Қазақстанның жеті кереметі Астана-Бәйтерек жобасы

Мазмұны:

1. Кіріспе:

1.1. Таңдауға негіздеме. ----------------------------------1.2. Жұмыстың мақсаты. ------------------------------------1.3. Міндеттері. ----------------------------------------------1.4. Жұмыстың кезеңдері. -----------------------------------1.5. Қажетті ресурстар. ---------------------------------------2. Негізгі бөлім: 2.1. Теориялық негіздеме.---------------------------------------- 2.2. Практикалық бөлім.------------------------------------------

3. Қорытынды. -----------------------------------------------------

4. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі. ---------------------------------

5. Қосымша. --------------------------------------------------------------

Аннотация

«Қазақстанның жеті кереметінің бірі – Астана-Бәйтерек» деген тақырыпта

6 сынып оқушылары әзірлеген жобаның негізгі мақсаты – мәдени мұраларымызды аша отырып, Қазақстан Республикасының астанасында орналасқан жаңа керемет – «Бәйтерек» монументінің пайда болу тарихына тоқталу. Жобаның негізгі бөлімінде автор қазақтың жеті кереметін атап өтіп, шығу тарихымен қысқаша таныстырып өтеді. «Астана-Бәйтерек» тақырыбына кеңінен тоқталып, мол мағлұмат береді. Тақырыбы түрлі әдебиеттерде жазылып, ашылған дүние болса да, бастауыш сынып оқушысын қызықтыратын, дүниетанымын тереңдете түсетін және отансүйгіштікке баулитын жоба. Мақсат-міндеттерін іске асыру үшін көп ізденуді қажет етеді. Оқушы барлық материалдарды дұрыс пайдалана білген, практикалық бөлімінде «Бәйтерек» макетін жасап, қызығушылық тудырады. Ізденіс нәтижесінде өзінің «Сыр сандық» арман-жобасын ұсынып, бала қиялын дамыта түседі. «Қазақстанның жеті кереметінің бірі – Астана-Бәйтерек» тақырыбында презентация сәтті дайындалған. Пайдаланылған әдебиеттер мен ақпарат көздері тақырыпты ашуға сәйкес келеді. Патриоттық тәрбие беру үшін маңызы зор, барлық оқушыларға арналған жоба.

Кіріспе Біз, Жұмахан Жанерке,Сейдасқар Шұғыла,Әбдибек Камила,Қошаева Амина таңданудан жалықпаймыз. Таңдану арқылы түрлі ойлар пайда болады, сұрақтар туындайды. Қоршаған ортаны, әсем ғимараттарды тамашалағанды ұнатамыз. Балаға бәрі қызық болып көрінеді. Құпиясы көп, ерекше әдемі заттарды қызықтап, жасалуын, құпия-сырын білгіміз келіп тұрады. Кітаптардан, теледидардан көріп жүрген керемет ғажайыптарға таңдана отырып, сырын зерттеп, тереңірек білгіміз келеді. Әлемнің әйгілі жеті кереметі бар екенін білдік және қазақтың да жеті кереметі туралы тереңірек зерттегіміз келді. Біздің елімізде де тамаша кереметтерге жататын дүниелеріміз бар. Тарих тереңінен бастап, қазіргі монументтерге дейін оқып таныстық. Біздің өмір сүріп жатқан кезіміздегі ең ғажайып ескерткіш – Астана қаласындағы «Бәйтерек» монументі туралы көп сырды ашып, білгіміз келді. Сондықтан «Қазақстанның жеті кереметінің бірі – Астана-Бәйтерек» деген тақырыпты таңдап, жоба әзірледік. Жобаның негізі – мәдени мұраларымызды аша отырып, жаңа кереметке тоқталу. Бұл еңбегімізді орындауға , сынып жетекшіміз Омарбекова Арайлым апай жетекшілік жасады

1.2Жұмысымның мақсаты: Қазақстан Республикасы Президенті Н.Ә. Назарбаевтың “Мәдени мұра” бағдарламасында ұлттық құндылықтар мен этникалық ерекшеліктерді қолдау ерекше орын алғандығы белгілі. Олай болса, халқымыздың мәдени мұраларының біріне айналған “Бәйтерек” құпиясын зерттеп, сырына қанығу.

1.3. Жұмысымның міндеттері: 1. Әлемнің жеті кереметі және қазақтың кереметтері туралы әдебиеттермен танысу. 1. Қазақстанның жеті кереметі саналатын заттардың тарихын зерттеп, терең оқып-білу. 2. Астанадағы «Бәйтерек» монументінің авторлары, құрылысы, ішкі және сыртқы көрінісі туралы мағлұмат жинау. 3. «Бәйтерек» монументінің макетін жасау және осы негізде өзімнің арман-жобамды құру.

