қмж, қазақ әдебиеті 5 сынып 1 тоқсан

Бекітемін:______________Қазақ әдебиеті - 5 класс 1-сабақ +

Бөлім:

1-бөлім: Таза, мінсіз асыл сөз

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 6 «Б»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

1. Кіріспе. Халық ауыз әдебиеті

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5.1.2.1. Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтайды

Құндылықтарға баулу

адамгершілік

достық

құрмет

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі

10 минут

І.Ұйымдастыру кезеңі

Психологиялықахуал

«Амандасыпалайық»

Оқушыларбірі-біріменсандарытаңдауарқылыберілгенсуреттергеқарап, амандасады.

Оқушылардың психологиялық ахуалы қалыптасады.

Қазақ әдебиеті оқулығы 5-класс «Мектеп» баспасы

Сабақтың ортасы.

Ортасы

10 минут

Ойтүрткі

1-тапсырма

«Қолшатыр» әдісі бойынша сұрақтарға жауап беру

1.Қалай ойлайсың? Әдебиет дегеніміз не? «Әдебиет» сөзі қандай мағынаны береді?

2. Халық ауыз әдебиеті дегенді қалай түсінесің? Неліктен «халық ауыз әдебиеті» деп аталған?

3. Ауыз әдебиетінің жазба әдебиетінен қандай айырмашылығы бар?

4. Ауыз әдебиетіне жататын қандай ауыз әдебиетінің түрлерін білесің?

5.Ертегінің ауыз әдебиетінің басқа түрлерінен қандай ерекшелігі бар?

Сабақтың тақырыбымен, оқу мақсатымен таныстыру

Халық ауыз әдебиетінің тарихы

Қазақ халқының ерте заманда жасаған мәдени мұрасының бір түрі – халықтың ауыз әдебиеті.

Жазу – сызу өнері болмаған ерте кезде-ақ қазақ халқы өзінің тұрмыс-тіршілігі, қоғамдық өмірі, шаруашылығы мен кәсібі, қуанышы мен күйініші, дүние танудағы көзқарасы т.б. жайында неше түрлі өлең-жыр, ертегі-әңгіме, мақал-мәтел, аңыздар ойлап шығарған және оларды ауызекі айту күйінде тудырған. Сондықтан да бұларды халықтың ауызша шығарған көркем шығармасы, даналық сөзі яғни ауыз әдебиеті деп атаймыз. Бұдан, әрине, ауыз әдебиетін көп адам бірлесіп отырып шығарған деген ұғым тумайды. Ауыз әдебиетінің қандай үлгілерін болса да әуел баста жеке адамдар шығарған.

Бірақ ерте кезде, жазу өнері болмағандықтан, ауыз әдебиетін шығарушылардың аттары хатқа түспеген, сақталмаған. Халық олардың шығармаларын ғана сақтаған және оларды ауызша айтып, ұрпақтан ұрпаққа жеткізген, сөйтіп, алғашқысында жеке авторлар шығарған шығармалар кейіннен өңделіп, сұрыпталған, оған ұжым болып шығармашылық өзгерістер енгізіп отырған. Бертін келе ондай шығармалар көпшіліктің әдебиетіне айналып кеткен.

Ауыз әдебиетінің түрлері:

1.Тұрмыс-салт жырлары

2. Ертегілер

3.Мақал-мәтел, жұмбақ, жаңылтпаштар

4.Шешендік сөздер

5.Батырлар жыры

6.Лиро-эпостық жырлар

7.Айтыс

8.Аңыз-әңгімелер

9.Тарихи жырлар

1-тапсырма

1.Венн диаграммасы арқылы ауыз әдебиеті мен жазба әдебиеттің айырмашылығы мен ұқсастығын жазыңыз.

Халық ауыз Жазба

әдебиетіәдебиеті

2-тапсырма

Өзіңнің білетін ертегінің сюжеттік желісі бойынша қарапайым жоспар құрыңыз.

3-тапсырма

Жұбыңызды жоспарыңызбен таныстырыңыз. Жоспар негізінде ертегінің сюжеттік дамуын әңгімелеңіз.

