ҚМЖ 7 сынып, 1-тоқсан, Қазақ тілі пәнінен

Бекітемін:_________

Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 1-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Ауа райы және климаттық өзгерістер

Педагогтің тегі, аты,

әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қазақ халқының ауа райын болжауы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

7.1.4.1 мәтін тақырыбы, сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы негізгі ойды анықтау;

7.4.1.1 жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтін тақырыбы, сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы негізгі ойды анықтай алады.

Жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

6 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

Сен ауа райын болжай аласың ба?

Қазақ халқының астрономиялық түсініктері жайлы не білесің?

«Байланыс» әдісі

• Сабақта не айтылуы мүмкін?

• «Ауа райын болжау» деген сөз тіркесін естігенде қандай байланыс сезіледі?

Оқушылар барлық байланысты тізіп шығады.

Сұрақтарға жауап береді

«Ауа райын болжау» деген сөз тіркесіне қатысты бүгінгі байланысты тізіп айтады.

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша! Керемет!

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Сабақтың

ортасы

8 минут

6 минут

1-тапсырма

Аудиомәтінді мұқият тыңдап, тақырып қой. Сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы алған әсеріңмен бөліс. Негізгі ойды анықта.

Қазақ халқының табиғатты қалай зерттегені жайлы өз ойымызды, түсінгенімізді дәптерге жазамыз.

Тілдік бағдар

Орфографиялық норма

Орфография. Гректің "дұрыс" және "жазамын" деген сөздерінен құралған. Орфография фонетиканың жазудағы бірізді ережелерін сақтап зерттейтін ғылым. Орфография ережелері сөздердің қосымшалармен жазылуын немесе сөз бен сөздің бірге, бөлек, дефиспен қолданылуын, бас әріп, тасымалдың тәртіп заңдылықтарын реттейді. Жоғарыдағы эаңдылықтардың жиынтығын ұстанымдар немесе ғылыми тілмен принциптер деп атайды. Орфографиялық заңдылық төмендегі принциптерден тұрады:

1.Фонетикалық принцип: Сөз бөлшектері қалай айтылса солай жазылады. Мұнда қосымшаның түбір сөздің соңғы буынына, соңғы дыбысына қарай қосылуы ескеріледі. Мәселен: адамның, кітаптар, көлге т.б.

2.Морфологиялық принцип: Сөздің түбір құрамы негізге алынып, дыбыс алмасу, өзгеру заңдылықтары ескерілмей, бұрынғы қалыпты сақтап жазу. Мәселен: құмырсқа (құмұрсқа емес), шекара (шегара емес), күндіз (күндүз емес).

3.Дәстүрлі принцип: Қазақтың байырғы сөздері бұрын қалай қалыптасса, сол қалыпты бұзбай жазу. Мәселен: шабадан (чемодан емес), Амангелді (Аманкелді емес), пойыз (поезд емес).

2-тапсырма

Мәтіндегі үндестік заңына бағынбайтын сөздерді теріп жазып, сөйлемдер құраңыз.

Сөйлемдерді орфографиялық нормаға сай жазыңыз.

Үлгі: топ-тобымен

3-тапсырма(оқулық)

Төмендегі сөздердің қайсысы бас әріппен жазылатынын айтып, қалай тасымалданатынын көрсетеміз.

Адам, сәбит мұқанов, күн(ғаламшар атауы), шотландия, қазақстан, тайбурыл, ақбозат (жұлдыз атауы), жайлау, жұлдызнама, жұлдыз, жетіқарақшы, дауыл, қазақтар, ырым.

4-тапсырма

Мәтіннен жалғаулар мен шылаулардың қолданылуын түсіндір.

Мәтіндегі үндестік заңына бағынбайтын сөздерді теріп жазып, сөйлемдер құра. Сөйлемдерді орфографиялық нормаға сай жаз.

Халық ауа райын қалай болжаған?

(Сейіт Кенжеахметұлының «Жеті қазына» кітабынан)

