қмж,қазақ әдебиеті 6 сынып 2тоқсан

Бекітемін:____________ Қысқа мерзімді жоспар 6-сынып Қазақ әдебиеті 1-сабақ

Бөлім:

2 – бөлім: Абайды оқы, таңырқа

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Абай Құнанбайұлы. Өмірі мен шығармашылығы. Абайдың өскен ортасы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.2.1.1 -шығарма композициясындағы белгілі бір эпизодтың алатын маңызына негіздеме жасау;

Сабақтың мақсаты

Шығарма композициясындағы белгілі бір эпизодтың алатын маңызына негіздеме жасай алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-бірлескен іс-әрекет пен өзара іс-әрекет кезінде басқалардың пікірлері мен сезімдерін құрметтей білу;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

7 минут

Сабақтың

ортасы

7 минут

8 минут

12 минут

6 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу.

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Сағаттың тілімен бірге оқитын сыныптастардың есімдерін жазу

Стикерлер арқылы сыныпты топтарға біріктіру

Оқушыларға бүгінгі сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийлері айтылады.

Ойтүрткі

Қазақтың бас ақыны – Абай (шын аты Ибраһим) Құнанбайұлы. Одан асқан бұрын-соңғы заманда қазақ даласында біз білетін ақын болған жоқ.

Ахмет Байтұрсынұлы

Абай – өз заманынан озық туған дара ақын. Абай тұсындағы әрбір сөз зергері, би-шешені, ақыны мен әншісі Абай бойына ақындықтың, шешендіктің дәнін егіп кетті. Абай солардан үлгі алды, үйренді, көбімен сөз жарыстырып жүріп жетілді.

Мұхтар Әуезов

Сұрақ: Абай туралы бұрыннан не білесіңдер?

Абай туралы екі ұлы тұлғаның сөздерінен сендер қандай ой түйдіңдер?

1-тапсырма

1. Абайдың өмірі мен шығармашылығы туралы әңгімелеуде ұсынылған кестені толтырып, сұрақтарға жауап беріңдер:

Абай туралы не білемін?

Нені білгім келеді?

Қосым

ша ақпарат

ты қайдан таба

мын?

Абай Құнан

Байұлы

мен бөлісер ой, идея

ларым

Мұғалім түсіндірмесі

Абайдың өмірі жайында бейнекөрсетілім көрсетіледі. https://youtu.be/w6jeu5kfW4A?si=UIBf0Yl2YxMJHFoZ

2-тапсырма

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысыңыз. Мына рөлдердің бірін таңдап, ақын шығармаларын талқылаңдар.

Талқы себепшісі – Абай шығармалары бойынша (кейіпкерлері, сюжеті, қарым-қатынасы, автор позициясы, т.б. бойынша) сұрақтар құрастырады.

Белгілеуші – ақынның қандай шығармаларын ең маңызды деп санайды, ойын дәлелдейді.

Байланыстырушы – ақын шығармаларында көтерілетін бірін өмірмен байланыстырады, дәлелдейді.

Қорытындылаушы – көтерілген мәселені қорытындылайды.

4-тапсырма(оқулықтан)

«Жас Абай» портреті қай суретшінің туындысы деп ойлайсың дар? Мұғалімнің көмегімен суретшінің өмірбаяны және көркемсурет туындысы туралы дәптерге жазыңдар.

Қорытындылау

1. Абай қашан, қандай отбасында

дүниеге келген? (ЕББҚ оқушыға сұрақ)

2. Абайдың балалық шағы туралы

не білесіңдер?

3. Бала Абай кімдердің өлең-жырларын тыңдап өскен?

4. Абай қандай білім алған?

5. Болашақ ақын қай кезден бастап өлең шығара бастаған?

6.Неліктен Құнанбай Абайды оқудан шығарып алады?

7.Абай туралы өздерің білетін өлеңдерін жатқа айтыңдар.

Үйге тапсырма: 6-тапсырма

«Шығу парағын» пайдаланып, төмендегі сұрақтарға жауап бер.

1. Бүгін не үйрендім?

2. Сабақ бойынша нені түсінбедім?

