Құқық және заң тақырыбындағы ашық сабақ, 9 сынып

Тақырыбы: Құқық және заң

Білімділік: Оқушыларының өз құқықтары мен міндеттерін жүзеге асыра білуіне дайын болуы, іс- әрекетінің заңға сәйкестілігін қадағалау қабілетін қалыптастыру

Дамытушылық: Жеке тұлғаның дамыту , талдау, салыстыра білу қабілетін дамыту. Заң сыйлағыш тұлғаны қалыптастыру.

Тәрбиелік: Азаматтық , елжандылық Қазақстан Республикасына сүйіспеншілік, Конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Тренинг, аралас – сабақ.Сабақтың әдісі: интерактивті,.Сабақтың көрнекілігі: интерактивті тақта, қанатты сөздер.Сабақтың барысы: 1.Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үй тапсырмасы

ІІІ. Жаңа сабақ

ІV. Жаңа сабақты бекіту

V. Бағалау

VІ. Үйге тапсырма

Оқушылармен сәлемдесіп, сынып ұжымын сабаққа аудару.

Сәлеметсіздерме балалар! бүгін сабақта барлығымыз түгелмізбе?

балалар жаңа тақырып өтпес бұрын өткен тақырыптар бойынша мен сіздерге сұрақ қойаяын сіздер соған жауап беріңіздер!

Үй тапсырмасы:

Тест сұрақтар:

Жаңа сабақ

Адамдар алғаш пайда болған кезде олардың арасында дау жанжалдар, келіспеушіліктер болды. Бірақ оны шешетін заң болмады.Біздің елімізде ең алғашқы Конституция негізін қалаушы Қорқыт бабамыз. Ол кісінің конституциясы «Адат» деп аталады.Бұдан кейін Шыңғыс ханның «Үш жосысы»13-ғасырда, Қасым ханның «Қасқа жолы» 14-ғасырда, Есім ханның «Ескі жолы»15-ғасырда Тәуке ханның «Жеті жарғысы»16-ғасырда болды.1995 жылы 30 тамызда ҚР Конституциясын қабылдады. Конституция 98 бап, 9 бөлімнен тұрады Конституция- елдің барлық ережелері жинақталған мемлекеттің негізгі құжаты. Сондықтан да біз оны Ата Заң деп құрметтейміз. Әрбір адам өзінің де, өзге елдің заңына бағынуға міндетті. Әр мемлекеттің өзіне тән заңы бар. Олой болмағанда дүние астаң-кестеңі шығып, небір жан түршігерлік нәрселер болар еді. Сан мыңдаған жылдар бұрын адамзат пайда болды. Міне, сонымен қатар түрлі мәселелер де туындай бастады. «Адамдар не істеуге болады, не істей алады?» деген сұрақтар туындай бастады. Міне, осы кезде әр елдің заңы, ережелері шыға бастады.Міне, балалар, адамның шыр етіп жерге түскен минутынан бастап оның өмірін, денсаулығын, тыныштығын қорғап отырған заң бар. Бұл заң- 1948 жылы 10-желтоқсанда қабылданған «Адам құ

Құқық дегеніміз – мемлекет тарапынан заңдастырылған және қорғалатын, жалпыға бірдей міндетті нормалар жүйесі.

Құқықтың ерекшелегі – оның нормалары бұзылған жағдайда кінәлінің заңды жауапқа тартылатындығында.

Заң дегеніміз - қоғамның негізгі тірегі. Қоғам деп отырғанымыз мына біздер. Сондықтан әрбір адамның заң талабына бағынып жат қылықтар, өрескел тәртіп бұзушылыққа бармауы, өзіне жүктелген міндетті уақытылы орындаудың өзі еліміздің Ата Заңын, халықты құрметтеуі деп білуімізге болады

Құқықтық нормалар тек қана заңдардан тұрмайды, басқа да нормативтік құқықтық актілерде де көрсетілген. Президент - нормативтік жарлықтар, Үкімет – нормативтік қаулылар, министрліктер – нормативтік бұйрықтар, жергілікті мемлекеттік органдар - нормативтік шешімдер қабылдайды.

«Біліп жүрейік!»

1-маусым – халықаралық балаларды қорғау күні

20-қараша – дүниежүзілік балалар күні

10.12.1948ж – адам құқықтарының жалпыға ортақ Декларациясын БҰҰ қабылдады

1959ж – әлемде бала құқығының халықаралық күнін мерекелеу Декларацияны жариялаудан басталды

1979ж – халықаралық балалар жылы өтті

20.11.1989ж - БҰҰ-да Бала құқықтары туралы Конвенция қабылданды

28.01.1993ж - ҚР-ның тұнғыш Конституциясы қабылданды.

