қмж, қазақ әдебиеті 7 сынып 2 тоқсан

Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 1-сабақ

Бөлім:

2-бөлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Шортанбай Қанайұлының өмірі. «Зар заман» толғауы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7. 1. 1. 1 әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдау;

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығарма сюжетінің құрамдас бөлшектерін талдай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-бірлескен іс-әрекет пен өзара іс-әрекет кезінде басқалардың пікірлері мен сезімдерін құрметтей білу;

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-оқу тапсырмасын орындауда табандылық таныту;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

Сабақтың ортасы

5 минут

10 минут

5 минут

Сабақтың соңы

5 минут

1.Сәлемдесу

2.Сергіту сәті

«Гүлмен тілек» Гүлді алақанға ұстап тұрып, бір-бірлеріңе ізгі тілек айтыңдар

(сергіту және топқа біріктіру)

1-топ: «Заман»

2-топ: «Дәуір»

3-топ: «Уақыт»

4-топ: «Ғасыр»

Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері айтылады.

Қызығушылықты ояту

Жүзеге асыру қадамдары:

1-қадам: сабақ тақырыбын жариялау .

2-қадам: тақырып бойынша болжамды жүк журналының сол жағына жазу:

Жүк журналы

Болжам

Жаңа ақпарат

Тақырып бойынша бұрыннан не білемін? Бұл туралы не білуім керек?

Бұл туралы енді не білдім? Қандай маңызды сәттерді мен енді анықтадым?

Мұғалім түсіндірмесі

Шортанбай Қанайұлы Түркістан жерінде дүниеге келген. Елдегі төкпе ақындардың айтыстарын, жыршы-жыраулардың толғау-жырларын тыңдап өскен сөзге жүйрік, тілге шешен Шортанбай ақындық өнердің жолына ерте түседі. Ел арасында ақындығымен, шешендігімен танылған ол төкпе ақын атанады. Шортанбай шығармаларының тақырыбы – заман, қоғам, халық тұрмысы, ел өмірі, талауға түскен жер, қоныс мәселесі, отаршылар мен жергілікті әкімдердің озбырлығы, жаңа қарым-қатынастан туындаған тонаудың жаңа түрлері, сатқын ел билеушілердің әділетсіздігі, қиянаты, т.б. Теңсіздікті, байлардың үстемдігімен зорлығын ашық айтады. Халық санасына, әдет-ғұрпы мен салт-дәстүріне ене бастаған жаңа заман жаңалықт арын көрген Шортанбай ақын оларды қатты сынға алады.

Шортанбай Қанайұлы «Зар заман» туралы бейнекөрініс

https://rutube.ru/video/2ef5536033b85569835aa9b6ab5de173/?r=wd

«Зар заман» өлеңін оқу

2-тапсырма

Топтық жұмыс

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысыңдар. Топта берілген тапсырма бойынша толғауды талқылаңдар.

1-топ:

Талқы себепшісі – жыр бойынша (кейіпкерлері, сюжеті, қарым-қатынасы, автор позициясы, т.б. бойынша) 5 сұрақ құрастырады.

2-топ:

Белгілеуші – жырдың қай бөлімі ең маңызды деп санайды, ойын дәлелдейді.

3-топ:

Байланыстырушы – оқиғалардың бірін өмірмен байланыстырады, дәлелдейді.

4-топ:

Қорытындылаушы – көтерілген мәселені қорытындылайды.

2-тапсырма

Жеке жұмыс

Шығарма сюжеті бойынша құрамдас бөлшектеріне талдау жаса. Дереккөз:

https://surak.szh.kz/217584/

Өлеңде ақын «Сол себепті қорқамын!» деген жолды бірнеше рет қайталайды. Автор неден қорықты деп ойлайсыз?

«Зар заман, зар заман,

Зарлап өткен бір заман» - деп, ақын қай заман туралы айтып отыр? Оның «зар заман» деуінің мәні неде?

Шығарманың мына бөлігін талдап көр. Халық қандай күй кешіп отыр деп ойлайсың?

Байлар ұрлық қылады,

Мал түзіне көрінбей,

Билер жейді параны

Сақтап қойған сүріндей.

Заманың сенің құбылды

Текеметтің түріндей.

Ойлағаны жамандық

Жарадан аққан іріңдей.

Жеті жұрт кеткен қожадан

Сен тұрмайсың бүлінбей.

Қазақ ұлы жиылып,

Құдайыңа сыйынып,

Қондыгерге хат жазып,

Кешіктірмен дат жазып,

Өлместің де қамын қыл

Басың сотқа ілінбей.

ЕББҚ оқушыға тапсырма

Берілген өлең үзіндісін қарасөзбен жазып, түсінгенініңді баянда.

Сөздікпен жұмыс

Кесапат–бәле, қырсық.

Айбар–айбат, айбын, қаһар.

Дуан– (көне) бір уездік көлемдегі ауқымдық бекініс, аймақ.