3. Келесі сабақта қандай мәселеге көңіл аудару керек?

Психологиялық ахуал

Сағаттың тілі бойынша жазылған есім иелерімен төмендегі әрекеттерді жасайды.

1-қолын қысу

2-арқасын сипау

3-күлімдеу

4-қол бұлғау

5-жылы сөз айту

6-тілек тілеу

7-массаж жасау

8-басын сипау

9-бетін сипау

10-көзін қысу

11-жүрегін сыйласа

12-құшақтау

Сұрақтарға жауап береді. Білетін бұрынғы ақпараттарын еске түсіреді.

Абайдың өмірі мен шығармашылығы туралы әңгімелеуде ұсынылған кестені толтырып, сұрақтарға жауап береді.

Топ ішінде «Әдеби шеңберге» қатысады. Рөлдердің бірін таңдап, ақын шығармышығын талқылайды.

1.Талқы себепшісі

2.Белгілеуші

3.Байланыстырушы

4.Қорытындылаушы

Белгілі суретші Ә.Қастеевтің 1945 жылы салынған «Жас Абай» суреті ақынға арнап жазылған басқа портреттерден ерекше. Тарихқа көз салсақ, 1945 жылы Абай суретіне арналған республикалық байқау өтеді. Сол байқауда Әбілхан Қастеев туындысы – «Жас Абай» алабөтен назарға түскен. Себебі суретшілердің көбісі Абайдың егде жастағы портретін салып шықса, Қастеев қана ерекшеленіп, Абайдың 15-16 жастағы жеткіншек шағын бейнелеген. «Абай жолы» эпопеясының 1-томындағы «Қайтқанда» тарауын оқысақ, осы жас, білімге ұмтылған Абайды көреміз.

Ә.Қастеев бар шығармашылық ғұмырында Абайға арнап отызға жуық картина салған. Бірақ «Жас Абайдың» портреті салынған 1945 жыл – суретші шығармашылығындағы маңызды кезең. Ол бозбала жігіттің есте қаларлық жарқын бейнесін жасай білді. Жас ақынның әлі ашылмаған мүмкіндіктерінің күші мен қуатын суреті арқылы көрсетті.

Автор бұл картинаны салу барысында тікелей Мұхтар Әуезовпен әңгімелесіп, мағлұмат жинаған. Жалпы, Қастеев қандай сурет салса да, алдымен көзіқарақты адамдардан сұрап салатын болған. Осы «Жас Абай» суретін саларда да Мұхтар Әуезовпен сұхбаттаса отырып салып шығады. Сонымен бірге Абайдың ауылына да барған.

Туындыда жас Абай кітап оқып, алған әсерін түу алысқа қарап қорытып тұрғандай бейнеленген.

Әбілхан Қастеев 1904 жылы Жаркентке жақын елді мекенде дүниеге келген. Әкесінен ерте айырылған бала 8 жасынан байдың қойын бағып, отбасының арқасүйеріне айналады.

Әбілхан Қастеев Түркістан-Сібір теміржолының құрылысында үш жыл жұмыс жасаған. Бос уақытында ол саздан түрлі мүсіндер жасап, жұмысшылар

дың портретін салады екен. Бірде Әбілхан Лениннің портретін тасқа қашап салған көрінеді. Ол портрет Мәскеуден келген адамдардың көзіне түсіп, олар "Бұл жігіттен жақсы суретші шығады. Ол оқуы тиіс" дейді. Сабақтан бос уақытын ол музейлер мен галереяларды аралап, түрлі суретшілердің көрмелерін тамашалаумен өткізеді. Әбілхан Қастеев жұбайымен алты ұл, үш қыз сүйген. Балаларының барлығы дерлік әке жолын қуып, сурет өнерімен айналысқан.

Шығу парағын толтырып, сұрақтарға жауап береді.

Талқылау кезінде оқушылардың айтылған пікірлері мен көзқарастары ауызша

мадақтау арқылы бағаланып, сабақтың келесі кезеңінде белсенді қатысуына ынталандырады

Жарайсың!

Керемет шешім!Ойлы шешім!

