Қимақ қағанаты тақырыбындағы ашық сабақ, 6-сынып

Сабақ тақырыбы: Қимақ қағанаты

Зерттеу сұрағы: Қимақтарда қалалық мәдениетінің дамуын қандай деректер дәлелдейді?

Мектеп: «Бауыржан Момышұлы атындағы мектеп-гимназия»КММ

Уақыты:

Мұғалімнің аты - жөні: Айдарханова Ш.Д.

Сынып: 6 «В»

Қатысқан оқушылар саны:20

Қатыспағандар:

Сабақтың

мақсаты

Оқушылар:

Ұлы Жібек жолының қала мәдениетіне тигізген ықпалын сипаттайды;

Осы сабақ арқылы

жүзеге

асырылатын оқу

мақсаттары

6.4.2.1 Ұлы Жібек жолының қала мәдениетінің дамуына әсерін анықтау;

6.4.1.1 көшпелілер мен отырықшылар арасындағы өзара экономикалық байланыстарын анықтау

Бағалау критерилері

Қала мәдениетінің қалыптасуына әсер ететін негізгі факторларды сипаттау;

Көшпелілерде дамыған қолөнер мен сауданың түрлерін анықтау;

Пәнаралық

байланыс

Қимақтардың сыртқы саясатын талдау барысында Дүние тарихы пәнінен алынған білім пайдаланылады. Кескін картаға Қимақ қағанатының қалалары мен территориясын енгізген кезде география пәнінен алынған білімдерін пайдаланады;

Сабақ барысы

Сабақтың қезеңдері

Сабақта орындалатын іс - әрекеттер

Оқыту ресурстары

Басы

Қысқаша конспект

Қимақ қағанаты туралы бейнематераил мен танысу

840 жылдары Орталық Моңғолиядағы Ұйғыр хандығы құлағаннан кейін Ертіс бойына келіп қоныстана бастаған тоғыз оғыз (ұйғыр), басмыл, қарлұқ тайпалары қимақтардың күшеюіне әсер етті.

Қимақтар туралы алғашқы мәліметтерді біз араб-парсы саяхатшы-саудегерлерінің жазбаларында берілген.

Тамим ибн Бахр әл Муттаваи VІІІ ғасырдың соңында Тараз қаласынан шығып шөл даладан өткенін, одан ары суы мол, шөбі шүйгін кең байтақ өлкеде қимақ жайылымдарын кездестіргенін жазады.

Гардизи: «Өзен қимақтардың құдайы».

Әл-Идриси: «Патша қаласы Хақан– қорғанмен қоршалған темір қақпалы ірі қала. Қалада билеушінің қорғаушылары, әскерлері және керек-жарақтары бар. Хақан қаласынан Карантия қаласына дейін 25 күндік жол».

Тамим ибн Баһр: «Қимақтарда қала мәдениеті мен сауда-саттық өрістеді, қимақ қағанының ордасының жанында тұратын қала және оның атырабында егін егетін отырықшы мекендері бар».

Ертіс бойындағы қимақ қалаларының бірнеше ерекшелігін айтуға болады:

қимақ қалашықтарының көпшілігі қорғанысқа ыңғайлы жерлерге орналасқан, яғни қала тұрғындары еңбекпен өмір сүрген;

қимақ қалалары, негізінен, жертөле үйлерден құралған, бұл қала тұрғындарының көпшілігі қарапайым болғанын көрсетеді;

сирек кездесетін ірі ғимараттар қимақтардың ішінде ауқатты адамдардың аз болғанын айғақтайды;

Ақсарай қаласының ортасындағы алаңнан тас мүсіннің табылуы қимақтардың Ислам дініне өте бастаған кезеңін көрсетеді.

BilimLand сайтынан алынған бейнематериал

Сабақ барысында орындалатын тапсырмалар

1-тапсырма Сәйкестендіру кестесі

Ұлы Жібек жолымен жүріп өткен саудагерлер, саяхатшылар мен елшілер, әнші-бишілер мәдениетінің дамуына өз үлестерін қосты. Қимақ қағанаты туралы жазылған саяхатшы-саудагерлердің жазбаларын сәйкестендір

Гардизи

«Қимақтардың қалаларына тән ерекшілік-олардың барлығы жақсы бекінгенінде ж/е әр қалада өзінің әскрі болғанында».

Әл-Идриси

«Қимақтарда жазу мәдениеті болды,олар өздері жазу жазатын қамыс өсірді».

Әбу Даулап

«Өзен қимақтардың Құдайы»

2-тапсырма Сұрақтардың дұрыс нұсқасын табамыз.

1-сұрақ

ІХ ғасырда Қимақ қаағанаты құрылды.

Қимақ мемлекетінің астанасы Имақия қаласы

А. Екінші нұсқа дұрыс

B. Бірінші нұсқа дұрыс