Заманақыр–таркезең, зобалаңшақ. Сүр–ұзақ уақыт сақтау үшін, тұздалып сақталған ет.

Асылық–астамшылық, күпірлік.

Жөргем–пайда,олжа.

Кертбас–сүйенер ешкімі жоқ, жалғыз өзі.

Қоңсы–1) кедей ауыл, кірме; 2) біргеотырған ауыл үй,көрші-қолаң. Азулы–1) мықты, күшті; 2) (ауысп.) бет қаратпайтын өткір, өжет, озбыр.

Үйге тапсырма: 4-тапсырма

Рефлексия

«Болжамды жүк журналының екінші оң жақ бөлігін толтырады.

Жүк журналы

Болжам

Жаңа ақпарат

Тақырып бойынша бұрыннан не білемін? Бұл туралы не білуім керек?

Бұл туралы енді не білдім? Қандай маңызды сәттерді мен енді анықтадым?

Психологиялық ахуал

Оқушылар арнайы дайындалып келген гүлді алақандарына салып тұрып, бір-біріне тілек тілейді. Гүлдің артына жазылған сөздер арқылы 4 топқа бөлінеді.

Топтық жұмыс

3-қадам: жұмыс жұбын құру, жұпта және топта талқылайды.

Әр топтан баяндамашы шығып, өз жұмыстарын қорғайды.

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысады. Берілген рөлдердің бірін таңдап, толғауды талқылайды.

Рефлексия жасайды. Бүгінгі сабақта не үйренгендерін, топта қалай жұмыс жасағандарын, қандай білім алғандарын таразылайды.

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша! Керемет!

Дескриптор

Білім алушы

-тақырып бойынша бұрыннан білетін ақпараттарын жинақтайды,

-жұпта және топта талқылайды,

- жұмыстарын қорғайды.

Дескриптор

Білім алушы

-рөлдік тапсырмаға қатысады;

-шығарма сюжетін анықтайды;

-жыр бөлімдерін талдайды

Дескриптор

Білім алушы

-шығарманың негізгі ойын анықтайды;

-шығарма сюжеті бойынша өз ойын жеткізеді;

-шығарма бөлшектерін талдайды

Бағалау

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

7-сынып

ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

https://rutube.ru/video/2ef5536033b85569835aa9b6ab5de173/?r=wd

Бекітемін: _____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 2-сабақ

Бөлім:

2-бөлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Зар заман» толғауы – дәуір шындығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7. 1. 2. 1 әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау;

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-бірлескен іс-әрекет пен өзара іс-әрекет кезінде басқалардың пікірлері мен сезімдерін құрметтей білу;

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-оқу тапсырмасын орындауда табандылық таныту;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі//

уақыты

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басталуы

5 минут

Сабақтың ортасы

5 минут

10 минут

5 минут

8 минут

7 минут

Сабақтың соңы

5 минут

1.Сәлемдесу

Психологиялық ахуал

«Арқаға массаж жасау»

Оқушыларға сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері айтылады.

Миға шабуыл

1.Шортанбай Қанайұлы өмір сүрген заман туралы не білесіңдер? ХІХ ғасырда қазақ даласында қандай тарихи оқиғалар орын алды?

2. «Зар заман» өлеңінде ақын өткен заманның келбетін қалай суреттеген?

3. Заманның тарлығының белгісі өлеңнің қай жолдарында берілген? Өз сөздеріңмен түсіндіріп көріңдер.

(3- сұрақ ЕББҚ оқушыға)

4.Шортанбай ақын өлеңінің «Зар заман» аталу себебі неде?

5. Сол кездегі ақындарды не себепті М.Әуезов «Зар заман ақындары» деп атады?

1-тапсырма

Өлең жолдарындағы автор бейнесіне сипаттама бер. Мысалдармен ойыңды дәлелде. Кейіпкер бейнесін гуманистік тұрғыдан талда.

Шығарма

дан үзінді

Автор бейнесін гуманис

тік тұрғыдан талдау

Менің түйге

нім

Дуан басы болыс тұр

Кәпірдің сөзін мақұлдап. Бейшараның пұлы жоқ,

Қорыққаннан

қақылдап.

Жарысқа кірген жақсылар,

Аша алмассың көзің деп,

Сол себепті қорқамын!

Бұ дүниенің жарығы.Бағасы кеткен жігіттіңБетінен алар зайыбы.Бір алладан басқаныңКөпті қылған айыбы.Кесапаттың кесіріКеле ме деп керт басқа,Сол себептен қорқамын!

Жаһаннамның белгісі —Жалғанға болар расың.Мұқым қылмай құдайымОл залымның тау басып.Сақта құдай солардан,Сол себепті қорқамын!

2-тапсырма

«Зар заман» өлеңінің мазмұны бойынша пікірлеріңді «ПОПС формуласы» арқылы білдіріңдер. Бірінші сөйлем: «Менің ойымша, ...» Екінші сөйлем: «Себебі мен оны былай түсіндіремін ...» ‚

Үшінші сөйлем: «Оны мен мына фактілермен, мысалдар мен дәлелдей аламын ...»