Жылан мезгілінде ұйықтамаса – күз ұзақ әрі жылы болады. Ордалы жылан, құрт-құмырсқа топ-тобымен басқа жаққа көше бастаса, көп ұзамай жер сілкінеді, болмаса басқа бір табиғаттың тосын апаты болады. Ит ұлыса жаманшылық немесе табиғат апатының белгісі. Аяқ-қолы сынған адамдардың сүйегі сырқыраса, ауа райы өзгереді. Жазда құйын көп болса, қыс аязды болады. Егер қараша айында күн күркіресе, қыс қысқа болады. Жаз найзағайлы болса, қыс жайлы болады. Көктемде күн көп күркіресе, егін, шөп мол болып шығады. Егер қой тұяғымен төсін қаситын болса, қыс боранды болады. Қой тісін қайраса боран немесе дауыл болады. Батар күн қызыл шапаққа малынса, келер күн жазда ыстық, қыста жұмсақ болады. Қыста күн құлақтанып шықса суық болады, құлақтанып батса суық сынады. Егер бұлт ортасынан ыдыраса, ауа райы бұзылады, егер шетінен ыдыраса күн жылынады деген сөз. Оңтүстіктен ұзақ соққан жел өзгеріп шығыстан соқса, ауа райы жақсарады да, батыстан соқса, ауа райы қатты бұзылады. Жаз айында аңызақ ыстық болса, ол қыста қатты аяз болатындығының анық белгісі. Қызара батқан күнмен ашық сары болып батқан күн желдің және жаңбырдың белгісі болып табылады. Күн шыжып, тымырсық болса, артынша найзағайды күте беріңіз. Ай қ

Аудиомәтінді мұқият тыңдап, тақырып қояды. Сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы алған әсерімен бөліседі. Негізгі ойды анықтайды.

Мәтіндегі үндестік заңына бағынбайтын сөздерді теріп жазып, сөйлемдер құрайды.

Берілген сөздердің қайсысы

бас әріппен жазылатынын айтып, қалай тасымалданаты

нын көрсетеді.

Мәтіннен жалғаулар мен шылаулардың қолданылуын түсіндіреді.

Мәтіндегі үндестік заңына бағынбайтын сөздерді теріп жазып, сөйлемдер құрайды. Сөйлемдерді орфографиялық нормаға сай жазады

Дескриптор

Білім алушы

-мәтінге ат қояды;

- сөйлеушінің сөйлеу мәнерін ажыратады;

- өз әсерімен бөліседі;

- негізгі ойды анықтайды

Дескриптор

Білім алушы

- жалғаулар мен шылаулардың қолданылу тәртібін көрсетеді.

- үндестік

заңына бағынбайтын сөздерді табады;

- сөйлемдер құрады;

- орфографиялық норманы ескереді

Бағалау

«Жапондық бағалау» әдісі бойынша үш топ бірін-бірі бағалайды. Осы бағалау арқылы келесі өзгелердің жауаптарымен келісетін тұстарын, толықтыруға қатысты өз көзқарастарын, өздерінің қоятын сұрақтарын жеткізеді.

Дұрыс,келісемін

Толықтырамын, басқа көзқарасым бар.

Менің сұрағым бар

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Сабақтың аяқталуы

1 минут

Үйге тапсырма: 8-тапсырма

4 минут

Сабақтан алған әсеріңді жаз. Бас әріппен жазылатын күрделі-құрама атаулардың орфографиялық нормаға сай болуын ескер.

Бекітемін:_________

Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 2-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Ауа райы және климаттық өзгерістер

Педагогтің тегі, аты,

әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қазақ халқының ауа райын болжауы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

7.2.5.1 мәтін бойынша проблемалық сұрақтар құрастыру;

7.4.1.1 жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазу;

Сабақтың мақсаты

Мәтін бойынша көтерілген мәселені анықтап, проблемалық сұрақтар құрастырады. Жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

6 минут

1.Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал қалыптастыру

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

Ауа райын болжаудың қазақ халқы үшін қандай маңызы болды? Ауа райын халық қалай болжап отырған?

Психологиялық ахуал

-Салем достым! (амандасады)

-Сен қалайсың? (иықтарынан қағады)

-Қайда болдың? (құлақтарынан тартады)

-Мен сені сағындым! (қолдарын жүректеріне қояды)

-Сен келдің! (қолдарын жаяды)

-Жақсы болды!(құшақтайды)

Сұрақтарға жауап береді

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша! Керемет!

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Сабақтың

ортасы

25 минут

8 минут

5-тапсырма

Мәтін оқып, мәтінге тақырып қой. Көтерілген мәселені анықта. Көтерілген мәселеге қатысты сұрақтар даярла. Сыныптасыңызға сұрақ қойып, жауабын бағала.

6-тапсырма

Мәтінді талда. Төмендегі белгілермен әр абзацты белгіле. Өз ойыңды қорытындылап жаз.

«V»

Бұрын

нан білемін

Менің ойлаға

ныма қайшы, керағар

Мен үшін жаңа ақпарат

Келісе алмай

мын, білгім келеді.

