Саятшы Ораз тақырыбына сабақ жоспары, 8-сынып

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Кәсіп – бақыттың шырағы, Еңбек – ырыстың бұлағы.

Мектеп:

Тақырыбы:

Саятшы Ораз

Күні:

Мұғалімі:

Сынып: 8 д

Қатысқан оқушы саны:

Осы сабақта

қол жеткізетін мақсаттары:

8.1.2.1. тыңдалған мәтіннің негізгі мазмұнын түсіну, детальді ақпаратты анықтау

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар: Мәтін мазмұнын түсінеді. Өз ойларын айтады

Оқушылардың басым бөлігі: мәтіндегі негізгі ойды анықтап, идеясын табады.

Кейбір оқушылар: Мәтіндегі ақпараттың маңыздылығын түсінеді

Бағалау критерийлері:

Сұрақтарға жауап бере отырып, әр кәсіптің маңыздылығы туралы түсінеді. Мәтіннің мазмұның тыңдап, идеясы ментақырыбын анықтайды.

Тілдік мақсат

Оқушылар:

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Саятшылық, қақпан құру, құсбегілік, қол үзбеу, жәрдемдесу

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Қайырымды Ораз

Сіз неліктен...екенін айта аласыз ба?

Кәсіп – бақыттың шырағы, еңбек - ырыстың бұлағы ...

Жазылым бойынша ұсыныстар: оқылым тапсырмалары

Құндылық

Алдыңғы оқу:

Саятшы Ораз

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басы

1- минут

3-минут

Сабақтың ортасы

2 минут

5- минут

10-минут

5-минут

І.Ұйымдастыру кезеңі:

1.Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу

2.Зейіндерін сабаққа шоғырландыру

«Көңіл-күй білдіру» Парақшаларға смайлик салып, өз көңіл-күйлерін білдіреді

ІІ.Үй тапсырмасын сұрау

1.Кәсіп дегеніміз не?

2.Саятшылық дегеніміз не?

3.Қайырымды дегенді қалай түсінесіңдер?

4.Құсбегілік дегеніміз не?

Жауап: 2.Саятшылық - дегеніміз не?

А: Саятшылық дегеніміз – аңшылық деген сөз. Яғни, аң аулау.

В: Саятшылық – қазақтың баяғы кәсібінің бірі. Аң аулап, күн көріс мақсатында жасалатын кәсіп.

С: Саятшылық – қазақтың баяғы заманнан келе жатқан кәсібі. Саятшылық қазіргі тілмен айтқанда аңшылық деген мағына береді. Бұл кәсіппен айналысатын адамды саятшы дейді.

1.Сабақтың мақсаты, тақырыбы таныстырылады

Топқа бөлу: 1,2,3 – санына қарай бөлу

Әр топқа берілген мәтінді бөліп оқыту

Ораздың енді бір мергендігін былайша сипаттасады жұрт: тағы бір жазда, ел жайлауда отырғанда той болады. Тойға жиналған жұрт көлдің жағасындағы көк майсаға отырып, алдарына табақ тартылған кезде, аспанның биігіне шығып ап, бір бозторғайды қуып жүрген тұрымтайды көреді. Тұрымтай бозторғайды әлденеше рет шалып, іле алмайды, тұрымтай шалған сайын бозторғай биіктеп ұша береді.

Аздан кейін бозторғайдың екпіні бәсеңдеп, тұрымтайдың екпіні күшейе бастағанын көреді жұрт. «Апырай, енді шалады-ау, бейшараны!..» деп аяған жұрт шуласа бастаған кезде, жиынның арасынан мылтықтың дауысы гүрс ете қалады. Со кезде торғайды ілгелі жүрген биіктегі тұрымтай қаң-көбелек ойнап төмен қарай құлдырай құлайды.

Жұрт: «Не болды бұған? деп таңданса, тұрымтайды атып түсірген Ораз екен!..

... Ораздың мылтықшылығы осындай болса, құсбегілігі одан да бетер болған. Есін білгелі қыс бүркіт салудан жаз қаршыға мен тұйғын салудан қол үзбеген. Алғыр құстардың ішінде ілуде біреуі ғана болмаса, бабын тауып қайыра алмайтыны — ителгі деседі. Ораз — осы ителгіні де қайырып салған кісі.

— Менің малым көп, — деп қалжыңдайды екен Ораз.

