Қазақстан тарихынан сабақ жоспары, 10-сынып

10 сынып. Қазақстан тарихы

Сабақтың тақырыбы: § 6. Ежелгі Қазақстан тарихы жазба деректерде.

Сабақтың мақсаты:

Б.з.б. VIII-VII ғасырларда Қазақстан аймағында мекендеген тайпалар темір құрал-сайман жасай бастағанын, осы кезде өмір сүрген сақ тайпалары туралы ғылыми деректерді, олардың археологиялық ескерткіштерінің зерттелуінің маңызын түсіндіру.

Бәсекеге барынша қабілетті білімді азамат тәрбиелеу

Сабақтың түрі: аралас

Әдісі: интерактивті

Сабақтың көрнекілігі:

Карта

Тірек-сызба, суреттер, кестені пайдалану.

Сабақтың барысы: І.Ұйымдастыру кезеңі

Оқу құралын тексеріп түгелдеу

Оқушылар зейінін сабаққа аудару

Үй тапсырмасын сұрау:

Қола дәуірінде шаруашылықтың қандай түрлері дамыды?

Қола дәуіріндегі металл өндірудің дамуын неден көреміз?

Қола дәуіріндегі ру-тайпалар қоныстар мен үй-жай салуда қандай тәсілдерді қолданды?

Үй-жай кәсібі мен қолөнердің дамуы неге байланысты болды?

Қола дәуіріндегі қоғамдық қатынастардың дамуын неден байқауға болады?

Қола дәуірінде діни наным-сенімдердің шығуы неге байланысты болды?

Осы наным сенімдердің бізге жеткендері бар ма?

Сабақтың жоспары:

Тас дәуіріне сипаттама

Жазба деректер

Дәуірдің тарихнамасы

Сақ тайпаларының археологиялық ескерткіштерінің зерттелуі.

Парсы жазба деректері бойынша сақ тайпалары үш үлкен тайпаға бөлінеді:

Тиграхауда сақтары- шошақ бөрік киген сақтар;

Хаомаварга сақтары-хаома сусынын қайнатушылар;

Парадарайя сақтары-теңіздің ар жағында тұрушы сақтар.

Ежелгі Қазақстанды мекендеген тайпалар туралы жазба деректер

Көшпелі тайпалар: турлар,сайрим,дахтар турлары,Күн Құдайына табынады

Заратуштраның «Авеста» кітабында

Көне парсы деректері

Сақтар-Азиялық скифтер,сарматтар,массагеттер,аргипейлер, исседондар,т.б. тайпалар,ғұлама Анахарсис туралы деректер.

Б.з.д.V ғасырда жазылған Геродоттың «Тарих» кітабы

Көне грек авторлары

Каспийдің шығысына қарай тұратын массагеттер, сақтар және скифтер туралы мәләметтер

Географ әрі тарихшы Страбон (б.з.д.64-б.з.23 жж) «География»еңбегінде.

Батыстағы көршісі сақ, үйсін, ғұн тайпалары туралы деректер

Қытай елщісі Чжан-Цянь «Тарихи жазбалары»- «Сюнну туралы хикая», «Давань туралы хикая» еңбегінде

Қытай жазбаларында

Үйсін, Қаңлы,Сюнну,Давань иеліктері туралы. Үйсін билеушісі-гуньмо,астанасы Чигу туралы мәлімет

Бань Гудің «б.з.д.І ғ.) «Ежелгі Хань тарихы»- «Батыс өлке туралы хикая» еңбегінде

1851 ж. «Орталық Азияны ежелгі дәуірде мекендеген халықтар туралы мәліметтер жиынтығы» еңбегін жазды

И.Я.Бичурин В.С.Таскин

Н.В.Кюнер Л.Н.Гумилев

Қытай деректерін зерттеген орыс шығыстанушысы

Бекіту:

Темір дәуіріне сипаттама беріңдер.