Серуенді жоспарлау және ұйымдастыру презентациясы

Серуеннің мектепке дейінгі балалар дамуы үшін маңызы

Балалардың таза ауада серуендеуі олардың физикалық дамуы үшін маңызы зор. Серуен балалардың ағзаларын сауықтыру үшін бірден бір әсер ететін фактор. Серуен балалардың жан-жақтан әсер ететін келеңсіз жайттардан әсіресе суықққа шалдғыу сияқты ауруларды жеңе білу ,қарсы тұра ала алатын төзімділіктерін қалыптастырады.

Серуенде балалар ойнайды ,көп қимылдайды.Қимыл зат алмасу процесін күшейтеді, қан айналымын жақсартады, асқа тәбеттерін ашады. Балалар қиындықтардан шыға білу ептіліктері қалыптасып ,қайсарланып , қимылдары ширақтайды. Оларда қимыл –қозғалыс дағдылары қалыптасып ,бұлшық ет жүйесі қатаяды .Серуен балалардың ақыл –ой қабілеттерін де дамытады ,өйткені айналадағы құбылыстарды байқай жүріп көп нәрсе туралы білімдері қалыптасады.

Серуен уақытына қойылатын талаптар. Серуен тәртібі.

Күн тәртібіне сай серуен уақыты ҰОҚ кейін және бесіндегі тәрбие жұмыстарынан кейін шығу қарастырылған. Серуенге берілген уақыт қатаң түрде орындалуы сақталуы тиіс. Серуенге жалпы бөлінетін уақыт 4-4,5 сағат.

-Балалардың сауықтыруын қамтамасыз ету үшін жазғы мезгілде таза ауада ұзағырақ болу қаралған .

-Қысқы мезгілде таза ауада 2 мезгіл, түске дейін және үйге қайтуға жақындағанда шығарылады. Балалардың қолы,аяқтары ,беттері тоңазып дене температуралары қалыптан шығып кетпес үшін жылы батереялар бар бөлмеге жылындырып алу қажет 5-7 минутқа. Қысқы серуен 4 жасқа дейінгі балалар -15 температура, 5-7 жастағы балалар -20 температураға дейін далаға серуенге шығарылады.

-Әрбір топтың серуенге шығу уақыты тәрбие мен оқыту процесіне байланысты уақыттарға бөлінген. Желдің күші 15 м/с жылдамдықта болса серуенге шығуға тиым салынады.

Балалар алаңының санитарлық талапқа сай жабдықталуы

Балалардың жан-жақты дамуын қамтамасыз ету үшін барынша алаң көгалданып арнайы ойын құралдарымен жабдықталуы тиіс. Мүмкіндігінше әр топтың алаңы өз бетімен бөлек бұталы шөптесінді өсімдіктермен бөлініп тұрғаны жақсы. Бұл алаңда балалардың қимылды ойындарына,қимыл –қозғалысына кедергі болмайтындай орын ыңғайлы кең болуы шарт.Тегіс алаң керкек. Топырақпен ,сумен ,құрылыс материалдарымен , шығармашылық ойындарға арналған жер де қарастырылуы қажет.

Физикалық дамуын қамтамасыз ету мақсатында өрмелеуге арналған үш қырлы, бес қырлы,алты қырлы томарлар, тепе –теңдік қабілетін қалыптастыру үшін томарлар, сырғанақтар, секіруге ,дәл көздеп лақтыруға арналған инвентарьлар қажет.Бұл құралдардың бәрі сырт келбеті келіскен ,көз тартарлық және орнықты,үнемі тазартылған және бала жасына сай жабдықталған болуы шарт.Қаз қалпында қозғалмайтын бұл құралдардан бөлек тасымалдауғы болатын ойыншықтарды серуен жоспарына сай шығарылады.Ойын алаңдары жолдармен қоршалады бұл жолдар велосипед ,самокат тебуге арналады.

Серуенге дайындық

Серуен алдында балалармен гигиеналық процедуралар : мұрындарын тазарту, әжетханаға қатынау жүргізіледі.

Балаларды киіндіру барынша көп уақыт алмайтындай ұйымдастырылу қажет.Әрбір топтың қабылдау бөлмесі кең ,әр балаға жеке сөрелер және отырып киінуге арналған отырғыштар болуы керек.

Балаларды киіндіру және шешіну кезінде жарты топтан бөліп алу керек.

-Тәрбиеші жәй қимылдап киінетін киінуді нашар меңгерген балалармен бірінші боп жұмыстанады.

-Бұл уақытта екінші топпен тәрбиешінің көмекшісі гигиеналық процедураларымен айналысады.

-Бірінші топпен тәрбиеші далаға серуенге шыға береді ,ал күтуші келесі топты киіндіріп соңын ала шығарып қосады.

-Денсаулығы нашар балаларды екінші топ балаларымен қалдырып ,бірінші топ балаларымен бірге кіргізеді.

Тәрбиеші балаларды өзі киініп өзі шешіну дағдысына үйрету керек. Яғни киіну мен шешіну ретін сақтауын қадағалау қажет. Алдымен төменгі жақ бөлігі шалбар содан кейін бас киім ,сырт киім ,соңынан мойын орағыш ,аяқ киім , қолғап кию керектігін ; Ал серуеннен оралғаннан кейін керісінше шешінетінін үйретеді. Кішкене топ балаларын киіну үшін күтуші көмектеседі. Ал енді киіну дағдылары қалыптасқаннан кейін тек тәрбиеші түймелерін салуға, мойынорағыштарын байлауға ғана көмек береді.

Балаларды бір-біріне көмек бере білуге және көрсеткен көмегі үшін рахмет айтуға тәрбиелеу қажет. Мейлінше балалар киінуді тез меңгеру үшін ата-аналарында атсалыстырып үйде де өз бетімен киіну дағыдысына үйретуін ескертіп отыру керек.

