Сал-серілер мұрасы операда: 4 сынып музыка сабағы

Сынып: 4а, б Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны: Бөлім 3-бөлім. Мәдени мұра 11-сабақтың тақырыбы

Сал-серілер мұрасы операда

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

4.1.1.1 – музыкалық көркемдеуші құралдардың көмегімен, әуеннің жанрын, көркемдік образдарын анықтау және салыстыру; 4.1.2.1 – ән айту сипаттарын сақтай отырып, түрлі сипаттағы екі дауысты қарапайым элементтері бар әндерді орындау.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар: – музыкалық көркемдеуші құралдардың көмегімен, әуеннің жанрын, көркемдік образдарын анықтап және салыстыра алады. Көптеген оқушылар: –музыкалық көркемдеуші құралдардың көмегімен, әуеннің жанрын, көркемдік образдарын анықтап, ажырата алады;

Кейбір оқушылар: – музыкалық көркемдеуші құралдардың көмегімен,

әуеннің жанрын, көркемдік образдарын анықтап және салыстырады, қолдануға тырысады; –ән айту сипаттарын сақтай отырып, түрлі сипаттағы екі

дауысты қарапайым элементтері бар әндерді орындайды. Бағалау критерийлері

Оқушылар мақсатқа жетті: –музыкалық көркемдеуші құралдардың көмегімен, әуеннің жанрын, көркемдік образдарын анықтап және салыстыра алады; –ән айту сипаттарын сақтай отырып, түрлі сипаттағы екі дауысты қарапайым элементтері бар әндерді орындай алады.

Тілдік мақсаттар Оқушылар: • вокалдық, аспаптық бағдарламалық музыканы біледі; • музыкалық ұғымдарды, шығармаларды талдау барысында қолдана алады; • музыкалық мәдени мұралардың жанрлық ерекшеліктерін сипаттай алады. Құндылықтарды дарыту

Халық музыкасын тыңдау арқылы мәдени тұлғаларды тәрбиелеу Пәнаралық байланыстар

Тарих. Әдебиеттік оқу

Бастапқы білім Халқымның әуен сазды мұрасы

Сабақ барысы Сабақтың жоспарланға н кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет Ресурстар

Сабақтың басы

1-тапсырма. Ақпарат іздеу.

Сабақта «сал», «сері» сияқты өнер иелері туралы қарастырылады.

Оқулық, слайд

Оқылым. (М,Ұ) Оқулықта жырға байланысты шағын ақпараттық түсінік берілген. Оны мұғалім өзі әсірелеп әңгімелеуіне болады. «Ғасырлар бойы әуен-саз үлгілері бірден-бірге жалғасып, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырды. Халық арасынан шыққан өнер иелері осы ән- жырларды толықтырып, жетілдірді, мәнеріне келтірді. Өз жанынан ән-жыр, күйлерін шығарды. Халық аузында мұндай сегіз қырлы, сексен сырлы өнерпаздарды сал-сері деп атап кеткен. Қазақ елінде есімі әйгілі сал-серілер – Ақан сері, Біржан сал, Сегіз сері, Үкілі Ыбырай, Балуан Шолақ, Шашубай, Тайжан секілді өнер иелері болған. Олар әншілік, ақындық қасиетімен қатар түр-сипатымен, киім киісімен, білімділігімен, жомарттығымен ерекшеленген. Сал-серілер жылқыны қатты қастерлеген, жүйрік ат баптап, бәйгеге қосқан. Сүйікті серігі болған атына арнап ән шығарған. Сол сияқты спорт түрлерімен, балуандық құс салумен, аңшылықпен айналысқан.

Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы

Ыбырай Сандыбайұлы Көкшетау жерінде дүниеге келген. Сазгер, әнші, суырыпсалма ақын, халық музыкасының ірі өкілдерінің бірі. Оның арабша сауаты болған. Жасынан әнге де, өлеңге де құмар Үкілі Ыбырай – сол өңірде өмір сүрген Шөже, Біржан сал, Ақан сері, Балуан Шолақтардан үлгі-өнеге алып, олардың шығармашылық дәстүрін жалғастырды. Үкілі Ыбырайдың музыкалық мұрасында 40-қа жуық ән бар. Ел арасына кеңінен тараған «Гәкку» әні – Ыбырай шығармашылығының шыңы болып табылады. Ыбырайдың әндері әуенге бай, көркем сазға толы, терең ойлы болып келеді. Солардың ішінде халық арасында кең тараған әндері: «Гәкку» (4 нұсқасы бар), «Әрәрай», «Қарақат көз», «Желдірме», «Дүние», «Шалқыма», «Көкше» т.б.