Салқындату жүйесінің құрылысы мен жұмысы таныстырылымы

Сабқтың тақырыбы: Іштен жанатын қозғалтқыштың салқындату жүйесі

Құрастырған: арнайы пән мұғалімі

С.К.Кубиев

іЖҚ салқындату жүйесі

Сұйықпен салқындату жүйесі охлаждения

Салқындату жүйесінің құрылысы

Сұйықпен салқындату жүйесінде арнайы салқындататын сұйықтар 40 ◦ С және төмен температурада қоюланатын антифриздің әр түрлі маркалары қолданылады. Антифризд ің құрамында тот баспауға,көбіктенбеуге,қақ тқрмауға арналған қоспалар бар.Олар өте улы,абайлап қолдануды талап етеді. Суға қарағанда антифриз көп қызбайды сондықтан цилиндр қабырғаларынан жылуды алып , салқындатады .

Цилиндрлердің қабырғаларын сумен салқындатқанға қарағанда, антифризбен салқындатқанда 15…20°С жоғары болады . Бұл қозғалтқыштың жылдам қызуына көмектеседі және цилиндрлердің тозуын азайтады,бірақ жазғы мезгілде қозғалтқыштың қызуына әкеліп соқтыруы мүмкін.

Сұйықпен салқындатылатын қозғалтқыштарда салқындататын сұйықтықтың тиімді салқындататын температурасы барлық қозғалтқыштардың жұмысы үшін 80 …100 °С аралығында болуы керек .

Автомобильдердің қозғалтқыштарында жабық ( тығыз жабылған ) сұйықпен салқындатылатын жүйе еріксіз сұйықпен салқындатылатын айналыс қолданылады.

Жабық салқындату жүйесінің ішкі жағы сыртқы қоршаған ортамен байланыспайды,ал байланыс радиатордың тығынындағы немесе сұйық құйылатын ыдыстағы қақпақтар ( белгілі бір қысмда немесе кеңістікте)арқылы жүзеге асады.Мұндай жүйеде салқындататын сұйықтық 120 ° С дейін қайнайды . Сұйықпен салқындатылатын жүйеде еріксіз айналыс сүйықтық сорғысымен қамтамасыз етіледі .

Қозғалтқыштың салқындату жүйесі мыналардан тұрады:

Цилндр блогының және басының салқындату қуыстарынан тұрады;

радиатор;

Су сорғысы ;

термостат;

желдеткіш ;

Сұйықтық құйылатын ыдыс ;

Жалғағыш су құбырлары және ағызатын бұрандалар .

Бұдан басқа,салқындату жүйесіне автомобильдің қаңқасының ішін жылытатан жылыту жүйесі кіреді .

Салқындату жүйесінің жұмысы

1 — жылыту жүйесі ; 2 — қозғалтқыш ; 3 — термостат; 4 — су сорғысы ; 5 — радиатор; 6 — тығын ; 7 — желдеткіш ; 8 — сұйықтық құйылатын ыдыс ; А — айналыстың кіші айналымы (термостат жабық ); А+Б — айналыстың үлкен айналымы (термостат ашық )

1.Кіші айналым — салқын қозғалтқышты іске қосқанда ,оны жылдам қыздыру үшін сұйықтық айналысқа түседі .

2.Үлкен айналым — айналыстың қозғалысы қызып тұрған қозғалтқышта жүреді.

Түсінікті,қысқаша айтқанда салқындататын сұйықтық кіші айналымда радиаторсыз , ал үлкен айналымда радиатор арқылы айналысқа түседі .

Салқындату жүйесінің құрылысы автомобильдердің түріне қарай әр түрлі болады,бірақ жұмыс істеуі бәріне бірдей .

Су сорғысы

Сұйықтық сорғысы қозғалтқыштың салқындату жүйесіндегі сұйықты еріксіз айналысқа түсіреді.Автомобильдің қозғалтқышында ортадан тебетін қалақты сорғылар қолданылады.

Сұйықтық сорғысы немесе су помпасы қозғалтқыштың алдыңғы жағында орналасады .( алдыңғы жағы , бұл радиаторға жақын және қайыс қай жерде орналасқан ).

Сұйықтық сорғысы иінді білікпен және генератормен қайыс арқылы жалғасқан. Сорғының жұмысы келесідей : сорғының құрылғысы иінді біліктен қайыс арқылы беріледі.Қайыс сорғының шкивін айналдырады,сорғының шкивінің бекіткіші (5) арқылы . Ол соңында орналасқан қалақтар (9) арқылы , сорғының валын (7) айналдырады . С алқындататын сұйықтық сорғының (8) қаңқасына енеді,енгізу түтікшесі (10) арқылы , ал қалақ оны салқындату қуысына енгізеді .

Осылай , сорғы айналдыру құрылғысын иінді біліктен алады,сұйықтық енгізу түтікшесі арқылы еніп және салқындату қуысына кетеді .

Сұйықтық сорғысының құрылысы

1- Сорғының қақпағы ; 2 — Тығыздайтын тығыздама сақинасы . 3 — тығыздама ; 4 — сорғының валының полшипнигі . 5 — желдеткіштің шкивін ұстатқыш ; 6 — шектегіш бұрама . 7 — сорғының валы; 8 — сорғының…