7-тапсырма

Мәтіннен алынған сөздерді түрлендіріп, жалғау жалға. Берілген сөздерді пайдаланып, сөйлемдер құрастыр. Шылаулар мен жалғаулардың нормаға сай жазылуын қадағала.

Жайлауға көшу, қой қырқу, мал төлдету, соғым сою, егін салу, шөп шабу.

10-тапсырма

Ауа райына қатысты қандай тыйым сөздерді білесің? Тыйым сөздерді не үшін білу керек?

Мәтін оқып, мәтінге тақырып қояды.

Көтерілген мәселені анықтап, көтерілген мәселеге қатысты сұрақтар даярлайды. сыныптасына сұрақ қойып, жауабын бағалайды.

Ауа райына қатысты тыйым сөздерді атайды.

Дескриптор

Білім алушы

- мәтінге тақырып қояды,

-көтерілген мәселені анықтайды,

-көтерілген мәселеге қатысты сұрақтар құрастырады,

-өзгелердің жауабын бағалайды.

Бағалау

Жетон арқылы бағалау

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Сабақтың аяқталуы

2 минут

Үйге тапсырма: 9-тапсырма

4 минут

«Шығу парағын» толтыр.

Бүгінгі сабақтан не үйрене алдың? Бұрыннан қандай ақпараттарды білетін едің?

Тыйым сөздерді не үшін білу керек?

Бекітемін:_________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ тілі 3-сабақ

Бөлім:

1-бөлім: Ауа райы және климаттық өзгерістер

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Шілдебаева Жанар Төлешбайқызы

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Климат пен табиғат

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7.1.4.1 мәтін тақырыбы, сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы негізгі ойды анықтау;

7.4.1.1 жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жазу

Сабақтың мақсаты

Мәтін тақырыбы, сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы негізгі ойды анықтай алады. Жалғаулар мен шылаулардың ерекшелігін ескере отырып, үндестік заңына сәйкес орфографиялық нормаға сай жаза алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

3 минут

5 минут

Сабақтың ортасы

6 минут

10 минут

5 минут

6 минут

4 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ой шақыру

1.Климат дегеніміз не?

2.Ол туралы не білесің?

Климат

1-тапсырма (оқулықтан)

Мәтінді мұқият тыңда.

Тақырып қой. Сөйлеушінің дауыс ырғағы мен сөйлеу мәнері арқылы алған әсеріңмен бөліс. Негізгі ойды анықта.Сұрақтарға жауап бер.

1.Сенің туған жеріңнің табиғаты қандай?

2.Сен тұратын жерде қандай климаттық өзгерістер болады?

3.Ата – әжеңнен, әкең мен анаңнан климаттағы болып жатқан өзгерістер туралы қандай әңгіме естідің?

Тілдік бағдар

Шылаулардың жазылу емлесі

Шылаулардың көпшілігі өздері қатысты сөздерден бөлек жазылады және кейбірі дефис арқылы жазылады. Бөлек жазылатын шылаулардың көбі кейбір грамматикалық тұлғалармен сырт жағынан ұқсас болып келеді.Кейбір шылаулар өздері қатысты сөздердің әуеніне түсіп үндесіп, бірнеше тұлғада қолданылады. Мысалы: мен (беп, пен), қана (ғана), қой (ғой) шылаулары өзінен бұрынғы сөздің соңғы дыбысына, -ды, (-ді), -мыс (-міс) демеуліктері соңғы сөздің соңғы буынының жуан-жіңішкелігіне, да (де, та, те) және ма (ме, ба, бе, па, пе) шылаулары өзінен бұрынғы сөздің әрі соңғы дыбысына, әрі соңғы буынның жуан-жіңішкелігіне қарай түрленіп отырады. Мысалы: Шығанақ пен Олжабек соңына ала кірді (Ғ. Мұст). Құнанбай мен Ізғұтты алда келеді екен. (М. Ә. ) Толкын да, ағыс та күшейген. (Ғ. М.)1. Және, мен, (бен, пен) шылауларының емлесі.Және, мен (бен, пен) шылаулары бірыңғай мүшелер мен ыңғайлас мәнді сөйлемдерді байланыстырып, қайталанбай қолданылады. Сондықтан бұл жалғаулықтар байланыстырған сөздер мен сөйлемдердің арасына үтір қойылмайды. Мысалы: Жомарттың бүгін жүре қоярлық ниеті жоқ еді және онын ниетіне қарай даяр көлік те болмайды. (Ғ. Мұст.) Шортанбай, Дулат пенен Бұқар жырау, Бірінің сөзі жамау, бірі құрау (

2-тапсырма

Топтық жұмыс