С. Балғабаевтың Тойдан қайтқан қазақтар драмасы

Сабақ жоспар №

Сабақтың тақырыбы

С.Балғабаев «Тойдан қайтқан қазақтар» комедиялық драмасы

Модуль /пән атауы

Қазақ әдебиеті

Дайындаған педагог

Жалпы пән оқытушысы Ф.Әліпбаева

Күні, айы, жылы:

І. Жалпы мәліметтер

Курс

Оқу жылы

Топ

ЭЖС-21/9

Сабақ типі

теориялық

ІІ. Мақсаты, міндеттері

Білімділік

Студенттерге С.Балғабаевтың «Тойдан қайтқан қазақтар» шығармасын таныстыру, оның мазмұнын, негізгі идеяларын, тақырыптық аясын түсіндіру.

Дамытушылық

Студенттердің шығармашылық қабілеттерін дамыту, әдеби талдау жасауға үйрету, сыни ойлау дағдыларын қалыптастыру.

Тәрбиелік

Қоғамдық құбылыстарға, адамгершілік құндылықтарға терең оймен қарауға тәрбиелеу, дәстүр мен жаңашылдық арасындағы байланыс пен өзара қатынасты түсінуге жетелеу.

2.1.Оқу сабақтары барысында білім алушылар игеретін кәсіби біліктердің тізбесі

Мамандық : 3W07130102-Электр жабдықтарын жөндеу жөніндегі электр слесарі

Біліктілік: 07130100-Электр жабдықтары

ІІІ. Оқу-жаттығу процесінде білім алушылар меңгеретін күтілетін нәтижелер немесе кәсіби дағдылар тізбесі

Шығарманы терең талдау, кейіпкерлерді түсіну.

Шығарманы қазіргі қоғаммен байланыстырып талдау.

Кейіпкерлерді шығармашылық түрде сипаттау.

Өз пікірін жүйелі түрде білдіру.

Эссе немесе пікір жазу.

Шығарманың құрылымын және мазмұнын сараптау.

Қоғамдық мәселелер мен адамгершілік құндылықтарды бағалау.

Шығарманы зерттеп, салыстыру.

ІV. Қажетті ресурстар

С.Балғабаев «Тойдан қайтқан қазақтар»

Техникалық құралдар, материалдар

Интерактивті тақта, ноутбук, тесттік программалар, оқулық, компьютер, шығармашылық материалдар

Ү.Сабақ барысы:

1.Ұйымдастыру кезеңі (5 минут)

Студенттермен амандасу, сабақтың тақырыбы мен мақсатымен таныстыру.

Студенттердің сабаққа дайындығын тексеру

2.Үй жұмысын жан жақты тексеру кезеңі (15 минут)

Өткен тақырыптарды шолып өтеміз. «Поэмаға «Төрт сөйлем әдісі» арқылы өз ойларын жазу. «Қызыл кітапқа» өзі тұратын өлкедегі аң-құстарының есімдерін жазу» тақырыбына сұрақтар қойылады. Сұрақтар Guizlet платформасында беріледі. Сұрақтар:

 "Төрт сөйлем әдісі" дегеніміз не және оны поэма жазуда қалай қолдануға болады?

"Төрт сөйлем әдісі" – бұл қысқаша, бірақ мазмұнды пікір жазу әдісі. Бірінші сөйлемде негізгі идея немесе тақырып айтылады, екінші сөйлемде сол идеяның маңыздылығы түсіндіріледі, үшінші сөйлемде қолдаушы дәлелдер мен мысалдар келтіріледі, ал соңғы сөйлемде қорытынды жасалады.

Поэма жазуда бұл әдіс, әсіресе қысқа әрі ұғымды шығармалар жазғанда пайдалы. Мысалы, табиғаттың сұлулығын, қоршаған ортаның маңыздылығын көрсетуде осы әдісті қолдануға болады.

 «Қызыл кітап» дегеніміз не және ол не үшін маңызды?