Соңғы сөйлем: «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім ...»

6-тапсырма (оқулықтан)

Шортанбай бейнесіне портреттік сипаттама беріңдер.

ЕББҚ оқушыға

Шортанбай қандай ақын?

«Топтастыру» стратегиясы бойынша Шортанбайға мінездеме бер.

Шортанбай

Қорытындылау

Венн диаграммасы» арқылы Ш.Қанайұлының «Зар заман» өлеңін «Қазтуғанның қонысымен қоштасу» өлеңімен салыстырыңыздар.

Жауабы:

Ш.Қанайұлы «Зар заман» өлеңінде, ел ішіндегі әлеуметтік мәселені жырға арқау етіп, жұртқа төрелік айтатын әділ билер мен ел билеушілерінің парақорлығы мен әділетсіздігін, ел ішіндегі алауыздықты жырлап торығады.Өлеңде ел ішіндегі алауыздықты, әділетсіздікті тілге тиек еткен.

Қазтуған жырау «Қазтуғанның қонысымен қоштасуы» атты өлеңінде туып-өскен жері Еділ,Жайық,Жем, Сағыз,Ойыл, Қиыл өзендері бойын өз еркімен тастап кетпегенін, амалсыз кетіп бара жатқанын, басқа өлкеге ауысуға мәжбүр болып отырғанын жырға қосып, қонысымен қимастықпен қоштасады.

Ш.Қанайұлы мен Қазтуған жыраудыңөлеңдерінің ұқсастығы өз елінің мінін, мінезін түзетпек болды. Баянды, бақытты бейбіттіршілікті аңсады.

Рефлексия

Психологиялық ахуал

«Арқаға массаж жасау» Оқушылар шеңбер құрып тұрады да, мұғалімнің айтуы бойынша оңға бұрылып, ілгері қарай жүреді. Әр оқушы алдында тұрған жолдасының арқасына массаж жасауы керек. Бір минуттан кейін шеңбер теріс айналып, қайтадан алдында тұрған сыныптастарына массаж жасайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Өлең жолдарындағы автор бейнесіне сипаттама береді. Мысалдармен ойын дәлелдейді. Кейіпкер бейнесіне гуманистік тұрғыдан талдау жасайды.

«Зар заман» өлеңінің мазмұны бойынша пікірлеріңді «ПОПС формуласы» арқылы білдіреді.

«Топтастыру» әдісі арқылы Шортанбайға мінездеме беріледі.

Шортанбай ақылды, сыпайы, жырау және ақын. Ол бала кезінде қараторы бала болған, өткеннен кейін Ақсақал атанды. Атақты жырау.

Шығармасы арқылы Шортанбайдың заман бейнесін көрсете білген, елдің мұңын, жайын ойлайтын жырау екенін білеміз.Ақын қазақ даласына келген отарлау дың сал да рын, ха лық қа тигізер зияны мен зардабын, ел мен жер тағдырын жырлайды. Теңсіздікті, байлардың үстемдігі мен зорлығын ашық айтады.

Венн диаграммасы» арқылы Ш.Қанайұлының «Зар заман» өлеңін «Қазтуғанның қонысымен қоштасу» өлеңімен салыстырады.

Сабақты қаншалықты меңгергенін, қандай тапсырмаларда қиындық кездескенін смайликтердің түстері арқылы рефлексия жасайды.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Дескриптор

Білім алушы

-кейіпкер бейнесін гуманистік тұрғыдан талдайды;

-мысалдар арқылы өз ойын дәлелдейді;

-көңілге түйгенін жазып, ойын қорытынды

лайды.

Дескриптор

Білім алушы

-өз ойын бір сөйлеммен білдіреді,

- бір сөйлеммен көзқарасын түсіндіреді,

-мысалдармен дәлелдейді,

-өз ойын қорытындылап, шешім шығарады.

Дескриптор

Білім алушы

-портреттік сипаттама береді,

-шығармадан дәлел келтіреді.

Дескриптор

Білім алушы

-өзіндік ерекшелігін жазады.

-өлеңдерінің тақырыбы мен мазмұн, мағына жағынан ұқсастығын атап көрсетеді

Оқулық

7-сынып

«Атамұра» баспасы

2017жыл

Қалыптас

тырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

7-сынып

ОҚЫТУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫНАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

Бекітемін: ____________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 3-сабақ

Бөлім:

2-бөлім: Толғауы тоқсан қызыл тіл

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты

Күні:

Сынып: 7

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

«Мына заман қай заман?»

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

7. 2. 3. 1 шығармадағы көркемдегіш құралдардың (символ, синекдоха, қайталау түрлері: эпифора, анафора, аллитерация, ассонанс, риторикалық сұрақ) қолданысын талдау;

Сабақтың мақсаты