«Қолшатыр» әдісі бойынша шығарманың тақырыбы мен идеясына қатысты сұрақтарға жауап береді.

Халық ауыз әдебиет жөнінде өздері білетін бұрынғы ақпараттарды жинақтай отырып, танымдарын дамытады.

Халық ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетін салыстырып, ұқсастығы мен айырмашылық

тарын талдайды.

Ауыз әдебиетінің түрлерін атап, олардың ерекшеліктерін көрсетеді.

Берілген тапсырмалар

дың барлығын «Домбыра» әдісі арқылы өзін-өзі бағалау

Дескриптор:

*ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетін салыстырады,

*ауыз әдебиетінің жазба әдебиетінен айырмашылы

ғын анықтайды,

ауыз әдебиеті мен жазба әдебиетінің ұқсастығын анықтайды.

4 балл

Дескриптор:

*ертегінің мазмұны бойынша сөз тіркестерімен жоспар құрады;

*жоспар негізінде жұбына ертегіні әңгімелейді.

3 балл

Дескриптор:

*ертегінің мазмұны бойынша сөз тіркестерімен жоспар құрады;

*жоспар негізінде жұбына ертегіні әңгімелейді.

3 балл

Қазақ әдебиеті оқулығы 5-класс «Мектеп» баспасы

Сабақтың соңы-5минут

Үйге тапсырма: Ауыз әдебиеті

Рефлексия

Рефлексия кезінде «Өзін-өзі бағалау» парағы арқылы сабақтан қандай әсер алғанын, қандай жаңа нәрсе үйренгенін немесе не түсінбегенін, қандай кедергі болғанын жеткізеді

ҚБ қойылады

Рефлексия парағы

Бекітемін:______________Қазақ әдебиеті - 5 класс 2 -сабақ +

Бөлім:

1-бөлім: Таза, мінсіз асыл сөз

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 6 «Б»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Керқұла атты Кендебай». Қазанғап кедей. Кендебайдың өмірге келуі.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5. 1. 1. 1 әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттау;

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарманың жанрына қарай фабуласы мен сюжеттік дамуын сипаттай алады.

Құндылықтарға баулу

адамгершілік

достық

құрмет

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі

5 минут

Ұйымдастыру кезеңі 2 минут

Топтарға бөлу. «Қағаз қиындылары»

Бірнеше құттықтау қағаздарын топ құрамындағы оқушылар саны бойынша беске, алтыға жыртып, оларды араластырып, оқушыларға таратып беру керек. Оқушылар қиықтарды құрастырып бүтін сурет шығарады. Сол арқылы топтарға бөлінеді.

Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Өзі туралы кластер» тренинг

Психологиялық ахуал.

«Өзі туралы кластер» тренинг

Оқушылар танысу үшін өздері туралы кластерлер құрастыруы керек. Олар парақтың ортасындағы шеңберге өз есімдерін жазып, одан таралатын шеңберлерге өздерінің өмірінде маңызы бар бес негізгі рөлін жазады. Мысалы: Жанұяның еркесі, адал дос т.б

Ауызша

мадақтау

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін

Қазақ әдебиеті оқулығы 5-класс «Мектеп» баспасы

Сабақтың ортасы-35 минут

«Керқұла атты Кендебай» ертегісінің мазмұнын мына жоспар бойынша әңгімелеу.1. Кендебайдың дүниеге келуі.2. Мергенбай батырдың баласымен кездесуі.3. Кендебайдың малшы болуы.4. Алтын құйрықты құлын.5. Ханның шарты.- Балалар, ертегі сендерге ұнады ма? Қалай ойлайсыңдар бұл ертегінің қай түріне жатады?- Балалар, сендер Кендебайға ұқсағыларың келеді ме? Кендебайдың қандай қасиеті көбірек ұнады? Қазіргі жастарда осындай қасиет бар ма?

«Стикердегі диалог» әдісі

(Топ мүшелері сұрақтардың жауабын стикерлерге жазып, қабырғадағы сұрақтар жазылған қағаздарға іледі, кейін пікірлерін қорғайды.)