8.06.1994ж – Қазақстан Республикасы Бала құқықтары туралы Конвенцияны бекітті

30.08.1995ж - ҚР-ның Конституциясы бүкілхалықтық референдумда баяндалып, екінші рет қабылданды

Декларация- тараптар мақұлдаған

жалпы принцитер мен

мақсаттарды қалыптастыратын

салтанатты акт .

Конституция - конституциялық құрылысты

бекітетін, адам мен азаматтың

құқығы мен еркіндігін бекітетін,

мемлектеттік биліктің федеральдық

органдарын тағайындайтын негізгі

құрылтайшы саяси- құқықтық акт.

Міндет – адамдар бұлжытпай

орындауға тиісті тәртіп пен

қарым-қатынасқа қойылатын талап .

Мораль- адамның іс-әрекетін

қайырымдылық пен зұлымдық,

әділдік пен әділетсіздік және т.б.

тұрғысынан реттеп отыратын

нормалар мен принциптер жүйесі.

Құқық- қоғамдағы адамдардың

өзара қарым- қатынасын реттеп отыратын

мемлекет белгілеп, қорғайтын нормалар мен

ережелер жиынтығы, осы нормаларды

зерттейтін ғылым

Ойлан тап. (Интербелсенді тақтаның көмегімен дұрыс жауабын табу.)1. Құқық -----------------------------------------А – Еліміздің негізгі заңы.2. Конституция ---------------------------------Б – Мемлекет басшысы3. Мемлекет ------------------------------------В – Негізгі саяси қоғамдық ұйым4. Азамат -----------------------------------------Г – Тәуелсіздік5. Құқық бұзушылық -------------------------Д – Заңдар жүйесі6. Президент ------------------------------------Е – Заң шығарушы орган7. Парламент ------------------------------------Ж – Заң жүйесін бұзу8. Егемендік --------------------------------------З – Құқығы бар ел тұрғыны

Дұрыс жауабы:1-Д, 2-А, 3-В, 4-З, 5-Ж, 6-Б, 7-Е, 8-Г

Жағдаятты шешіңіз: Игнатьев С.И. 2014 жылдың 1 мамырында автобус аялдамасынан сөмкені тауып алды. Сөмкенің ішінде теріден жасалған куртка бар екен. Ол көлік маршрутынын ең соңғы аялдамасында орналаскан диспетчер бөлімінде олжа табылғаны туралы арыз жазып, калдырып кетті. 2014 жылдың ақпан айында диспетчер келіп, табылған заттарды сақтау камераларында ұстау үшін куртканы қайтаруды талап етті. Игнатьев С.И. өзі тапқан заттардың барлығының меншік иесі өзі екенін және болашақта олармен не істесе де, өзі шешетінін түсіндіріп, табылған заттарды қайтарудан бас тартты. Бұл ситуацияда судья кімнің жағын қолдайды деп ойлайсыз? Олжа бойынша меншікке иелену тәртібін түсіндіріңіз. Жауабы: заттарды тауып алған Игнатьев С.И. диспетчерді дер кезінде хабардар етті және сол заттарды өзінде сақтады. Заттың меншік иесінің болмауы оны өзінің меншік құқығына жатқызуға негіз болады. С.И.Игнатьевтың меншік құқығы олжа табылған және ол туралы арыз жазылған күннен бастап сол затты жоғалтып алған адам немесе сол затқа өз құқығын білдірген тұлға болмаса, алты айдан соң басталады. Егер Игнатьев С.И. тауып алынған заттан бас тартса, онда ол коммуналдық меншікке жа тады.

1.Кәмелетке толмаған Омар теміржол көпірінің астындағы жаяу жолаушылар жолымен келе жатып, 11-ші мөлтек ауданындағы үйіне бара жатқан Расулды жолықтырып, оны тоқтатқан. Омар Расулдың қалтасындағы ұялы телефонын көріп, одан телефон шалу үшін сұрады. Расул бұған көңіл бөлмей, әрі қарай жүре берді. Омар артынан ілесіп, жанар-жағармай станциясының жанында күш қолдану арқылы Расулдан ұялы телефонды тартып алған. Осы әрекеті үшін кінәлі ме?

1.Сенің достарыңның бәрі темекі шегеді.Ал сенің темекі шеккің келмейді,сол үшін олар сені шеттете бастайды.сен олардан бөлініп кете алмайсың.Не істер едің?

2.Сенің өте жақсы көретін досыңның аузынан ептеп арақтың иісі шығатынын бір-екі рет байқадың.Ол сені сезеді деп ойлаған жоқ.Ата-анасыны айтайын десең досыңның кӛңілін қимайсың.Сен досыңды қалай құтқарар едің?

ІІ топқа:Ирина мен Қайрат Қ.Р- ның азаматтары. Бірақ олар Украинада келісім бойынша жұмыс жасайды. Олардың жанұясында ұл бала дүниеге келді, балаға қай елдің азаматтығы беріледі? (12 бап Қ. Р азаматтығы беріледі)ІІІ топқа: Қарт…