«Қызыл кітап» – бұл сирек кездесетін, жойылып кету қаупі бар жануарлар мен өсімдіктер тізімі. Ол экологиялық тепе-теңдікті сақтау және биологиялық әртүрлілікті қорғау мақсатында құрастырылған.

Бұл кітап өте маңызды, себебі ол экологиялық ахуалды жақсарту, жойылып бара жатқан түрлерді қорғау және оларды сақтау шараларын жасау үшін қажет.

 Сіз тұратын өлкедегі қандай аң-құстар «Қызыл кітапқа» енгізілген және оларды қалай қорғауға болады?

Мысалы, Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген жануарлар мен құстардың қатарында қар барысы, қызыл қасқыр, аққұтан, дала бүркіті және тағы басқа түрлер бар.

Бұл аң-құстарды қорғау үшін олардың мекендейтін ортасын сақтау, браконьерлікпен күресу, экологиялық тұрғыдан таза орта қалыптастыру және табиғи ресурстарды үнемдеп пайдалану қажет.

 Өлкедегі қандай аң-құстар экологиялық теңгерімді сақтауға көмектеседі?

Мысалы, дала бүркіті мен аққұтан сияқты құстар экосистемадағы зиянкестермен күресіп, табиғи тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі.

Қар барысы, сондай-ақ, орман экосистемасының маңызды бөлігі болып табылады, себебі ол басқа аңдардың санын реттеп, шөпті алқаптардың көптеп таралуына жол бермейді.

 Поэмада экологиялық мәселелерді көтеру маңызды ма?

Иә, поэмада экологиялық мәселелерді көтеру өте маңызды. Өйткені шығармалар арқылы адамдардың табиғатқа деген қамқорлық сезімін оятып, қоршаған ортаға деген жауапкершілікті арттыруға болады.

Табиғатқа деген құрметті қалыптастыру үшін экологиялық проблемаларды поэмада бейнелеу, сол арқылы адамдардың санасын өзгерту маңызды.

3. Жаңа сабақты қабылдау кезеңі. (25 минут)

Видео қойылады. https://www.youtube.com/watch?v=N2esUIgDYb0

Пьеса — театр өнерінде қойылатын драмалық шығарма, ол негізінен кейіпкерлердің диалогтары мен сахналық әрекеттеріне сүйенеді. Пьеса әдетте сахнада орын алатын оқиғалар мен өзара әрекеттерді бейнелейді, ал оның мақсаты — көрерменге белгілі бір тақырып немесе мәселе бойынша ой салу. Драма жанрының бөлігі болып саналатын пьесада автор әдетте қоғамның әлеуметтік, моральдық, философиялық мәселелерін көтереді. Пьесалар бірнеше жанрда жазылуы мүмкін: трагедия, комедия, драма, трагикомедия және басқалар.

Пьесаның құрылымы:

Экспозиция (Кіріспе): Пьесаның басталуы, оқиға мен кейіпкерлердің таныстырылуы.

Күрес (Конфликт): Оқиғаның даму процесі, кейіпкерлердің арасындағы қақтығыстар мен қарым-қатынастар.

Климакс: Шығарманың ең шиеленіскен, ең эмоциялық жоғары сәті.

Решение (Шешім): Оқиғаның шешімі, барлық мәселелердің шешілуі немесе шешілмеуі.

С.Балғабаевтың «Тойдан қайтқан қазақтар» пьесасы — қазақ қоғамының дәстүрлері мен әлеуметтік мәселелерін көрсетуге арналған комедиялық драма. Бұл пьеса қазақтың ауыл өмірін бейнелейді, яғни тойдан кейінгі ауылда болып жатқан күлкілі оқиғалар арқылы автор қоғамдағы түрлі әлеуметтік мәселелерді ашады.

Пьесадағы негізгі тақырып — қазақ қоғамындағы дәстүрлер мен олардың қазіргі заманға сай өзгерістерге қалай әсер ететіні. Автор тойдан кейінгі көріністер мен кейіпкерлердің әрекеттері арқылы ауыл өмірінің шынайы көрінісін көрсетеді. Әрбір кейіпкердің мінез-құлқы…