1.4. Жұмыстың кезеңдері. 1. Әдебиеттермен және ақпаратпен жұмыс жасау. 2. Материалды өңдеу, дайындау. 3. Макет әзірлеу. 4. Жобаны қорғау. 5. «Қазақстанның жеті кереметінің бірі – Астана-Бәйтерек» тақырыбына презентация дайындау.

1.5. Қажетті ресурстар: 1. Анықтамалық әдебиеттер, энциклопедиялар. 2. Ақпараттық-компьютерлік техника. 3. Интернет-ресурстар. 4. Макет жасау үшін материал. 5. Жобаны жинақтау папкасы.

2. Негізгі бөлім. «Көк аспанға дейін жететін мәуелі бәйтеректің жасыл желекке көмкерілген саясында қасиетті Самұрық құс мекендеген екен. Ол жыл сайын бір жұмыртқа жұмыртқалап, оны алпауыт жылан жеп қояды. Бірде, бәйтерек басына өрмелеп бара жатқан жыланды көрген Ертөстік, оны дәл көзінен жебемен атады. Алтын жұмыртқасын аман алып қалған Ертөстікке риза болған Самұрық құс, батырды жер асты патшалығынан алып шығады». Бәйтерек туралы көпке танымал аңыз көптеген деректі фильмдерде көрініс тауып, көркем әдебиет беттерінен орын алған. Астаналық тұрғындар үшін бұл аңыз шындыққа айналды. Астаналық Бәйтеректі – «ертегі ағашы», «шыны шар», «чупа-чупс» деп те атайды. Ол - қала қонақтарының, сондай-ақ, Алматыдан келетін туристердің ең көп баратын орындарының бірі. Әр елдің өзін ерекшелейтін бір айрықша белгісі болады. Мәселен, Голландия дегенде көз алдыңызға қызғалдақтар елестейді. АҚШ атауы естілсе, әйгілі «Бостандық» ескерткіші, Франция жайлы ойласақ, Эйфэль мұнарасы еске түседі. Ал біздің еліміздің таным белгісі ретінде «Бәйтерек» тұрғызылды. Табиғатта «Бәйтерек» атаулы ағаш жоқ. Бұл – ата-бабадан бізге жеткен ертегілердің қазаққа ғана берген өзгеше бір сыйы. Сол сыйды қазақ ерекше құрметте

1.Таңбалы тас суреттері,

2.Алтын адам,

3. Қазақтың киіз үйі,

4 .Домбыра,

5.А. Иассауи кесенесі,

6. Маңғыстау жерасты мешіті,

7. Астана – Бәйтерек.

Әрбір халық өз жерінде пайда болған адамзат мәдениетінің асыл да бағалы құндылықтарына жататын ескерткіштерді түгендеп, ардақтауы тиіс. Жоғарыда аталған кереметтерден еш кем түспейтін қазақ жерінің де жеті кереметі бар. Олар:

Таңбалы тас суреттері

Қола дәуірінің тасқа салынған суреттері көрген адамды таң қалдырады. Ертедегі адамдар күнге күйген жылтыр тау жартастарына жануарларды, адамдарды, арбаларды, соғыс көріністерін қашап салды. Бұл адамзаттың рухани мәдениетін, анық дүниетанымын білдіретін аса маңызды деректер жиынтығы саналады. Қазақстан жартастағы суреттер, петроглифтердің саны және әр алуандағы жөнінен әлемдегі ең бай жерлердің бірі Тамғалы жартастағы таңғажайып суреттерді археологтеріміз әбден зерттеді. Нәтижесінде олар дүниежүзі мәдениетінің қазыналы қорына қосылды. Ол суреттерде ежелгі адамдардың өмірі, көне тайпалардың салт-дәстүрі, діни нанымдары, аңшылық пен соғыс існе байланысты бейнелер бейнеленген. Алматы обылысындағы таңбалы тас суреттері - бүкіл әлемдік мәдени жәдігерлер қатарында.

