Шоқан туралы ашық сабақ жоспары 8 сынып

Маңғыстау облысы Түпқараған ауданы

Форт-Шевченко қаласы

Е.Өмірбаев атындағы орта мектебінің

тарих пәні мұғалімі

Раева Қамаш Нұрболғанқызы

Қысқа мерзімді сабақ жоспары

Сыныбы

8-сынып

Пәні

Қазақстан тарихы.

Мұғалімі

Раева Қамаш

Сабақтың тақырыбы

Шоқан Уәлиханов- қазақтың аса көрнекті ғалымы, әрі ағартушысы.

Жалпы мақсаты

Қазақ халқының ұлы ғалымы Ш.Уәлихановтың өмірі, шығармашылығы, саяхаттары мен ғылыми ізденіс зерттеулерімен танысады, қазақ мәдениетіне сіңірген еңбегімен, ғылыми мұрасын оқып біледі.

Іс-әрекет

Топқа бөлу,

Мәтінді талдау, ашу,сұрақтарға жауап беру,СТО, тапсырмалар орындау

Сабаққа қажетті көрнекілер

Оқулық, слайд,тапсырма қағаздары ,маркер, стикерлер, аққағаз.

Оқыту нәтижелері

Шоқан Уәлиханов қазақтың ұлы ғалымы,өз заманының озық ойлы ағартушысы екенін оқып білді.

Негізгі идеялар

Бірлескен топтық жұмыстың тапсырманы қорғау кезіндегі ынтымақтастығы нығайды.

Тапсырмалар

1.тапсырма:

Мәтінмен жұмыс.

1-топ Жастық шағы«Тектіден текті туар қайталанбас» Шоқан 1835 жылдың қараша айында қазіргі Қостанай облысының Құсмұрын бекетінде атақты аға сұлтан Шыңғыс Уәлиханов отбасында дүниеге келген. Арғы атасы Абылай жоңғарларға қарсы соғыста асқан ерлік көрсеткен, ел бірлігі мен тыныштығы үшін күрескен, ақылды қолбасшы, іскер дипломат, амал - айласы мол Орта жүз ханы болған. Осындай отбасында тәрбие алған Шоқан да жасынан білімге құштар болған.Шыңғыс сұлтан мен Зейнептің тұңғыштарына мұсылманша Мұхаммед - қанапия есемі беріледі. Анасы баланы Шоқан атаған, осы жалған ат дүйім жұртқа әйгілі болып, шын атқа айналып кетті.

2-топ Омбыда оқуда болған жылдар 1847 жылы 12 жасар Шоқанды әкесі сол кездегі ең таңдаулы оқу орны болып есептелген Сібір кадеті корпусына оқуға орналастырады. Шоқанның бүкіл келешегі мен ғылым, өнер жолындағы талантын ашуда бұл оқу орнының маңызы ерекше болды. Мұнда жабық әскери оқу орны болғанымен, көптеген пәндер әскери сабақтарға қоса орыс, батыс әдебиеті, географиясы мен тарихы, философия, физика, математика негіздері, шетел тілдері оқытылып, орыстың озық ойлы интеллигенттерінің өкілдері сабақ берген. Оқытушылар құрамында білімді және прогресшіл ой - пікірлі адамдар көп болған.Кадет корпусында Шоқан өзінің зеректігімен ерекшеленген. Тілді тез меңгеріп, өзі қатарлас оқушылардан озық оқыған. "Корпуста ой - өрісі, білімі жағынан Шоқан тез өсті, орыс жолдастарын басып озып отырды. Оған талайлар - ақ, назар аударды. Ол сондай қабілетті еді, өзінен екі жас үлкендердің класындағыларды да білім, идея жағынан басып озды" – деп жазды бірге оқыған досы, этнограф - ғалым Т. Н. Потанин.Шоқанның біліміне мұғалімдері мен құрбылары ерекше қызыққан, сол кездің алдыңғы қатарлы ой - пікірлерімен таныстығын жолдастарының көбі үлгі тұтып, мойындаған. Шоқан олардың Еуропа мәдениетіне бет бұруына се

3-топ ғылыми зерттеулері

Шоқан Уәлиханов 1853 жылы кадет корпусын бітіріп, Омбыда әскери қызметке қалады. Ол Сібір қазақ - орыс әскерінің 6 - атты әскер полкына офицер тағайындалады, іс жүзінде Батыс Сібір мен Қазақстанның Солтүстік - Батыс аймағының генерал - губернаторы Г. X. Гасфорттың адъютанты қызметіне белгіленеді. Сондай - ақ, Батыс Сібір өлкесінің Бас басқармасы оған айырықша тапсырмаларды орындайтын офицер ретінде қарады. Қызметі барысында Шоқан Уәлиханов патша өкіметінің отаршылдық саясаты туғызған әділетсіздіктерді жете танып, қарсы батыл пікірлер білдіруге тырысты. Осы қызметтерді атқара жүріп, ол Орта Азия халықтарының тарихын, этнографиясы мен географиясын зерттеуге белсене араласты.

4топ Қазақ тарихында алатын орны. . Шоқан осы жолда ғылымға белгісіз болған «сырттың» табиғатын, оның ерекшеліктерін суреттеп жазды. Сондай-ақ бұрын белгісіз болған бірқатар өзендерді ашты және аса ірі тау көлі- Шатыркөлді географ-ғалымдардың ішінде бірінші болып