Топтарға тапсырма:

1-топ: Жазушылар

«Керқұла аттың өсіп-жетілуі» деген тақырыпты алып,ертегі құрастыру.

2-топ: Зерттеушілер

«Керқұла атты Кендебай» ертегісі ертегінің ұнаған жері туралы шығарма жазыңдар.

3-топ: Суретшілер

«Керқұла атты Кендебай» ертегі кейіпкерлерінің суретін салыңдар.

Қолдану

Ортақ тапсырма: «Пікірлер» парағы әдісі

1-сұрақ.Кендебай бойында қандай жақсы қасиеттер бар?

2-сұрақ. Адамның жақсы қасиеттері туралы қандай мақал - мәтелдер білесіңдер?

1-топ: Жазушылар

Жауабын жазады.

2-топ: Зерттеушілер

Тексеріп, қосымша мәліметтер қосады.

3-топ: Суретшілер

Ұсыныс жазады.

Талдау

«Броундық қозғалыс»

Ертегіден Кендебайдың адамгершілігі туралы жазылған абзацты табыңдар.

Кендебай мен қойшы бала арасындағы диалогті оқыту.

Кендебай – елінің тұрмысын жақсартқан ұл. Түсіндір.

Синтез

«Карточкадағы терминдер» әдісі

Мына сөздердің «Керқұла атты Кендебай» ертегісіне қатысы бар болса, қол көріңдер. Жеті басты дәу. Гауһар тас, Шыншыл ертегі. Қойшы бала. Қиял - ғажайып ертегі. Жер асты. «Айрылғырдың суы, айырыл». Ақылды жар. Алып арыстан. Қырық уәзір. Алтын құйрық.

Бағалау парақшасы Дұрыс жауапқа 5 балл.

Оқу

шы

ның

аты-

жөні

«Сти

кер

дегі диалог» әдісі

«Пі

кір

лер» парағы әдісі

«Броун

дық қозға

лыс»

«Кар

точка

дағы тер

мин

дер» әдісі

Балл

Тақтадағы суреттерге қарай отырып, «Керқұла атты Кендебай» ертегісінің мазмұнын мына құрылған жоспар бойынша әңгімелейді.

Топ мүшелері сұрақтардың жауабын стикерлерге жазып, қабырғадағы сұрақтар жазылған қағаздарға іледі, кейін пікірлерін қорғайды.

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

Сұрақтарға жауап береді.

Оқушылар сыныпты шарлап, талқыланатын мәселе бойынша ақпарат жинап, басқалармен пікірлеседі. Бұл тәсілді қолданғанда оқушыларға партаға отыруға болмайды

Дескриптор :

-«Жапондық бағалау» әдісі

бойынша үш топ бірін-бірі бағалайды;

-Осы бағалау арқылы келесі өзгелердің жауаптарымен келісетін тұстарын, толықтыруға қатысты өз көзқарастарын, өздерінің қоятын сұрақтарын жеткізеді.

Қазақ әдебиеті оқулығы 5-класс «Мектеп» баспасы

Сабақтың соңы-5минут

«Шығу парағын» пайдаланып, төмендегі сұрақтарға жауап беріңдер.

Бүгін не үйрендің?

Тақырып бойынша қандай сұрақтарың бар?

Келесі сабақта қандай мәселелерге көңіл аудару керек?

Үйге: Қазанғап кедей. Кендебайдың өмірге келуі.

«Шығу парағын» пайдаланып, сұрақтарға жауап береді.

Бекітемін:______________Қазақ әдебиеті - 5 класс 3 - сабақ +

Бөлім:

1-бөлім: Таза, мінсіз асыл сөз

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 6 «Б»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Кендебай және қойшы бала. Керқұла ат пен Кендебай. Малшы Кендебай

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

5. 2. 1. 1 әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді табу;

Сабақтың мақсаты

әдеби шығармадағы екі нәрсені салыстыра суреттеулер мен қарама-қарсы суреттеулерді анықтай алады.

