Саусақ қимылдарының бала дамуына әсері туралы баяндама

Мұғалжар ауданындағы психологиялық-

Педагогикалық түзеу кабинеті

ММ кабинеттің

мұғалім - дефектолгы

Утегенова Венера Максутовна

« Басты әдеттен тыс көрінгеніне және тәрбиешілердің ойына қиындықпен өткен сана сезім, салтанатты түрде, әр қимыл тренингте....жаттықтыратын қол емес, ол ми».

Н.А.Бернштейн

Халық ауыз әдебиетінде қысқа тақпақтарды саусақ қимылдарымен бірлесіп айтылатыны кездесетіні шын,мысалы: «Құыр-құыр, құырмаш».Адамдардыңқол және саусақ қимылдарымен бірге айтқан тақпақтар балалардың дамуына жақсы әсерін тигізетіне көздері жетті. Қазіргі таңда ғылыми орталықтарында бұл мәселені дәлелдеді.

Саусақ жаттығуларын жасаған кезде балаларда нелер дамиды?

1.Ұсақ қол моториканың қимылдары мен қолдың икемдігі бас миының құрылымының даму деңгейін арттырады.

2.Үлкен адамның іс-әрекеттерін қайталайды және эмоциялық сезімдері мен бірге сөйлеу тілдері дамиды.

3.Баланың зейіні тұрақтылады.

4.Саусақ жаттығуларымен бірге тақпақты айытқан кезде баланың сөйлеу тілі таза, ритмикасы нақты болады, қимылдар орындалу үстінде бақылау қабілеттері артады.

5.Тақпақты айту үстінде есте сақтау қабілеті дамиды.

6.Балалардың қиялдары артады. Жаттығулар арқылы әңгімелер айтады.

7.Нәтижесінде саусақтар күш-құат, жіңішке қол мотрикасы дамып, келешекте жазу үстінде жеңілдікке ие болады.

Жаттығулар үш топқа бөлінеді.

1-ші топ. Қолға арналған жаттығулар

-жай орындалуы және ұсақ дифференциялық қимылдар қажет еместі, ұқсату қабілетін дамыту;

-бұлшық еттерді босату және ширақтауға үйрету;

-бір қимылдан екінші қимылға ауысуын үйрету,

2-ші топ.Шартты статистикалық саусақ жаттығулары

-бұрын үйренген әдетті жоғары деңгейде қалыптастыру және қимылды толық жасау;

-3-ші. Динамикалық саусақ жаттығулары

- нақты координациялық қимылдарды дамыту;

-қол саусақтарды бүгу және жазу;

-бас бармақты басқа саусақтарға қарама-қарсы ұстауға үйрету.

Саусақ жаттығуларын қай жастан бастағаны жөн?

Жапония елінде саусақ жаттығуларын баланың үш айынан бастап жасайды. Кейбір ғылымдар саусақ жаттығуларын 6-7 айдан бастауын жөн көреді.Қай жаста болса да жаттығуларды жасаған жақсы және пайдалы болады.

Күнделікті саусақ және қолды 2-3 минуттан ысқылау қажет.

1)Алақанды жоғарыдан –төменге қарай сипау және ұқалау;

2)Әр саусақты көлденен және шетіне дейін сипау мен ұқалау;

3)шиыршық қимылымен саусақтарды ұқалау.

3-ші топтың жаттығуларын жасау керек,сіз өзіңіз баланың саусақтарын бүгісіз,ашасыз, бірақ әр саусақта қимыл жасауы қажет.