Қазақстан тарихынан сабақ жоспары, 10 сынып

10-сынып Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: §22 Қазақстан жеріндегі алғашқы мемлекеттік бірлестіктер.

Сабақтың мақсаты:

Б.з.д. ІІІ-б.з. ІV ғасырларда Қазақстанның оңтүстік, оңтүстік-шығыс аймақтарындағы алғашқы мемлекеттердің дамуын, олардың қоғамдық құрылысын,алып жатқан аймағын көрсету, мемлекеттердің басқару жүйесінің ерекшеліктерін түсіндіру.

Қазақстан жерін мекендеген мемлекеттерді бір-бірімен салыстыра отырып ,ішкі-сыртқы саясаттары туралы түсіндіре отырып оқушылардың білімдерін дамыту.

Отанына деген сүйіспеншілікке,достыққа, адамгершілікке тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Әдісі: сұрақ-жауап

Көрнекілік: карта, тірек сызба.

Сабақтың жоспары I. Ұйымдастыру кезеңі

II Үй тапсырмасын тексеру

III Жаңа сабақ

IV Жаңа сабақты бекіту

V Қорытындылау,бағалау

VI Үйге тапсырма.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Оқу құралын тексеріп түгелдеу

Оқушылар зейінін сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау:

Жекелеген тайпалық одақтардың мемлекетке бірігуі үшін ең басты алғышарт қандай болды?

Көшпелі және отырықшы елдердегі мемлекеттілік деңгейлерін салыстырып қарауға бола ма?

Мемлекеттің қалыптасуының алғышарттарын атап көрсетіңдер.

Қоғамдық құрылыс

Патша

Қолбасшылар,әскер

басылар

Ірі ақсүектер, байлар

Тәуелді адамдар, қызметшілер,жауынгерлер

Жаңа сабақтың жоспары:

Сақ тайпаларының мемлекеттік құрылысы.

Ғұн мемлекеті, қоғамдық құрылысы.

Үйсін мемлекеті.

Қаңлы мемлектеті.

Қазақ мемлекеттігінің түп-тамырын зертеуді сақ, үйсін, қаңлы және ғұн тайпаларының әлеуметтік құрылымынан бастаған жөн. Ғылымда бұл көшпелі тайпалардың әлеуметтік қ ұрылымы аз зерттелген. Алғашқы кезедегі сақ қоғамын әскери –демократиялық жүйе деп түсіну керек. Ал әсекри-демократиялық ел басқару тізгіні тайпа көсемдерімен қатар қолбасшылардың,батырлардың қолында болады. Әскери-демократия заманында байлық тек шаруашылықты ұйымдастыру жолымен ғана жасалмайды.

Қазақстан жеріндегі б.з.б. VІІІ ғ.-б.з. ІІІ ғ. Тайпалық,мемлекеттік бірлестіктерді зерттеу барысында сүйенетін деректер.

Жазба деректер

(ахеменидтік,грек, қытай жазбалары)

Археологиялық қазбалар (материалдық мәдени үлгілері)

Үйсін мемлекетінің құрылымы

Патша (гуньмо,күнби)

Кіші күнби-бас уәзір

Абыз-діни басшы

Жоғары сот

Тулы (Дулы)

Даруға-екі орынбасары

Екі қолбасы-(оң және сол қанат әскерлерінің басшысы)

Ұлы бегі (биі)

Атқосшы-тапсырмаларды орындатушы

Сабақты бекіту:

Үйсіндерге жекеменшік қалай пайда болған?

Үйсін қоғамындағы байлық көзі неде?

Ғұндар Қазақстан жерін қоныс аударған кезеңі қай ғасырлар?

Бағалау:

Үйге тапсырма: §22