Қызғалдақты сақтайық тақырыбындағы ҚМЖ 5 сынып

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

САБАҚ: қазақ тілі

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 5 сынып

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім атауы

Қазақстандағы жан-жануарлар мен өсімдіктер әлемі

Сабақтың тақырыбы

Қызғалдақты сақтайық!

Сабақтың түрі

Бекіту

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

О5 Мәтін бойынша сұрақтар құрастыра білу

Мәтін мазмұнын түсінуге, нақты ақпараттарды анықтауға бағытталған сұрақтар құрастырады

ӘТН3 Лексикалық норма

Омоним, синоним сөздерді орынды қолданады

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар: 1) мәтін мазмұнын түсінеді; 2) сөздердің омоним, синоним табады;

Көптеген оқушылар: 1) нақты ақпараттарды анықтайды; 2) омоним, синоним сөздерді қолданады;

Кейбір оқушылар: 1) нақты ақпараттарды анықтауға бағытталған сұрақтар құрастырады; 2) омоним, синоним сөздерді орынды қолданады.

Бағалау критеийлері

Тыңдалым, айтылым мақсаты бойынша:

Қарапайым, анықтауыштық сұрақтар құрастырады.

Әдеби тілдік норма бойынша:

Сөздердің синонимдерін табады, омонимдерді түсіндіреді.

Тілдік міндеттер

Тақырыпқа байланысты тірек сөздер: ат, ақ, бас, ,ауыр, бөл, от, жас, қыс, тән, мал, қанат, қала, т.б.

төзімді, ұшар басы, бағалы, жер бетіндегі, сусымалы, өзіне тән т.б.

Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:

менің ойымша..., мен бұл пікірмен келісемін / келіспеймін

Осыған дейін меңгерілген білім

Жануарлардың өмір сүру ортасы

Пәнаралық байланыс

ботаника, елтану

АКТ-мен байланыс

интерактивтік тақта

Құндылықтармен байланыс (тәрбиелік элемент)

туған жерге сүйіспеншілік, қоршаған ортаны қорғау, өмір бойы білім алу

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Дереккөздер

Сабақтың басы

5 минут

Қызығушылықты ояту

Сәлемдесу, сабаққа дайындық.

Бейнематериал тамашалау.

Сұхбат: - Ал сіздер пайдалы өсімдіктерді білесіздер ме? Олар несімен пайдалы?

Сабақтың тақырыбымен, мақсаттары мен бағалау критетийлерімен танысу.

https://www.youtube.com/watch?v=ehTkQSkOUdI

Сабақтың ортасы

35 минут

Мағынаны тану

Оқылым алдындағы тапсырма.

Берілген өсімдіктерді мұқият қарап, иісі, түр-түсі бойынша атын анықтай аласыздар ма?

Оқитын мәтініміз не туралы болатынына болжам жасаңыздар.

Бұл өсімдіктерді халқымыз қандай мақсатта пайдаланғанын білесіздер ме?

(Қазақстан жерінде өсетін пайдалы өсімдіктердің (адыраспан, сексеуіл т.б) гербарийін немесе суретін беру. Ол өсімдіктердің қасиетін халқымыз қалай пайдаланғанын сұрай, оқушының бар біліміне сүйену.)

Оқылым тапсырмасы.

«Қазақстан шөлдерінде қандай өсімдіктер өседі?» тақырыбындағы мәтінді оқыңыздар.

Қазақстан шөлдерінде қандай өсімдіктер өседі?

Қазақстан шөлдерінде аты айтып тұрғандай ыстыққа, құрғақшылыққа өте төзімді өсімдіктер өседі. Солардың кейбіреуімен таныстырамыз.

Ақ сексеуілдің ұшар басы ақшылдау болып келеді. Сексеуілдің ағашы өте мықты әрі ауыр болғандықтан, суға батып кетеді. Бұл таскөмір беретіндей жылу бөле алатын бағалы отын. Тамырының ұзындығы 10 метрден асып жығылатын сексеуілдің жер бетіндегі діңі бес метрден асады. Оның ұзын әрі кеңінен тармақталған тамырлары сусымалы құмды торлап алып, оның қозғалысын тежейді. Осы себепті сексеуіл құмды тоқтатуға таптырмайтын өсімдік болып табылады. Шөлге төзімді, жас өркендерін қыста қой, түйе жақсы жейді.

Адыраспан өзіне тән өте күшті иісі бар көпжылдық өсімдік ақшыл сары немесе ақшыл түсті гүл атады. Оның түтіні адамды тыныштандырады, денені босаңсытып, дезинфекциялайды. Мөлшеріне қарай адыраспан емдеп, уландыра алады. Уы сабы мен гүлінде. Өсімдік талай рет адам баласын обадан, жұқпалы аурулардан сақтап қалған. Мың жыл бұрын Ибн Сина өзінің Ережелерінде адыраспанның масайтатын қасиеті бар екенін жазған. Адыраспанның есірткіге, тәуелділікке қарсы тұра алатын қабілеті бар. Сондықтан бұл өсімдік алкоголь мен никотинге тәуелділіктен емдеу үшін қолданылады. Мал-дәрігерлік тәжірибеде оның тұнбасымен малдың қышымасын емдейді. Тіс ауырғанда, ұмытшақтыққа шалдыққанда, тері бөрткенде т.б. аурулардан емдеу үшін адыраспанды пайдаланған.

Қисық қанатты шырыш Қарақұм, Қызылқұм, Балқаш маңы және Іле маңы шөлдерінде ылғалды, тығыздалған, кейде сусымалы құмда өседі. Құмды шөлде орналасқан қалаларды көгалдандыруға…