Құндылықтарға баулу

адамгершілік

достық

құрмет

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдастыру кезеңі

10 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

1.Психологиялық ахуал қалыптастыру

2.Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Үй тапсырмасын сұрау

1. Неліктен Кендебай буаз биенің қарнын жарып, құлынын алады?

2. Неге Кендебай қойшы баланың ата-анасын іздеп шығады?

3. Керқұла атқа тіл біткенін қалай түсінесіңдер?

4. Кендебайдың жеті басты дәумен ақырған арыстанды жеңуі нені білдіреді?

5. Неліктен «Керқұла атты Кендебай» ертегісі қиял-ғажайып ертегілер түріне жатады? Қиял-ғажайып ертегілеріне тән ерекшеліктер ді атаңдар.

Психологиялық ахуал

-Салем достым! (амандасады)

-Сен қалайсың? (иықтарынан қағады)

-Қайда болдың? (құлақтарынан тартады)

-Мен сені сағындым! (қолдарын жүректеріне қояды)

-Сен келдің! (қолдарын жаяды)

-Жақсы болды.

(құшақтайды)

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандыра

ды

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Қазақ әдебиеті оқулығы 5-класс «Мектеп» баспасы

Сабақтың ортасы

10 минут

1-тапсырма

Жұптық жұмыс

«Венн диаграммасы» арқылы Кендебай мен Ер Төстікті, Керқұла ат пен Ер Төстіктің аты Шалқұйрықты салыстырыңдар. («Ер Төстік» ертегісі хрестоматияда берілген.)

1-жұп

Кендебай Ер Төстік

2-жұп

Керқұла ат Шалқұйрық

2-тапсырма

Шығармадағы кейіпкерлерге қатысты 5 қарама-қарсы немесе салыстыра суреттеуді тауып, көркемдік түрін анықтаңыз.

р/с

Суреттеу

Қарама-қарсы немесе салыстыра суреттеу

Бейне

леу түрі

Кендебай ай сайын

емес, күн сайын өсіпті, алты күнде күліпті, алпыс күнде жүріпті, алты жылда жігіт болыпты.

Құлын сағат сайын емес, минут сайын өсіпті. Алты айдың ішінде алты кез ат болып шығыпты.

Әсірелеу

3-тапсырма

«Керқұла атты Кендебай» ертегісінен цитаталар келтіре отырып, Кендебай мен хан балаларының образдарын салыстырыңыз.

Кейіпкерлер

Кейіпкерлер іс-әрекетінен цитаталар

Екі кейіпкердің образдарына салыстыру (айырмашы

лығы мен ұқсастығына) жасаңыз.

Кендебай

Хан балалары

Қорытындылау

«Диалог-ертегі» құрастыру ойынын өткізіңдер. Ойынның шарты: Ойынды бастаушы оқушы ойдан шығарып, кез келген бір ертегіні бастайды. Қалған оқушылар басталған ертегіні бір-бір сөйлемнен ары қарай жалғастырады. Ең соңғы оқушы ертегіні ұтқыр шешіммен аяқтауы тиіс. Ертегінің дәстүрлі бастамасы, дамуы, аяқталуы болуы керек.

«Венн диаграммасы» арқылы Кендебай мен Ер Төстікті, Керқұла ат пен Ер Төстіктің аты Шалқұйрықты салыстырады.

Шығармадағы кейіпкерлерге қатысты 5 қарама-қарсы немесе салыстыра суреттеуді тауып, көркемдік түрін анықтайды.

«Диалог-ертегі» құрастыру ойыны арқылы оқушы жанынан ертегі құрастырады. Қалған оқушылар әрі қарай жалғастырады. Ертегінің құрылымын сақтауы тиіс.

Дескриптор:

*ертегіден кейіпкерлерге қатысты бір суреттеуді анықтайды;

*анықталған суреттеуге шығармадан

қарама-қарсы немесе салыстыра суреттеуді табады;

*суреттеулердің түрін ажыратады

6 балл

Дескриптор

*шығармадан цитаталар келтіреді;

*екі кейіпкердің іс-әрекетін берудегі салыстыра суреттеулерді табады;