деді?

4. Қандай бұйрық шықты ?

5. Қырғауыл түлкіге: «Бұйрықты нелерге айт!» - деді?

4-тапсырма

Төменде берілген сөздердің көмегімен сөз тіркесін құрастыр.