Шалкиіз жыраудың өмірі 9 сынып қысқа мерзімді жоспары

Сабақ : Қазақ әдебиеті

Мектеп: М.Әубәкіров атындағы орта мектебі

Күні : 04.12.2018ж

Мұғалім: Абилкаир Л.А

Сынып:9

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Шалкиіз жыраудың шыққан тегі,өмірі

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

6.1.1.1 - әдеби шығарманың жанрын, фабуласын, сюжетін анықтау;

6.1.2.1 - әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғамдық мәселені идеясы арқылы түсіндіру;

Сабақ мақсаты:

Шалкиіз жыраудың өмірінен мәлімет бере отырып,оқушылардың сабаққа деген қызығушылығын арттыру және негізгі мәселелерге аса көңіл бөлуге үйренеді ;

Ресурстар

Ғаламтор материалдары

Бағалау критерийлері:

Шығарма үзіндісін жатқа айтады;

кейіпкерлер портреті мен іс-әрекеті арқылы образын аша алады; нұсқаулық жазады.

Дескриптор

Шығарма үзіндісін жатқа айтады;

Нақышына келтіріп мәнерлеп оқиды;

Кейіпкер іс-әрекетіне талдау жасай отыра образын аша алады;

Сұрақтарға толық жауап береді;

Шығармадан алған әсерін көркем тілмен бере біледі;

Жүйелі нұсаулық жаза біледі.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Талдау, бағалау

Тілдік мақсаттар:

еңбек, бейнет, зейнет

Құндылықтарды дарыту

Ұлтжандылыққа, адамгершілік асыл қасиеттерге тәрбиелеу

Пәнаралық байланыс

Тарих

АКТ қолдану дағдылары

Презентация, слайд

Жоспар

Жоспарланатын уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттер

Сабақтың басы

10 мин

Сабақтың тақырыбы, мақсаты, бағалау критерийі айтылады.

«Келісу-келіспеу» стратегиясы.Ұсынылатын болжам

Келісімен/ келіспеймін

Оқушы жауабы

Жыраулар поэзиясының құндылығы - халықтың басынан өткерген тарихи оқиғаларды, оның арман-мұратын, кешірген ауыртпалықтарын жырлауында.

Келіспеймін

Жыраулар поэзиясының құндылығы халықтың басынан өткен тарихи оқиғаларды, оның арман-мұратын, кешірген ауыртпалықтарын жырлауында ғана емес, сонымен қатар елдің саси-әлеуметтік тіршілігін ой- санасын, дүниетанымын көркем бейнелі тілмен бере білуімен де бағалы. Көркемдік сапасымен де құнды

Жырау дегеніміз- жыр айтушы, таратушы, көптеген эпостық жырларды жатқа білетін, дайын репертуары бар айтқыштар. Олар домбыраның не қобыздың сүйемелдеуімен, мақаммен, әнмен айтады.

Келіспеймін

Жырау дегеніміз - өз жанынан жыр шығарып айтатын, суарыпсалма ақындық қасиет пен шешендік қасиеті қатар сақталып жататын дарынды ақын, дуалы ауыз шешен, ақылгөй дана, ойшыл адамдар

Жыраулар поэзиясының басты жанры – толғау.

Келісемін

Толғау дегеніміз - жыраулар поэзиясында жиі орын алған жанр. Толғау өлеңде ақын өмір, қоғам, адам тіршілігі, жақсылық пен жамандық, т.б. жайлы ақыл-өсиет, насихат тұрғысында ой қозғайды.

(Шалкиіз жыраудың өмірі мен шығармашылығы). Электронды оқулықты пайдалана отырып, кесте арқылы жаңа сабақты меңгерту.

Жырау.Өмірдерек.Еңбектері.Тақырыптары

Қазақ поэзиясының атасы — Шалкиіз жырау 1465 жылдар шамасында Жайық бойында дүниеге келген. Ата-анасынан ерте айрылса да, арабша оқып, хат таныған. Өзге түркі тілдес халықтарға қарағанда шығармалары қазақ арасында ең көп сақталған жырау есімі «Шалгез» аталып кеткен. (Сал — кез, Шәлі — киіз аталуы туралы аңыздар). Шын аты Телағыс екен. Қазір бізге белгілі Шалкездің мұрасы 760 жолдай. Оның 500 жолдайы қазақ арасынан, 260 жолдайы ноғайлар арасынан жиналған. Жырлары түгелдей азаматтық, әлеуметтік лирикаларға жатады. Шалкиіздің бір шоғыр жыры Темір биге арналады. «Би Темірге айтқаны», «Би Темірді қажы сапарынан тоқтатуға айтқаны», «Тор балаң құсты қолға алып», «Арық хан», «Боз үстінде от жаққан», «Мен иемнің күнінде» т.б.

Оның барлық толғаулары – заман, өмір, мораль туралы дидактикалық шешендік туындылар. Шалкиіз шығармаларынан айқын аңғарылатын сыр —оның логикалық жағынан жүйелі келуі. Жырау туындыларына ұйытқы болған оқиғалар…