Салт-дәстүр тақырыбындағы 9-сыныпқа ашық сабақ

Ашық сабақ «Қазақ отбасындағы салт-дәстүрлері» тақырып бойынша нәтиже сабақ. МАБ-ға дайындық. Мақсаттар: І. Білімділік: 1. Естіген мәліметтің негізгі мазмұнын есте сақтау арқылы айта білу. 2. Мемлекеттік аралық бақылауға дайындық жасау үшін лексикалық және грамматикалық білімдерін қорыта білу.Оқушыларды сөз мағынасына мән беруге, сөйлемді синтаксистік жолмен талдай білуге үйрету. ІІ. Дамытушылық: 1. Қазақтың мұсылмандық заңдары бойынша сөйлемдерді жөндеп, дұрысын жазып алу, тыйым сөздерді жатап алу арқылы оқушылардың сөздік қорын байыту. 2. Мақал-мәтелдердің мағынасын ашу арқылы өз пікірлерін айту, сонымен қатар фразеологиялық тіркестерді енгізу. 3. Ата-ана туралы, отбасы «айрандай ұйыған» туралы өзара сөйлесу, көз қарасын қалыптастыру. (Күй «Ана жүрегі») ІІІ. Тәрбиелік: Әр ұлттың салт-дәстүрін, әке-шешенің маңыздылығын түсіну, құрметтеу, сақтау, жауапкершілікпен қарауына тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: білім мен дағдыны бекіту сабағы. Сабақтың әдісі: әңгіме, пікірлесу, жүйелеу, қайталау, тексеру, талдау. Көрнекіліктер: компьютер арқылы күй «Ана жүрегі», электрондық тест сұрақтары, «Қазақ салт –дәстүрлері» - суреттер, кеспе карточкалар, «Қызықты грамматика», б.33- б.34. Мақал- мәтелдер жиынтығы.

І. Ұйымдастыру кезеңі. «Миға шабуыл» МАБ.

ІІ. Синтаксистік талдау жасау.

Тақтаға жазу. Кеспе карточкалардағы тапсырманы орындау. 3) Синтаксистік талдау жасау.

а).Әке – шешесі ақылдасады да, тұрмысқа шыққан қызына жасау береді.

ә) Еліктеуіш сөздерді мағынасына қарай бөлу, қызметін анықтау, сызу:

Ырыл, ырылдайды, ырылдап, қиқалаң, ебелең- ебелең, жарқ- жұрқ, жарқылдайды, жарқылдап, гүріл, гүрілдейді, тарс-тұрс, ызың, жарқылдайды, жарқ-жұрқ, қарқылдап.

ІІІ. «Қазақ халқының отбасындағы салт- дәстүрлері» бойынша білімдерін тексеру. Картинки «Дүниеге сәби келді!» Сұрақ – жауаптар:

Ең әуелі қосымша сабақтан өткен «Жеті жарғы» - алғашқы Ата заңын еске түсірейік. Неше тараудан тұрады және кім жасаған? (7 тараудан, Төле би, Әйтеке би, Қазыбек би.)Неге жеті тарау? 1-нші тарау не туралы? (Жер дауы – Атадан балаға қалған еншісі, оны сатуға болмайды.) 2-тарау –(Отбасындағы адамдардың өзара қарым-қатынасына байланысты құқық ережелері. Онда үлкенді сыйлауға, ата-ананы құрметтеуге жастарды адамгершілікке, имандылыққа (благо)тәрбиелеу. 3- тарау- ұрлыққа, барымтаға кедергі қою, халықты адалдыққа, таза еңбекпен күнелтуге бағыттау. 4- тарау- ел бірлігін сақтау, Отанды қорғау. 5. «Қанға қан» жолды қарастыру, құн төлеу. 6-ншы тарау – ел мен ел, ру мен ру арсындағы дау-жанжалды әділдікпен шешу. Құн төлеу. 7. Ел арасында бүлік (смуту) тудырып, жұрт шоқпарға ұмтылып дауласқан. Оның орнына құн төлеу.

Бұл заңдар – ұлы бабаларымыздың парасаттылығының айнасы. «Жеті жарғы » қазақ халқының бүгінгі болмысымен де сабақтасып жатыр.

ІІІ. Диалог жасау.

ІV. Фразеологиялық сөз тіркестерінің синонимін тауып жазу. МАБ-ға дайындық (Презентация №1) Жылқы мінезді – (изменчивый, непостоянный)- айнымалы. Қой аузынан шөп алмас- (скромный , застенчивый) – момын. Тойған қозыдай – (вежливый, учтивый) - әдепті, сыпайы. Құлан таза – (честный, справедливый) - әділ, адал. Айрандай ұйыған – (дружный) – дос, тату-тәтті.

V. Үй тапсырмасын тексеру. 1). «Тәрбие, үлгі, өнеге» туралы мақал – мәтелдерді тексеру. - Бала тәрбиесі – бесіктен. -Жақсы келін- қызындай, жақсы күйеу - ұлындай. - Ананың ізін қыз басар, атаның ізін ұл басар.

2). «Жеті қазына мен жеті ырыс» туралы түсініктерін тексеру.