Мұндай ойлы пікірлерді ешқашан естімеппін!

Берілген бұлт, ағаш, күн суреттері арқылы бағалау

Дескриптор

Білім алушы

-рөлдік тапсырмаға қатысады;

-ақын шығармашылы

ғын талқылайды

Дескриптор

Білім алушы

-сұраққа жауап береді,

-суретшінің өмірбаяны жөнінде деректер жазады,

-көркемсурет туралы ақпарат жазады.

Оқулық

6-сынып

Қазақ әдебиеті

«Атамұра» баспасы

2018 ж

https://youtu.be/w6jeu5kfW4A?si=UIBf0Yl2YxMJHFoZ

Қалыптастырушы бағалауға арналған

тапсырма

лар жинағы

6-сынып

ОҚЫТУДА

ҒЫ ЖАҢА ӘДІС-ТӘСІЛДЕР ҚОРЖЫНЫ

НАН ЕСБОСЫН НАҒИША ҚОЖАҚ

ҚЫЗЫ

Оқулық

6-сынып

Қазақ әдебиеті

«Атамұра» баспасы

2018 ж

Бекітемін_________ Қысқа мерзімді жоспар Қазақ әдебиеті 2-сабақ

Бөлім:

2 - бөлім Абайды оқы, таңырқа

Педагогтің тегі, аты, әкесінің аты :

Күні:

Сынып: 6

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Абай және оның шәкірттері. Абай шығармаларының зерттелуі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

6.1.2.1- әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы

арқылы түсіндіру;

Сабақтың мақсаты

Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіре алады.

Құндылықтарға баулу

Құндылық: тәуелсіздік және отаншылдық

-Қазақстанның тарихын, мәдениеті мен дәстүрлерін, оның тәуелсіздігін және оны сақтаудың маңыздылығын түсіну;

Құндылық: бірлік және ынтымақ

-бірлескен іс-әрекет пен өзара іс-әрекет кезінде басқалардың пікірлері мен сезімдерін құрметтей білу;

-басқалармен жағымды қарым-қатынас орната білу және қоғамдық өмірге үлес қосу.

Құндылық: әділдік және жауапкершілік

-оқу тапсырмасын орындауда табандылық таныту;

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Білім алушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басталуы

5 минут

Сабақтың

ортасы

7 минут

8 минут

10 минут

Сабақтың соңы

5 минут

Оқушылармен амандасу, қатысуын түгендеу. Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Ойтүрткі

Абай – өз халқының ең ардақты, аяулы арманын, ой-пікірін,

терең сезім-сырын, ұлттық мінез-құлқын жеріне жеткізе жырлаған, жарқын бағыттағы жаңа жазба әдебиеттің атасы, қазақ көркем әдебиетінің көрікті тілін ұстартқан, құдіретті ақындық өнерімен үлгі-өнеге жайған классик ақын.

Қайым Мұхамеджанов

Қайым Мұхамеджановтың ұлы ақын Абай туралы айтқан пікіріне әрі қарай қандай ой қосар едіңдер?

Конспект

Аудармалары, шығармашылығы

Абай Пушкин мен Лермонтовты, Крыловты, Батыс және Шығыс ақындарының өлеңдерін аударып, қазақ жазба әдебиетіне зор үлес қосты. Абай аудармалары – еркін аударма. Халықтың ойына, түсінігіне сай.

Поэмалары: «Ескендір», «Масғұт», «Әзім әңгімесі». Артына

үлгі-насихаттың қайнар көзі саналатын қарасөздерін қалдырған.

Абайдың ақын шәкірттері

Ұлы ақынның ізін қуып, орыс әдебиетін насихаттап, өлең жазған шәкірттері болды. Олар: Көкбай, Кәкітай, балалары Ақылбай,

Мағауия, немере інісі атақты Шәкәрім Құдайбердіұлы.

Зерттелуі

Абай туралы ғұлама жазушы

М. Әуезов ғылыми еңбектерін,

әйгілі «Абай жолы» эпопеясын, Ахмет Байтұрсынұлы «Қазақтың бас

ақыны» атты мақаласын жазды. Ал ғалым Қайым Мұхамедханов т.б.

