Салт-дәстүрдің тәрбиелік мәні туралы мақала

Салт-дәстүр — ұрпаққа аманат

Салт-дәстүрлер — ата-бабаларымыздан ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан қастерлі аманат. Ғасырлар бойы жинақталған өмірлік тәжірибе мен даналық қазіргі ұрпақтың тәрбиесінде үлкен рөл атқарады.

Адам дүние есігін ашқан сәттен бастап салт-дәстүрмен тығыз байланысқа түседі. Мысалы, нәрестеге көрімдік беру, шілдехана өткізу, азан шақырып ат қою, қырқынан шығару, бесікке бөлеу секілді рәсімдер жаңа өмірдің басталуын қуанышпен қарсы алуға бағытталған.

Нәресте дүниеге келгендегі алғашқы салт — шілдехана. Бұл – сәбидің өмірге келуіне арналған қуаныш тойы. Баланың дүниеге келгенін естіген туған-туыстар мен жақындар жиналып, ән айтып, жаңа туған анаға сыйлықтар ұсынған. Дәстүр бойынша, анаға арнайы қой сойылып, одан әзірленген тағамдарды жас ана 40 күн бойы ішкен. Бұл — оның сауығып, күш жинауына көмектескен.

Келесі салт-дәстүр-бесікке бөлеу.Нәрестенің кіндігі түскеннен кейін,ауылдағы сыйлы,жасы үлкен әйел баланы бесікке жатқызады.Бесікке салу кезіндеде орындалатын бірнеше салт-дәстүрлер бар,оның бірі – Тыштыма.Бесіктің түбек тесігі арқылы түрлі тәттілерді өткізеді,ал астынан әйелдер тосып алады,содан соң дәстүрді атқарушы әйел «Тыштыма?» деп сұрайды,ал тосып алған әйелдер «Тышты-тышты» деп жауап қайтарады.Бұл салт-дәстүрден қазақтардың бір-біріне деген сыйластығын байқаймыз.

Бала өзінің алғашқы қадамдарын жасаған кезде, оның тұсауын кеседі.Тұсауын ала жіппен,малдың тоқ ішегімен немесе көк шөппен кеседі.Біреудің ала жігін аттамасын деп ала жіппен,бай дәулетті азамат болсын деп – тоқ ішекпен,шөптей көбейіп ұрпақты болсын деп – көк шөппен кескен.Тұсауды көпшілікке жақсы істерімен таңылған адамға кестірген.

Салт-дәстүрлер- қазақтың рухани байлығы,мәдениеті және тәрбиенің айқын бейнесі.Салт-дәстүрлер әр ұлттың тарихының ажырамас бөлігі.Сондықтан оны білу,ұстану- біздің міндетіміз.Жазылған салт-дәстүрлерді оқып, бір түйінге келуге болады: қазақ халқы ешқашан келешек ұрпаққа,оның тағдырына бейжай қарамаған.Әрбір салт жамандықтан қорғап,жарқын болашаққа жол ашады.