қмж, 11 сынып биология;Көмірсулар. Моносахаридтер: глюкоза, фруктоза,

Бөлім:

11.4 Тірі ағза химиясы

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 11

Қатысқан оқушы саны:

Қатыспаған оқушы саны:

Сабақтың тақырыбы

Көмірсулар. Моносахаридтер: глюкоза, фруктоза,

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

11.5.1.6 глюкоза, фруктоза, рибоза, дезоксирибоза, сахароза, крахмал және целлюлозаның молекулаларының сызықты және циклді формасын құрастыру

Сабақтың мақсаты

Көмірсу молекулаларының сызықты және циклді формасын құрастырады;

Глюкозаның альдегидоспирт екенін анықтайды;

Көмірсулардың табиғатта таралуын сипаттайды.

Сабақ барысы

Кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурс

Басы

6 минут

Ұйымдастыру кезеңі:

Оқушылармен амандасу, түгендеу.

1,2,3 сандары арқылы топқа бөлу.

Өткенді қайталау мақсатында «Күрделі эфирлер және майлар» тақырыбына байланысты тапсырма беріледі.

Тапсырма №1.

1,2,3 сандары арқылы топқа бөлінеді.

«Күрделі эфирлер және майлар» тақырыбын еске түсіреді.

Олардың қолданылу аймағына байланысты мысалдар келтіріп, сұрақтарға жауап береді.

«Қошемет сөздері» арқылы бағалау.

Тапсырма дұрыс орындағаны үшін 2 балл беріледі

Қосымша 1

Сабақ

ортасы

мин

Жаңа сабақ. Жаңа сабақты талқылау мақсатында бейне ролик көрсетіледі

Миға шабуыл сұрақтары:

1.Көмірсутектер қалай классифицикацияланады? 2.Моносахаридтер қандай түрлерге бөлінеді?

3.Олардың бір-бірінен айырмашылығы қандай?

.Қандай көмірсутектер дисахаридтерге және полисахаридтерге жатады?

Сабақты бекіту тапсырмасы

1-тапсырма . Жұптық жұмыс.

«Кім жылдам» әдісі арқылы

Көмірсу молекулаларының сызықты және циклді формасын құрастырыңдар.

Дескриптор:

көмірсу молекулаларының сызықты және циклді формасын құрастырады;

Құндылықтар: ынтымақтастық, сын тұрғысынан ойлау

2-тапсырма. Топтық жұмыс

Контекст Көмірсулар

Көмірсулар — химиялық құрамы Cₘ(H₂O)ₙ формуласы арқылы өрнектелетін табиғи органикалық қосылыстар класы. Көмірсулар құрылысына байланысты моносахаридтер, дисахаридтер және полисахаридтер деп жіктеледі. Глюкоза — моносахарид, химиялық формуласы C₆H₁₂O₆. Глюкозаның құрамында альдегид тобы және бірнеше гидроксил тобы бар, яғни глюкоза — альдегидоспирт. Сондықтан глюкозаға спирттер мен альдегидтердің химиялық қасиеттері тән.

Глюкозаның класаралық изомері — фруктоза. Фруктозаны глюкозадан айыратын белгі — оның құрамында альдегид тобының орнына бір кетотоп кездеседі. Глюкоза табиғатта фотосинтез процесі арқылы түзіледі:

6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ ↑

Өндірісте глюкозаны крахмалды күкірт қышқылы қатысында гидролиз арқылы алады:(C₆H₁₀O₅)ₙ + nH₂O → nC₆H₁₂O₆

Глюкозаның өзіне тән қасиеттері:1. Спирттік ашу: C₆H₁₂O₆ → 2C₂H₅OH + 2CO₂ ↑2. Сүт қышқылды ашу: C₆H₁₂O₆ → 2CH₃–CH(OH)–COOH

1. Фруктоза жатады:

A) спиртB) кетонC) альдегидD) кетонспиртE) альдегидоспирт

2. Глюкозаның құрамындағы –ОН саны:

A) 1B) 2C) 3D) 4E) 5

3. CH₄ → X₁ → C₆H₁₂O₆ → X₂ → CaCO₃ тізбегіндегі X₁ және X₂ заттары:

A) көмірқышқыл газы, этанолB) көміртек, этанолC) хлорметан, этанолD) ацетилен, көмірқышқыл газыE) көмірқышқыл газы, көмірқышқыл газы

4. Өнім шығымы 65% болса, глюкоза спирттік ашығанда көлемі 56 л (қ.ж.) газ бөлінді. Глюкозаның массасын табыңдар:

A) 346 гB) 384 гC) 392 г

5. Жүгері дәнінен құрамында 96% этанол бар 115 кг спирт алынды. Құрамында 70% крахмал бар жүгерінің массасын табыңдар. Өнім шығымы 80% болса:

A) 245 кгB) 289 кгC) 347 кгD) 365 кгE) 387 кг

3. CH₄ → X₁ → C₆H₁₂O₆ → X₂ → CaCO₃ тізбегіндегі X₁ және X₂ заттары:

A) көмірқышқыл газы, этанолB) көміртек, этанолC) хлорметан, этанолD) ацетилен, көмірқышқыл газыE) көмірқышқыл газы, көмірқышқыл газы

Дескриптор:

бір дұрыс жауапты таңдайды; 5б

Құндылықтар: функционалдық сауаттылық, академиялық адалдық

3-тапсырма Жеке жұмыс

«Сөйлемді толықтыр» тәсілі

______ табиғатта өте көп таралған және адам тіршілігінде маңызы өте зор рөл атқарады. Молекулалық формуласы C₆H₁₂O₆-ға сай ______ бірнеше изомері бар. Соның бірі — ______. Рибоза және дезоксирибоза – суда жақсы еритін, дәмі тәтті ______ заттар. Рибоза мен ______ биологиялық маңызды қосылыстар. Олар ______ қышқылдарының…