А л т ы н Адам

1960 жылдардың аяқ кезінде археолог ғалымдар Есік қаласына жақын жердегі обадан «Алтын киімді адамды» тапты. Ол мұнан 2500 жылдай бұрын жерленген жас жігіт екен. Марқұмға кигізілген бас киімнің, етігінің қонышының сыртына алтыннан жасалған түрлі ұсақ аттың, барыстың, таутекенің, құстардың бейнелері жапсырылған. Олардың саны төрт мыңдай. Есік қорғанынан табылған олжа бүгінде әлемге әйгілі. Алматыдағы Тәуелсіздік монументіне де негіз болып отыр. Осы күнге дейін сақталып келген Алтын адам да қазақтың жеті кереметіне енді. Қ а з а қ т ы ң киіз үйі

Киіз үй - көптеген ғасырлар бойы Еуразияның ұшы-қиырсыз жазирасын басқарған ежелгі халықтың көшпенді тұрмысы мен өмір салтына мейлінше қолайлы болған баспана түрі. Соңғы қола дәуірінің өзінде-ақ (б.з.д. ІІ мыңжылдық тың соңы - І мыңжылдықтың басы) Еуразия даласында доңғалақ үстіндегі алғашқы жылжымалы тұрғын жайлар пайда бола бастады. Орта ғасырларда платформаларға орнатылған, ондаған жетек малы сүйреткен орасан зор жиналмайтын киіз үй-ордалар кезіп жүрген. Арба үстіндегі тұрғын жай (күйме) - киіз үйлердің осындай салтанатты түрлері Қазақстанда ХҮІІ ғасырға дейін қолданыста болды. Д о м б ы р а

Ендігі сөз қазақ халқының жан сезімі, жан серігі - домбыра туралы. Домбыра - халық даналығы. Домбыра - көшпелі елдің көнекөз шежіресі, көпті көрген қарияның көкірек күйі. Ол халықтың тарихи тағдырымен тамырлас. Тарихтың хатқа түспеген талай беттерін паш етіп, халқымыздың тарихнамасына айналады. Ғалымдар осыдан кемінде 2 мың жыл бұрыңғы бейнелердегі қос шекті аспаптың қазақ домбырасымен ұқсастығын айта келіп, оның Қазақстан жеріндегі байырғы көшпелілер арасында ең көп тараған аспаптың бірі болғандығын дәлелдейді. Домбыра - әр дәуірде мәдениетімізде дарынды тұлғалардың дүниеге келуіне мүмкүндік туғызды. Сондықтан, домбыра да қазақтың жеті кереметі қатарында.

Ахмет Иассауи кесенесі Ахмет Иассауи Оңтүстік Қазақстанның Сайрам (бұрыңғы Испиджаб) қаласында 1103 жылы дүниеге келген. Ол алғаш білімді жергілікті дінбасы Арыстан бабтан алады. Өзінің ана тілінен басқа арабша және парсыша сөйлей білген. 63 жасынан бастап, соңғы 12 жылын ол жер астында жатып, күн сәулесін көрмей өткізді. Бүкіл Шығысқа әмірін жүргізген атақты қолбасшы Ақсақ Темір далалықтар мен қалалықтар қосылып пір тұтатын, күніне жүз мәртебе тағзым етіп, мінәжат қылатын Қожа Ахметке зәулім ескерткіш тұрғызуды қолға алды. Ескерткіш құрылысын Темір қарамағында игі істермен көрінген Мәулен Ұбайдулла Садырға жүктейді. Кесене нақты әрі гармониялық жоспармен салынған. Екі жағы мұнарамен жалғасқан бас портал еңселі арқадан тұрады. Қожа Ахмет Иассауи кешені порталды - күмбезді құрылыс. Оның көлемі 46,5х65,5 метр. Орталық залдың айналасына әр түрлі мақсатқа пайдаланылған үлкенді-кішілі 35 бөлме орналасқан. Оның бірінде сопы ақынның мүрдесі жерленген. Орталық бөлмеде қолымен жазылған Құранның көшірмесі, діни кітаптар, шежірелер сақтаулы. Бұл күнде Қожа Ахмет Иассауи ғимараты-шығыс халықтарының тамаша сәулет өнері жұлдыздарының бірі. Жылда 100-150 мыңнан астам адам келіп тамашалайды. Олард

Маңғыстау жерасты мешіті

Бекет Ата жерасты мешіті - Оңтүстік Үстірттің Маңғыстау ойысына тірелген тұмсығының үзіліп қалған Оғыланды шоқысына қашалған тарихи-сәулет ескерткіші. Үш - төрт қанат киіз үйдің көлеміндей үш бөлме. Дерекке сүйенсек, Бекет ата 1750 жылы туылып, емші, көріпкел ғана емес, физика, математика, астрономия заңдылықтарын жақсы білген ғұлама ретінде аты танылған. Бұхарада оқып, ілім жинаған соң, өз өңіріне қайта келіп, бес мешіт салдырады. Жергілікті дін…