Сақ патшалары тақырыбындағы ашық сабақ, 5-сынып

Мұғалімнің аты-жөні: Журумбаева М.С.

Күні: 20.11.18ж

Сынып: 5 «Б, В»

Сабақ 52-53

Қатысқаноқушылар саны:

Қатыспағаноқушылар саны:0

Сабақтың тақырыбы:

Сақ патшалары

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

5.Т2.Тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну және нақты ақпаратты анықтау.

5.Т5. Тірек сөздер, жетекші сұрақтар арқылы негізгі тақырыпты анықтау.

А1.Тақырып бойынша меңгерген жаңа сөздерді олардың синонимдерімен, антоним, омонимдерімен қатар қолдану, ойын жеткізе білу.

Сабақ нәтижесі:

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады:

Тақырыпқа қатысты нақты айтылған шағын хабарламаларды қолдану арқылы Тұмар ханшайым мен Зарина ханшайым жайлытүсінікалавды

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады:

Үш тілде аудармалар жасайды, шығармашылық қабілеттерін дамытады.

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Жетістік критерий- лері:

Оқушының төменгі жетістігі(ОТЖ): тақырыпқа қатысты ақпараттар береді, ауызша сұрақтарға жауап береді.

Оқушының орташа жетістігі(ООЖ):тақырып аясында сыныптастарымен тілдеседі, өз ойын айтады.

Оқушының жоғарғы жетістігі (ОЖЖ): тақырыпқа қатысты сыныптастарымен пікір алмасады, мәтін құрайды.

Тілдік құзіреттілік

Сөйлеу тіліндегі интонация, кідіріс, логикалық екпін

Ресурстар

Оқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар және әртүрлі заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.

Әдіс-тәсілдер

Сұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.

Пәнаралық байланыс

Тарих, қазақ тілі.

Алдыңғы оқу

Көпір, жаушы, шегіну, тұтқындау, шайқас

Сабақтың жоспары

Жоспарланғануақыт

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы

5 минут

Бағалау парақшасымен таныстыру

Топтарға бөлу.

Мұғалім ынтымақтастық атмосферасын орнату үшін

«шаттық шеңберін» құрады.

Оқушылар бір-біріне жақсы тілектер тілейді.

Тапсырманы айтады, тақырып бойынша сұрақтарға жауап береді.

Берілген рефераттары арқылы бүігнгі сабақты бастаймыз.

Сабақтың эпиграфы:

Қазақтың жері ежелден

Тарихқа куә боп келеді

Тас, қола, темір дәуірдің

Мәдениеті орнаған ел еді.

Сақ қорғаннан табылған

Алтын адам кепілі

Гректер мен парсылар

Мойындаған осы елді

Оқушыларды топқа бөліп аламыз

1-топ «Зарина патшайым» тобы;

2-топ «Тұмар патшайым» тобы;

Жаңа білім

10 минут

Тұмар патшайым туралы түсінік.

1-топтың алдына Тұмар патшайым туралы дерек беріледі.

Тұмар (Томирис) (ж.ж.с.д. 570-520) — күнгей түркі сақ халықтарының байырғы заманда ел билеген атақты әйел патшаларының бірі,массагет халқының байырғы заманда ел билеген атақты ханшайымы. Себебі грек жазбаларында оның елін "массагет" деп атайды. Тұмар ханша есімінің тарихқа еніп әлемге танылуы - Ахемен әулетінен шыққан, "төрт құбыланың тұтас билеушісі" атанған парсының әйгілі патшасы Кирдің (ж.ж.с.д. 558-530.) Орта Азияға басқыншылық жорықпен келген "жеңілуді білмейді" деп дәріптелген әскерін ашық шайқаста тас-талқанын шығарып жеңуімен тікелей байланысты.

Мемлекетінің аумағын кеңейте беруді ойлаған Кир батыс елдеріне аттанбас бұрын әуелі шығыс жағын қауіпсіздендіру мақсатымен массагеттерді бағындырып алуды көздейді. Сөйтіп түркі көшпенділер еліне елші аттандырып, олардың ханшасы, сол кезде күйеуі өліп жесір отырған Тұмардың өзіне тұрмысқа шығуын сұрайды.

Бұл Кирдің массагеттермен соғысуға желеу іздеуі еді. Тұмар Кир патшаның (ж.ж.с.д. 558-530) ұсынысын қабылдамай тастайды. Осыны желеу еткен Кир жауынгерлерін шығысқа қарай қаптатады. Арақс дариясына жетіп, үстінен қалқыма көпірлерді құруды кемелердің кермесінде мұнара қамалдар тұрғызуды әмір етеді.....

Келесі күні екі жақтың арасында бұрын-соңды көз көріп, құлақ естімеген сұрапыл қырғын соғыс басталады. Ақырында далалық ұрыс тәсілін тиімді пайдаланған массагеттер парсылардың әскерін түгел дерлік жусатып салады. Қоршауға түсіп, бас сауғалар мүмкіндігінен айырылған. Кирдің өзі де жауынгерлерімен бірге айқас алаңында қаза табады.

Аңыз бойынша Тұмар шайқас аяқталған соң, сарбаздарына Кир патшаның денесін таптырып алып, басын кестіріп, қан толтырылған меске салып тұрып:

Әйтеуір тірі қалдым, сені жеңіп шықтым демесем, жан дегендегі жалғыз ұлымды аярлықпен қолға түсіріп, сен менің түбіме жеттің, жауыз! Енді Тәңірге берген сертімді орындап, басыңды қанға бөктіріп, сусыныңды қандырғаннан басқа амалым жоқ.[1