Құстар біздің досымыз тәрбие сағаты 4 сыныпқа

Тәрбие сағатының тақырыбы: «Құстар біздің досымыз»

Мақсаты: Оқушыларға құстар және олардың түрлері туралы түсіндіре отырып, Олардың пайдасы мен қасиеттерін айтып, қамқорлыққа алуға шақыру ойлау, сөйлеу, қабілеттерін дамыту. Сабақтың түрі: Жарыс түрінде Көрнекілік: Құстардың суреті, плакат, шарлар

Сабақтың барыс Кіріспе бөлім: Сәлеметсіздер ме балалар!

Бүгінгі біздің тәрбие сағатымыздың тақырыбы «Құстар біздің досымыз» деп аталады. Ендеше сабағымызды бастайық. (Оқушыларды екі топқа бөліп отырғызу) Міне көптен күткен көктем де келіп жетті. Көктемнің алғашқы хабаршысы да құстар. Құстар ауыл шаруашылығының белсенді көмекші досы. Құс табиғат көркі. Құс табиғат байлығы. Біздің халқымыз кең, табиғаты көркем, құстарға бай далада өскем халық өз ортасынан шыққан саңлақ ұлдарын – сұңқарға теңесе, төгілген ән шырқайтын әншісін – бұлбұлға,асқан сұлуды – аққуға, жігерсіз, намыссыз жігітті – жапалаққа теңеген екен.

Сонымен қатар құстар – жануарлардың ең көп тараған маңызды тобы екен. Ал балалар сендер білетін құстарды атап шығайықшы: Қарлығаш, қарға, көкек, торғай, бодене, тырна, аққу, сауысқан, бұлбұл, қырғауыл, көгершін, т.б.

Балалар жабайы құстар табиғатта өздігінен тіршілік етеді. Ал үй құстары қолда бағылады. Құстардың түрі өте көп. Олардың бәрі де өте пайдалы.

Жабайы құстарға: қырғауыл, шымшық, ұзақ, дуадақ, тырна, бөктергі т.б. өте көптеген құстар жатады екен.Ал үй құстарына қай құстар жатады айтындаршы? (тауық, үйрек, қаз, күркетауық). Ал енді жабайы құстарға сипаттама бере кетейікші.

Дуадақ - өте әдемі құс. Бір кезде біздің жерімізде бұл құс көп болыпты. Оны дәмді еті үшін, үлпілдеген жүні үшін көп аулаған соң оның саны азайып кетті.

Ақ тырна. Ол да жойылып кетуден тұр. Солтүстік Азияда, Ресейдің солтүстігінде мекендейді. Бұл түрдің саны 1,5000 жуық. Бұл құс Қазақстанда Наурызым және Қорғалжын қорықтарында ғана бар екен.

Лашын – жер шарында кең таралғанымен, Қазақстанда анық екі- ақ жерден ұясын тауыпты. Біреуі наурызым қорығында. Бұдан кейін бұл құстың ұясын қазақстаннан көрмепті. І тур: «Кім көп біледі» деп аталады. Құстар туралы тақпақтар айтқызу.

1.Құстар біздің досымыз, Біз қамқоршы боламыз. Құстарға ұя саламыз, Жем су беріп жаз бойы.

2.Тырна келді тыраулап, Тіліп өтіп аспанды. Қаздар көлде жүр ойнап. Көктем тойы басталды.

3.Торғай торғай тоқылдақ, Жерден тары шоқып ап Бөтегесі томпайып, Шиқ – шиқ етіп отырмақ.

4.Тотықұс сөйлей біледі, Сөзіне жұрт күледі. Ақылдымын деп таңқылдап, Басты ауыртар қаңқылдап.

5.Үйімде бар үйректер, Ауламды күндіз шарлайтын. Орманда бар үкілер, Жемін түнде аулайтын.

6.Ұя салып көк – құтан Жалғастырмақ ұрпағын. Ұялмастан жүр көкек Бояп жаман тырнағын

7.Тауық теріп тезекті Тасбақаны көрмепті. Тышқан өткен жерлерді Бұл не қылған із депті.

8.Жаз да келді жадырап Орман қайта жаңарды. Жидек теріп жапалақ Көңіл күйі өңалды.

9.Жарықтан қорқар жарқанат Жапыраққа жабысқан Жалықпаған жолбарыс Бір – бірімен алысқан.

10.Ұя жасап тақтайдан Талға апарып байладым. Жыл құсының шаттанған Күттім қашан сайрауын.

Әр топ өз қоржындарына ұпай жинайды. «Ал енді балалар, құстар туралы жұмбақтар шешіп көрейікші. (жұмбақ жасыру)

Жұмбақтар Итпен бірге таласып Табаққа қонып қойиайды. Білесің қане айта ғой Танисың ба? ... Ол не? (Торғай )

Сайрайды бір талмайды Әнші құс боп таңдайлы. (Бұл – бұл)

Екі айыр құйрығы Қияң мұрт қанаты Ұшқырлардың жүйрігі. (Қарлығаш)

Кеудесі қайқандап Жүреді байпаңдап.

(Қаз)

Күндіз тіпті ұшпайды Түнде тышқан ұстайды. Көзі шамға ұқсайды. (Жапалақ)

Ағашта болса егер мен Хабар беріп мерзімнен Тұмсығымен емдейді. Сосын көңіл емдейді. (Тоқылдақ)

Шұңтиіп қос құлағы Түнде көрер қырағы (Үкі)

Шарлап келіп даланы Үйілме үйін салады. ( қарлығаш)

Өз атын өзі шақыратын құс ( көкек)

Көлдің көркі , киелі құс ( аққу)

Ұша аламайтын құс ( түйеқұс)

Орманда жоғары Ағашқа қонады Тұмсығын балға қып Тоқ-тоқ соғады ( тоқылдақ) Секектеп бір тұрмайды

Сөреден құрт ұрлайды ( сауысқан)

Күндегі тамағы Балықтың шабағы Теңізге бармағандар Жағадан табады ( шағала)

Сирағы ұзын Тырнағы ұзын Балық сүзеді Ұстайтын шоқып Тұмсығы біздей ( тырна)

Қара түсті қарқылдақ Ұшып қонып жалпылдап Құстарды шоқиды Жем іздейді там-тұмсап ( қарға)

II тур: «Кім жылдам» деп аталады. Әр қатарға конверт беріледі. Соның ішіндегі әріптерден құстың атын құрастырып қысқаша сипаттама береді және сол атауды үш тілде айтады. (Тауық, үйрек, аққу, қарлығаш, тырна, қаз, шағала, балапан, торғай, қарға)

III тур: Мақал-мәтелдер Ал енді балалар құстар туралы қандай мақалдар біліесіңдер:

1. Бүркіт- құс тәңірі 2. Аққуды – атпа,

Достықты сатпа. 3. Құстың ұясын бұзба 4. Қаз келсе, жаз келер 5. Бұлбұл үнді жылап күлді 6. Құсқа аяз қатер емес, аштық қатер 7. Тауықтың түсіне тары кіреді 8. Балапан ұяда не көрсе, ұшқанда соны алады 9. Отансыз адам, ормансыз бұлбұл IV тур: Ойын - «Тез тап» Қане балалар мына ойынымызда, сендер бос тамшының орнына әріп қою арқылы құстардың атын тауып жазыңдар. 1. Қар00 2. үй000

3. тор000 4. 00уыс000