Шәкәрім Құдайбердіұлының Еңлік-Кебек дастаны сабағы

Сабақ (1 )

Қазақ әдебиеті

Сынып: 8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Ш.Құдайбердіұлы. "Еңлік-Кебек" дастаны

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Мектеп:

«М.Төлебаев атындағы орта мектебі»КММ

Бөлім атауы

Көркем әдебиет және эпикалық сарын

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

Түсіну жауап беру: 8.1.1.1Әдеби шығарманың жанрына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау.

Бағалау және салыстыру: 8.3.3.1. Шығарманың көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, эссе жазу

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушы орындай алады: "Еңлік-Кебек " дастанының мазмұнын біледі, сұрақтарға жауап береді, дастанды мазмұндай алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: "Еңлік-Кебек" дастанына байланысты сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтап, жоспар құра алады, талдау жұмыстарын жасай алады.

Оқушылардың кейбіреулері орындай алады: дастанның көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, эссе жаза алады.

Бағалау критерийлері

Ш.Құдайбердіұлының «Еңлік-Кебек» дастанының сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтау, дастанның көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, эссе жазу.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады: Еңлік-Кебек " дастанының мазмұнын біледі, сұрақтарға жауап береді, дастанды мазмұндайды, дастанынның сюжеттік желілерін, эпилог, прологтарды анықтап, жоспар құрады, талдау жұмыстарын жасайды, дастанның көркемдік идеялық құндылығын гуманистік тұрғыдан талдап, эссе жазады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

жамағайын-аздаған жақындық, алыс туыстық;

сабаз-біреудің іс қылығына, мінез құлқына , кеңпейілдігіне риза болғанда айтылатын көтерме сөз;

абыз-ас білгір, білімдар адамдар;

барымта-жауласқан екі рудың бірінің бірі мал- мүлкін іштен тартып алып, кек қайтаруы;

жығыт-түркі терісінен жасалған тымақ.

Диалог құруға / шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

Қос ғашық, адал махаббат, халықтың надандығы,шарасыздық, махаббат жолындағы күрес,

Талқылауға арналған сұрақтар:

1.Поэманың көтерген мәселесі не деп ойлайсыздар?

2. Еңлік пен Кебектің өліміне кім кінәлі?

3.Еңлік пен Кебектің қашуына не түрткі болды?

4. Екеуінің махабатына қарсы болу ру басыларына не үшін керек болды?

Ишара: мадақтау, арқасынан қағу, басынан сипау, жылы сөз айту

Алдыңғы оқу:

М.Мөңкеұлы "Үш қиян" толғауы

Құндылықтарға баулу:

"Мәңгілік-Ел" ұлттық идеясы. Құрмет. Отбасына құрмет.

Пәнаралық байланыс

Қазақстан тарихы, география

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы (5мин)

Оқушылармен амандасып, олардың сабаққа қатысуына, зейін аударуына назар саламын.

Психологиялық ахуал "Сенімділік" әдісі арқылы орындалады.

Мақсаты: Оқушыны стресстік жағдайдан арылтып, сенімділікке үйрету.

Орындалу шарты:Оқушыларға бос парақ таратылады. Сол парақты қаламсаппен теңдей екіге бөлу ұсынылады. Сол бөліктерді 1,2 деп белгілеп, бірінші бөлікке жағымды қасиеттер, екінші бөлікке жағымсыз қасиеттерді жазады. Жағымды қасиеттерін өздеріне қалдырып, жағымсыз қасиеттерді қоқыс жәшігіне салады.

Топқа бөлу. Түрлі түсті текшелер арқылы топқа бөлемін:

1топ-тарихшылар

2топ-әдебиеттанушылар.

3 топ зерттеушілер

Үй тапсырмасын тексеру. "Жылдам қалам " әдісі арқылы орындалады.

«Үш қиян» толғауы бойынша сұрақтарға жауап беру.

Орындалу шарты:

Әр топ мүшелерінің қаламдарын жинап алынады. Кез келген қалам көрсетіледі. Сол қалам иесі сұраққа жауап береді.

-Шығармада қай заманның шындығы жазылған?

-Халық басына түскен ауыртпашылықтың себеп-салдары қалай?

-"Үш қиян" толғауында қай өңірдің жер-су аттары аталады?

-Шығармадағы қазақ халқының батырлығын дәріптейтін шумақтарды тауып, мәнерлеп оқып бер

Дескриптор:

1. Толғаудың мазмұнын біледі.

2.Берілген сұрақтарға жауап бере алады

ҚБ: "Бағдаршам" әдісі арқылы орындалады.

Интербелсенді тақта

8-сынып

"Қазақ әдебиеті" оқулығы

Алматы "Мектеп" 2018

Авторлары:

С.Дәрібаев

Г.Орда

А.Сатылова

56 бет.

Сабақтың ортасы

(25 мин)

Жаңа сабақ.

Ой шақыру. Оқушыларға тақырып туралы сұрақтар қойылады. Сұрақтарға жауап бере отырып, тақырыпты оқушылар өздері айтады

1.Қазақ әдебиетінде қандай ғашықтық жырларды білесің?

2.Ш.Құдайбердіұлы қандай дастандар жазды?

Олай болса, бүгінгі біздің өтетін тақырыбымыз Ш.Құдайбердіұлының "Еңлік -Кебек" дастаны

Мұғалім сөзі.

Ш. Құдайбердіұлы (1858 – 1931 ж.)XIX ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың басындағы қазақ әдебиеті тарихындағы Абайдан кейінгі ірі ақындардың бірі - Шәкәрім Құдайбердіұлы.“Еңлік – Кебек ” поэмасы 1912 жылы жазылған, Семейдегі “Жәрдем” баспасында жарық көрген. Оқиғаның болған жері – Шыңғыстау өңірінде болған.ТақырыбыЕскілік, рушылдық, әділетсіздік жайлаған заманның құрбаны болған екі жастың махаббат драмасыИдеясы: Қоғамның әділетсіздігіне, озбырлығына қарсылықЖанры: Эпикалық ғашықтық дастанНегізгі кейіпкер: Еңлік пен КебекӘдеби бағыт: Поэзия (поэма)Өлең құрылысы: 11 буынды, қара өлең үлгісінде жазылғанПоэтикалық тілі: Суреттеу, монолог, диалог, мінездеу, портрет, теңеу, эпитет, метафора

1 тапсырма: Тыңдалым.

Топтық тапсырма.

«Еңлік-Кебек» дастанына талдау жасау, мазмұндау.