Сәбит Дөнентаевтың Бозторғай өлеңі ашық сабағы

Сабақтың тақырыбы: Сәбит Дөнентаев «Бозторғай» өлеңі

Сабақ мақсаты:

Білімділік: ақын өміріне шолу жасау арқылы, алған білімдерін бекіту, «Бозторғай» өлеңін мәнерлеп, түсініп оқыта отырып, өлең мазмұны мен идеясын оқушылардың өздері ашуына бағдар беру, өлеңге талдау жасау, кейіпкерлер бейнесін аша отырып, адамның ішкі болмысын тануға үйрету

Тәрбиелік: адамды кемсітуге, әлімжеттік көрсетуге болмайтынын ұғындыру; достыққа шақыру;

Дамытушылық: оқушылардың сөздік қорын молайту, есту, ойлау қабілеттерін дамыту, өз ойларын еркін ортаға салуға дағыландыру; өзіндік көзқарасын қалыптастыру;

Түзетушілік: сөйлеу барысында дұрыс айтылмаған дыбыстар мен ойларын жеткізуде айтқан сөйлемдеріндегі стилистикалық және грамматикалық қателерін түзету;

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Әдіс-тәсілдері: психологиялық дайындық, «не білемін, не білгім келеді, нені білдім?», кластер құру, ой қозғау (жетелеу сұрақтары), құстың дыбысын тыңдау, өлеңнің мәнерлеп оқу үлгісін тыңдау, түсініп, мәнерлеп оқыту, сөздік жұмысы, түсіндіру, сәйкестендіру, ой толғау, кесте толтыру, проблемалық сұрақтар, рефлексия, бесжолды өлең, өлеңді құрылысына талдау, сергіту сәті, сатылай кешенді талдау

Пәнаралық байланыс: қазақ тілі, биология, тарих

Барысы:

І. Қызығушылықты ояту

Оқушылармен сәлемдесу. Түгендеу. Зейіндерін сабаққа аудару.

Психологиялық дайындық

Күлімдеп күн бүгін,

Қарады маған да!

Күлімдеп күн бүгін,

Қарады саған да!

Сәлем деймн баршаға!

Сәлем барлық ұстазға!

Тату болып халықтар,

Аман болсын балалар!

-Олай болса, қазір бір-біріміздің қолымызды қысып, жылы сөздер айтайық.

- Өмірде бір-бірімізге жылулық сыйлап, бір-бірімізге қиналғанда көмек көрсете білейік - деп сабағымызды бастайық.

- Көңіл-күйлерің қалай?

ІІ. Үй тапсырмасын тексеру

2.1. Өткенге шолу

- Дархан, өткен сабақтың тақырыбын сұра.

- Өткен сабақтың тақырыбы бойынша не білеміз?

Не білемін?

(С. Дөнентаевтың өмірбаянын білеміз)

Кластер құрылып, оқушылар сол кластер бойынша білімдерін ортаға салады.

Кластер

Туған жері Отбасы Білімі

С. Дөнентаев

Шығармашылығы Өнері Қызметі Өлеңдері

2.2. Ребус. Тақырыппен танысу

Тақырып ребус түрінде тұрады. (Оқушылар ребусты шешкенде тақырып шығады.)

- Бүгін біз С.Дөнентаевтың «Бозтарғай» өлеңін оқимыз.

Осы тақырып бойынша не білгілерің келеді? Сұрақ қоюларыңа болады.

Не білгің келеді? стратегиясы

Оқушылар тақырып бойынша білгілері келетін сұрақтарын мұғалімге қояды.

- Жақсы, осы сұрақтарға сабақ бойы жауап аласыңдар.

- Лунара, үй тапсырмасын сұра

Үй тапсырмасын тексеру

2.3.Үйге тапсырма: бозторғай, қаршыға, бөдене, лашын, қырғи, бүркіт, туралы мәлімет алып келуге берілді.

Слайдтан сол құстардың суреттерін көріп, қосымша мәлімет алу.

-Міне, осы құстар «Бозторғай» өлеңінің кейіпкерлері.

ІІІ. (Мағынаны тану) Жаңа сабақ

Миға шабуыл

- Балалар, мысал деген не?

3.1. Өлеңге түсінік беру

- «Бозторғай» -таптық көзқарасты бейнелейтін мысал өлең. Мысалда 1915 жылы патша үкіметінің жергілікті әкімшіліктерінен бастап ,арыз жүргізушілерінің кейпін көрсеткен. Шырылдаған бозторғай мұңын айтып әлді құстарға жүгінгенімен, ешбірінен көмек көрмейді. Қайта өзіне ұрсып,,әлімжеттік жасамақ болады.,Сөйтіп, «Бозторғай « заман байқағанға қүштінікі»,екенін мойындайды.

- Өлеңнің кейіпкерлері кімдер?

3.2. Сөздік жұмысы

Осы сабақта мынандай сөздер кездеседі:

Жемсау – құстың жеген тамағы қорытылатын жері

Тұрымтай - құс

Шүрегей - құс

Айла табам шыбын жанға – көмек көрсетер пана ( біреуді) табамын

Мұңын, зарын шағыпты, шерін айтыпты – қайғысын айтыпты

Жолықтырды – кездесті

Дамыл көрмей – тоқтамай

Томар – ағаш

Төре, тақсыр – бастық, басшы

Бейбақ, сорлы, пақыр – байғұс

Қалжырап, қажып, жүдеп – әбден шаршап

Бөгеледі – тоқтайды

Бұғып жатқан – тығылып жатқан

Ішін тартты – таңқалды

Кәпір – жаман

Зар шығады – жылаған дауыс естіледі

Бекзат – жақсы, ақылды

Бейнет көріп – жамандық көріп

Бекзада – ханзада

Дағдарды – не істерін білмеді

Жер-жиһан – бүкіл әлем

Кезіпті – аралапты

3.4. Өлеңді тыңдау ( мәнерлеп оқу үлгісі)

3.5. Оқушыларға шумақтап оқыту, әр шумақтың мазмұнын оқушыларға сұрақ қоя отырып ашу