— Қайдағы мал? — деп сұрағандарға:

— Көктің құсы, жердің аңы түгелімен менікі, олар барда мен аштан өлмеймін, көштен қалмаймын, — дейді екен.

Жазы-қысы құс салатын. Ораз әр күні қоржынын толтыра құс, қанжығасын толтыра аң әкелмей қоймайды екен. Соның бәрін өз пайдасына жұмсаса, оның, байып кетуі мүмкін ғой. Бірақ өйтпейді Ораз. Оның қанжығасы қанды екенін білетін жұрт, аң мен құсқа мылтықпен шықсын, қайырған құсымен шықсын қасына топталып ереді екен. Ораз атқаның я ілдірген аңдарын соларға үлестіріп, өзі үйіне бірер күнге азық әкеледі екен.

Оның аса дос көретін тобы балалар болушы еді. Жаз да, қыс та аңға шықса, қасында балалар қаптап жүретін. Сауғасын ол балалардан да аямай, күндік олжасын үлестіріп беретің бүгін құр қалған баланы ертең риза қылатын.

Жасы со кезде алпыстарды орталаған Ораздың денесі тіп-тік жүрісі шапшаң. Ол ит терісінен істеген үлкен биялайын оң қолына киеді де, томағалы бүркітін жұдырығына қондырып:

— Ал, кәне, жүріңдер, балалар! — деп жөнеле береді.

Қаптаған бала Ораздың соңынан ере барады...

... Күрілдек күтірінен көшіп келген қыс, әкем сол ауылдың жылқысын бағуға жалданады. Бірақ ашық даланың суығында атқаратын бұл қызметте ұзақ төзе алмай, денсаулығы жарамаған соң босады. Үйге келген әкем төсек тартып, жатып алды. Үйде сатар мал да, ұстар қаражат та жоқ. Шаруасы мол күйеуі қараспайды... Енді қалай күн көру керек?

Мұндай жағдайда, Ораз жәрдемдеспесе, сол жылы біздің үй аштан өлер еді деп ойлаймын...

Сондай таршылықта тұрған күндерде, бір күні таңертең Ораз келді де, әкемнің көңілін сұрап отырып:

— Ау, Мұқан! — дейді, үй-ішінің хал-жайын көргеннен кейін, — шариғатта айтады екен: «Ең ауыр ақы — көрші ақысы» — деп. Маған биыл көрші қондың ғой, сен. Бәрібір «иттің, құлы итақайға» үлестіріп жатқан дүние, сен оны намыс көрме, мен борыш көрмейін, биыл қыс мылтықтың қарауылына, бүркіттің тұяғына іліккен олжаға екеуміз ортақ болайық.

Осы кеңестен кейін біздің екі үйдің дастарқаны қосылып кетті, Ораз үйінің қоян етінен пісіретін бәлішіне біздің үй де ортақ болды. Бірақ бұл бәлішті екі үй кезектесіп пісіреді: бір күні Ораздікі, бір күні біздікі...

1-тапсырма. Топтық жұмыс. Пирамида әдісі

Мәтінге ат қой

Мәтіннің мазмұны не туралы

Мәтіндегі қарамен берілген сөздердің антонимдерін тап.

Оразға сипаттама бер

Мәтіннің жанрын анықта

Мәтіннің негізгі идеясын анықта

Түйінді ой

Дескриптор: Мәтін мазмұны бойынша пирамида әдісіне салып, сұрақтарға жауап береді. Мәтінді түсініп оқиды, мазмұнын түсінеді. Мәтінге ат қояды. Антонимдерін табады. Оразға сипаттама береді. Мәтіннің негізгі идеясын табады. Өз сөздерімен өз ойларын түйіндейді.

Түйінді ой:

А: Адамдар бір-біріне көмектесу керек.

В: Ораздың адамгершілік қасиеті арқылы, бізді Ораз сияқты болуға тәрбиелейді

С: Адамдар бір-біріне қамқор болу керек. Өмірде қол ұшын беру керек. Ораздың адамгершілік қасиеті арқылы, бізді Ораз сияқты болуға тәрбиелейді. Әр бір адам өз бойынан жақсы қасиеттерін таба білу керек.

«Бес жолды өлең»

1.Зат есім: саятшылық

2.Сын есім: қызық,

3.Етістің: не істейді?, қайтеді?, не қылды? Аң аулайды, қақпан құрады