Қымыз пайдалы сусын таныстырылымы бастауыш сыныпқа

“Қазақстан -2030 ” бағдарламасында салауатты өмір салты мен адамның өз денсаулығы үшін ынтымақты жауапкершілігі қағидасы- денсаулық саласында әр адам өз денсаулығын күтуі тиіс.

Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев

Қымыз шипалы сусын

I. Кіріспе

Ер қанаты- ат

II. Негізгі бөлім

Қымыз- ұлттық тағам

Қымыздың бал татыған түрлері

Қымыздың құрамы

Жайлы не білеміз

Қымыз халық медицинасында

Қымыздың дайындау жолдар

Қымыздың дайындау ыдысына байланысты

III. Қорытынды

Қымыздың патенті кімде?

Қазақ ежелден мал шаруашылығымен айналысқан халық.Қазақ халқы төрт түлікке ерекше көңіл бөлген.Әрі ас- ауқаты, әрі киімі,әрі көлігі,қымызы-ем,әрі жегжет -жұратымен жасайтын алыс- берісінің көзі байлығы болғандықтан қазақ үшін осы төрт түлік мал аса қымбатты дүние болғаны белгілі.Төрт түлік малдың ішіндегі қасиеттісі түйе,сиыр, қой, ешкі, жылқы.

Ер қанаты

Қолға үйретуге бес мың жыл уақыт кеткен

Көшпенділердің өмір

серігі

Тақ тұяқты

Күйіс қайтармайды

Суыққа төзімді

Иіс сезу,есту,көру мүшелері

ж ақсы дамыған

Жылқы жасына қарай

Сәуірік

(жас айғыр)

Бие

(аналығы)

Ат(еркек

жылықы)

Айғыр (аталық

жылқы )

Құлын( жаңа

туылғаны)

Жабағы

1 жасқа дейінгі

Тай (2жас)

Құнан (3жас)

Байтал (4жас)

Сойтал (4жаста ғы

ұ рғашы)

Қысырық бие

- өткен жылы кейбір себептермен қысыр қалған ұлын орнына тайы еміп жүрген биені айтады.

Қуылық бие -

Құнажын немесе

Дөнежін жасында алғаш құлындаған бие.

Құлындаған бие

Саулық бие - бірнеше құлындаған, бұрыннан сауылып келген бие.

Сауын бие

Қымыз

Жаңа сауылған биенің сүтін саумал деп аталады.

2сағат сайын сауады.Әр сауғанда орта есеппен 1 л береді.

Қазақтың ертедегі көшпелі өмірінде ауруға ем болып,сауға қуат берген осы қымыз. Қымыз қазақ халқының ұлттық тағамдарының ішіндегі ең құрметтісі,дастархан дәмінің бірі. Өйткені,қымызда химиялық қоспа жоқ.

Уыз қымыз

Қысырық қымыз

Сары қымыз

Құнан қымыз

Түнемелі қымыз

Бал қымыз

Бесті қымыз

Сірге қымыз

Қымыздың түрлері.

Қымыздың дайындалуы ыдысына байланысты

Күбі,саба,торсық әзірлеуге көп мінілмеген,тер сіңбеген, ауырмаған семіз жылқының терісінен жасалады.

Қымыз ыдыстарын-ың негізігі түрі- күбі.

Саба- қымыз ашыту үшін пайдаланатын

ыдыс.

Торсық-қымыз құюға арналаған ыдыс.

Қымызбен емдейтін аурулардың

түрлері

Жөтел

Ішек