Балалар киіміне қойылатын талаптар:

-Кез келген жыл мезгілінде аяқ киім сол мезгілге сай болуы қажет .Аяқ киім не аяқ тоңатындай немесе аяқтары терлейтіндей болмауы керек;

Киім сөрелеріндегі киімдердің жиналу реті: Сөренің жоғарғы бөлігіне бас киім,мойынорағыш. Көйлек ,шалбар ,колготкилері жоғарғы жағындағы ілмектерге ілінеді. Қолғаптары сырт киім жеңіне резинкамен тігіледі.Аяқ киімдері төменгі бөлікте тұрады .Аяқ киім үстіне шұлықтарын қояды.

Серуенге шығатын кезде балалар өздері шығарылуғы тиісті ойыншықтарды өздері тасымалдайды.

Серуен мазмұнын жыл мезгілімен, ауа райына және бала жасына байланысты жоспарлайды. Балалар қызығушылықпен серуендеу үшін тәрбиеші бала қызығушылығын тудырып алдын-ала немен айналысатындары хабарлап айтып отырады.Дұрыс ұйымдастырылған серуен баланың жан-жақты дамуы үшін әсері мол.

Серуен құрылымы:

1.Бақылау

2.Қимылды ойындар : 2-3 қимыл қозғалыста шапшаңдылықты қажет ететін ойындар , 2-3 жәй және орта белсенділікте болатын ойындар. Дидактикалық және өз бетімен ойналатын ойындар қаралады.

3.Жеке жұмыстар балалардың қимыл қозғалысына және физикалық дамуын қалыптастыру бағытында жүргізіледі.

4.Балалар еңбегі

5.Өз бетімен еркін ойындар

Серуен құрылымы әртүрлі жағдайларда ауысуы мүмкін.Ол ҰОҚ байланысты. Мысалы: Егерде балалармен қоршаған ортамен танысуға байланысты танымдық жұмыстар жүргізілсе онда серуенді алдымен қимылды ойындармен , жүгірумен содан кейін бақылау жүргізуге болады. Егерде серуенге дейін дене шынықтыру , музыка оқу қызметтері жүргізілсе , онда серуен жәй бақылаумен, жәй қимылды ойындармен басталады. Серуеннің әр бөліміне 7 миуттан15 минутқа дейін уақыт бөлінеді де балалар еркін ойынға жіберіледі.

Бақылау

Серуенде көп уақыт бақылауға беріледі. Бақылау арқылы табиғат ерекшелігімен ,қоғамның тіршілігімен ,айналадағы барлық өзгерістермен қанық таныс болады. Бақылауды барлық топпен немесе жарты топпен ,тіпті жеке баламен де жүргізуге болады.

Кішкене топтарда бақылауға 7-10 минут уақыт бөлініп ,бақылау қызықты анық көре алатындай түсінікті болу керек. Ал жоғарғы топтарда 15 минуттан 25 минутқа дейін уақыт бөлуге болады.Бақылауды күнделікті жүргізеді және әр күнде әр нәрсе бақыланады .

Бақылайтын нәрсе мыналар болуы керек:

-Тірі табиғат

-Өлі табиғат : жыл мезгілдерінің өзгерісі,ауа райы, табиғат құбылыстары(жаңбыр, қар, жел, сылдырлап аққан су т.б)

-Адамдар еңбектері

Адамдар еңбектері тоқсанда 1-2 рет бақылауға болады.

Бақылау түрлері:

-Қысқа бақылаулар заттардың қасиеті , сапасы ,мінездемесімен байланысты; .жануарлармен таныстыру кезінде олардың мінезіне сай қимылдары ,дауыстары қарастырылады.

-Ұзақ мерзімді бақылау кезінде жануарлар мен өсімдіктердің өсіп даму кезеңдері , жыл мезгілдеріне сай өзгерістері бақыланып , салыстырма жұмыстар жүргізіледі.

Қимылды ойындар

Серуенде негізгі орын алатын қимылды ойындар .Қимылды ойындар арқылы негізгі қимыл әректтері дамиды, ойлау қабілеттеріне түскен күштерін сейілтеді.

Қимылды ойын түрлері ауа райына ,жыл мезгілдеріне байланысты таңдалады. Суық күндері серуенді шапшаң қимылдайтын ойындармен жүгіруге, лақтыруғы, секіруге арналған ойындармен бастаған жөн. Көңілді, қызықтыратын ойындарды салқын күндері , ызғарлы, жаңбырлы күндері (әсіресе көктемде,күзде) көп қимылды қажет етпейтін ойындарды ойнатқан жөн. Бұл ойындар көп аумақты алмайды.Секіруге ,жүгіруге, алысқа лақтыруға, ,тепе-теңдік сақтап жүруге арналған ойындарды да жазғы, көктемнің ,күздің жылы жайма шуақты күндері ойнатқан жақсы.Серуен кезінде көбінесе ұлттық ойындарды да ойнатуға болады. Ересек топтарда спорттық элементтері бар –волейбол, баскетбол, бадминтон, теннис, футбол ,хоккей ойындарын алуға болады.

Серуен уақытында қимылды ойындар мен жаттығу ойындарға кіші топтарда -6-10 минут, ортаңғы топтарда 10-15 минут , ересек топтарда 12-15 минут уақыт бөлу керек.

Әр айда 2-3 жаңа ойындар үйретіледі. (Бір айда осы ойындар 3-4 рет қайталанып ,жыл ішінде де 3-4 рет бекітіледі)

Кіші топтарда ойындар өлең жолдарын тәрбиешімен қайталап айту арқылы ойнатылады.