әдебиетшілер абайтану саласын жан-жақты зерттеп, жаңа қырынан

дамытты. Абай шығармашылығы өте терең. Оны көптеген ғалымдар

зерттеді. Ғылыми еңбектер жарық көріп, диссертациялар қорғалды.

«Абай» атты есімнамалық энциклопедия басылып шықты. Абайдың шығармашылық әлемі әлі де зерттелуде.

5-тапсырма.

Топтық жұмыс

«Эйлер шеңбері» әдісі арқылы

Абай туралы белгілі ғалымдардың ойларын дәптерге жазып, түсінгендеріңді талдап, айтып беріңдер.

1-топ:

Қазақтың бас ақыны – Абай (шын аты Ибраһим) Құнанбайұлы. Одан асқан бұрын-соңғы заманда қазақ даласында біз білетін ақын болған жоқ.

Ахмет Байтұрсынұлы

2-топ:

Абай – өз заманынан озық туған дара ақын. Абай тұсындағы әрбір сөз зергері, би-шешені, ақыны мен әншісі Абай бойына ақындықтың, шешендіктің дәнін егіп кетті. Абай солардан үлгі алды, үйренді, көбімен сөз жарыстырып жүріп жетілді.

Мұхтар Әуезов

3-топ:

Абай – өз халқының ең ардақты, аяулы арманын, ой-пікірін, терең сезім-сырын, ұлттық мінез-құлқын жеріне жеткізе жырлаған, жарқын бағыттағы жаңа жазба әдебиеттің атасы, қазақ көркем әдебиетінің көрікті тілін ұстартқан, құдіретті ақындық өнерімен үлгі-өнеге жайған классик ақын.

Қайым Мұхамеджанов

7-тапсырма (оқулықтан)

Абай өмірбаянын, шығармашылығын кімдер зерттеді?

Зерттеушілер туралы ғылыми дереккөздерге сүйеніп, білгендеріңді

кестеге сызып, жазыңдар.

Үлгі:

Зертеушілер

дің есімдері

Зерттеу еңбегі

Қысқаша түсініктеме

Ахмет Байтұрсынұлы

«Қазақтың бас ақыны» атты мақаласы

1913 жылы Ахмет Байтұрсынов «Қазақтың бас ақыны» атты көлемді мақала жариялайды. Байтұрсынов : «Онан асқан бұрынғы-соңғы заманда қазақ баласында біз білетін ақын болған жоқ», деп айтады. Өмір жолын баяндайды. Өлеңдеріне талдау жасайды.

Сабақты қорытындылау

Берілген үлгіні пайдаланып, Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығына қатысты ментальді карта жасаңдар.

Үйге тапсырма: 8-тапсырма

Рефлексия

Абай туралы айтылған ой-пікірді жалғастырып, ой өрбітеді.

Абай туралы ғалымдардың пікірлерін талдап, Абайды зерттеушілер жайлы дереккөздерден ақпараттар жинақтайды.

«Эйлер шеңбері» әдісі арқылы

Абай туралы белгілі ғалымдардың ойларын дәптерге жазып, түсінгендерін талдап, айтып береді.

Зерттеушілер туралы ғылыми дереккөздерге сүйеніп, білгендерін

кестеге сызып,

жазады.

Берілген үлгіні пайдаланып, Абай Құнанбаевтың өмірі мен шығармашылығына қатысты ментальді карта жасайды.

Ауызша мадақтау арқылы бағалау Жарайсың! Тамаша! Керемет!

Дарабоз

1) сабаққа қатысуы;

2) оған даярлығы; 3) тапсырманы орындауы;

4) өзіндік жұмысы; 5) ынтасы;

6) сабақтағы жауабы.

Дескриптор

Білім алушы

- Абай турады ғалымдардың пікірлерін талдайды;

-Зерттеушілер туралы ғылыми дереккөздерді жинақтайды;

Екі жұлдыз, бір ұсыныс арқылы бағалау

Оқулық

Қазақ әдебиеті

«Атамұра» баспасы

2018 ж