Қазақстан тарихынан ашық сабақ, 5-сынып, 7 бет

ІІІ тарау: Ежелгі көшпелілер

Мұғалімнің аты-жөні: Акимжанова С.Т.

Күні: 2018ж.

Сынып: 5 «а»

Қатысқан оқушылар саны: 24

Қатыспаған оқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы

№ 34 Дала тайпаларының қоғамдық құрылысы мен діни түсініктері.

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

5.4.1.5 – кейінгі дәуірде тасмолалықтардың материалдық мәдениетінде қандай өзгерістер болғанын түсіндіру

Сабақтың оқу мақсаты:

Барлық оқушылар: Археологиялық деректер бойынша «аң стилі» ежелгі сақ мал өсірушілердің ерекше белгісі ретінде қалыптасқанын біледі, саралау тапсырмалар арқылы өзіндік ерекшеліктеріне талдау жасайды.

Басым бөлігі: Топтық, жұптық, жеке жұмысты орындай отырып мифологиялық бейнелер дүниенің төрт бұрышын білдіретінін дәлелдейді.Өз бетінше жұмыс жасайды.

Кейбір оқушылар: Оқулықтан тыс берілген тапсырмаларды орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіреді.

Жетістік

критерийі

Сабақ барысында оқушылар Еуразия даласында «Аң стилінің» қалыптасуына әсер еткен фантастикалық аң мен құстардың бейнелеріне берілген тапсырмаларды орындау арқылы талдау жасайды;

Жеке, жұптық, топтық саралау тапсырмаларын орындай отырып, «Алтын киімді адамның» баскиіміндегі символдарды сипаттайды және ерекшеліктерін ажыратады.

Ойлау дағдыларының деңгейлері

қолдану, талдау, синтез

Тілдік құзіріттілік

Мифология мен фольклорда бұл бейнелердің кең таралуы Еуразия даласындағы өнерде ерекше «аң стилін» тудырды. Үш дүние: төменгі-жерасты, орта – жерүсті және жоғарғы – көктің қабысуы ретінде қабылдаған. Дүниенің төрт – оң, сол, алдынғы және артқы жағы болады деп есептеген. «Аң стилі», «Алтын киімді адам», «Алтын таулар», «ағаштар», «өсіп тұрған» қанатты алтын қос пырақтың мәні зор.

Құндылықтарды дарыту

«Мәңгілік Ел» аясында дала көшпелілердің тарихи ескерткіштеріне құрметпен қарау.

Пәнаралық байланыс

Дүниежүзі тарихы тарихынан мифологиялық аңыздар. География көк жиек түстары деп аталатын: Оңтүстік, Солтүстік, Шығыс, Батыс.

АКТ

Интерактивті тақта, слайд, флипчарт, оқушылар тақтамен жұмыс жасайды, тапсырмалар орындайды.

Бастапқы білім

4 сынып «Дүниетану» сабағынан «Дала көшпелілері мен діни түсініктер»

Сабақтың жоспары

Жоспарланған уақыт

Сабақ барысы :

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Зейін шоғырландыру: Әр түсті жетон арқылы 4 топқа топтасады. Топ ережесі айтылады, ереже сақтау ұсынысы беріледі.

Үй тапсырмасын қаншалықты меңгергендерін тест арқылы алу

Дала тайпаларының көктен түскен сиқырлы сыйы туралы аңызды кім жазды? а/Квинт Курций Руф + б/ Диодор с/ Геродот

Көсем көктемде қандай жұмыстар атқарды? а/Жаулаушылық соғыс жүргізді б/ Халық арасында жиналыс өткізеді с/Алғашқы болып соқа салды+

Қандай қорымының ортасында садақ, жебе, әскери айбалтасымен жерленген көсемдер мен ақсүйек жауынгерлердің үлкен обалары орналасқан? а/Бесшатыр б/Ұйғарақ+ с/Есік

Қандай қорымда алып обалар көсемдерге, орташа обалар жауынгерлерге, ұсақ обалар қатардағы қауым мүшелеріне тұрғызылған ? а/Бесшатыр+ б/Қызыл Аңғар с/Шірік Рабад

Савроматтардың қоғамдық құрылысында кімнің рөлі жоғары болған? а/ақсақалдардың б/ ерлердің с/әйелдердің+

Жауынгерлер мен билеушілердің белгісі не болды? а/ соқа мен қабыт б/жебе мен садақ+ с/ат әбзелдері

Тест жауаптарын өзара тексеріп, жұпта талдап қателерін түзетеді.

Мұғалім бағалау парақшасына толық жұмысын орындаған және жартылай орындаған оқушыларды белгілеп алады.

Түрлі-түсті жетондар 1-топ

2-топ

3-топ

4-топ

Тексеру кезінде тақтада дұрыс жауаптар көрсетіледі.

Сабақтың ортасы

10 мин

Қолдану

2 мин

Талдау

10 мин

1 –топ тарихи диктант жазады АКТ

2-топ кесте толтырады орындарында

Кластер толтырады АКТ қолданылады

Тақтада картамен жұмыс жасайды

3мин

Синтез

5мин

Негізгі сұрақ: Халықтар арасында қандай діни түсініктер мен мифология қалыптасты және Еуразия даласында “Аң стилінің” мәні неде болды?

Мұғалім мәтінді оқып шығуды ұсынады.

Тапсырма №1 Топтық жұмыс «Хат келді» төрт топқа конвертке салынған тапсырмалар беріледі

1 топ: Еуразия даласында «Аң стилінің» қалыптасуына қандай

факторлар әсер етті?

2 топ: Есік обасынан табылған билеушінің баскиіміндегі

бейнелер. Осы күнмен байланыс жасап көріңдер?

3 топ: Көшпелілер қоршаған ортаны қалай қабылдаған?

Ойлан, тұжырым жаса.

4 топ: Оқулықтан жаңа термин сөздерді анықта және суреттер

арқылы тоғысқан идеяларды анықта.

Дескриптор:

1. Мифологиялық аң, құс, қанатты пырақ бейнелерінің кең таралуы нәтижесінде ерекше өнер «Аң стилі» қалыптасқанын көрсетеді.

2. «Алтын киімді адам» баскиімінің ерекшеліктері туралы суреттеп береді.

3. Баскиімдегі мифологиялық пырақтар мен «Аңдық стильде» кездесетін құстар бейнесін қазіргі символикамен салыстырады.

Кері байланыс: «Бағдаршам» әдісі бойынша

Мұғалімнің кері байланысы: «Менің айтарым бар....»

Тапсырма № 2 Топтық жұмыс. Әр топқа сараланған тапсырмалар беріледі.

1 топ: Тарихи диктант жазады: /Жеке жұмыс/

Савромат, сақ тайпалары басқа халықтар

сияқты табиғат күштеріне күнге , жерге, найзағайға табынған. Әлемді жаратушы бас құдай Митра төрт ат жеккен күймемен жүрген. Жетісу сақтарында қасиетті орындар ғибадатханалар болды. Бұндай ғибадатханалар Тянь-Шань таулары баурайында, жазғы жайылымда орналасқан.

2 топ: Сұрақ-жауап кестесін толтырады: /жұптық жұмыс/ «Ойлан, жұптас, бөліс»

Сұрақтар

Жауаптар

Аңды, құсты, қанатты пырақтың бейнелерінің кең таралуы нәтижесінде қандай стиль пайда болды?

«Аң стилі»