Шындық шыңы ақиқат тақырыбындағы өзін өзі тану конспектісі

Павлодар облысы бойынша педагогикалық қызметкерлердің

біліктілігін арттыру институты»

Реферат

Тақырып:Шындық шыңы – ақиқат

Орындаған: Лозовой ЖОББМ

Өзін-өзі тану мұғалімі: Альсеитова И.Д.

Тексерген:курс тренері: Несипбаева А.Ж

Павлодар, 2017

Кіріспе

«Бүгінде Отанымыздың жетістіктері - әрбір азаматтың ұлттық мақтанышы. Күшті, қуатты мемлекеттер ғана ұзақ мерзімдік жоспарлаумен, тұрақты экономикалық өсумен айналысады. «Қазақстан-2050» Стратегиясы-барлық саланы қамтитын және үздіксіз өсуді қамтамасыз ететін жаңғыру жолы. Ол-елдігіміз бен бірлігіміз, ерлігіміз бен еңбегіміз сыналатын, сынала жүріп шыңдалатын үлкен емтихан. Стрнатегияны мүлтіксіз орындап, емтиханнан мүдірмей өту-ортақ парыз, абыройлы міндет!»- делінген Қазақстан Республикасының Президенті – Елбасы Н.Ә. Назарбаевтың 2014 жылдың 17 қаңтардағы «Қазақстан жолы - 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» Қазақстан халқына Жолдауында /1 /Сондықтан да осы абыройлы міндеттерге жетудің бірден бір жолы-ол ұрпақ тәрбиесі деп білеміз.

Балалардың бойында адамгершілік қасиеттерді тәрбиелеу мәселесін жөнді бағаламау барлық қоғамда, әлеуметтік саяси, тіпті экономикалық дағдарыс түрінде көрініс береді. Қазіргі таңда адамгершіліктің тапшылығы біздің өмірімізде байқалатын көптеген кереғарлықтардың қайнар көзі Адамдар арасында немқұрайлық, төзімсіздек, бірі -біріне қарсы қастандық көріністері жиі байқалады, ал бұл балалардың бойында адамгершілік қасиеттерді тәрбиелеу үдерісін кемелдендіруді ерекше талап етеді.

Заманауи қоғамда экологиялық апаттар, әлеуметтік-экономикалық дағдарыс, террорлық актілер, ұлтаралық, дінаралық шиеленістер, сол сияқты жеке тұлғаның өмірдің мәнін жоғалтып, нашақорлық, суицид түрінде орын алып отырған дағдарыстардың бәрі рухани жұтандықтан: сүйіспеншілік пен жанашырлықтың, қайырымдылық пен мейірімділіктің жетіспеушілігінен туындап отыр.

Тұлғаның рухани-адамгершілік дамуы-тұлғаның құндылық-мазмұндық аясының кеңеюуі мен нығайтылуы, адамның дәстүрлі моральдық нормалар мен адамгершілік идеалдардың негізінде өзіне, басқа адамдарға, қоғамға, мемлекетке, елге, әлемге қатынасының құрылуы мен бағалауы бейімділіктерінің қалыптасуы жүзеге асырылатын үдеріс.

Тұлғаның маңызды сипаттары-руханилық және адамгершілік болып табылады.Руханилық тұлғаның таңдаған мақсаттарына талпынысы, сананың құндылық сипаты ретінде анықталады. Адамгершілік-адамдардың бір-біріне, қоғамға қатынасы бойынша адамның мінез-құлқының жалпы ұстанымдары жиынтығының көрінісі. Руханилық пен адамгершіліктің үйлесуі тұлға негізін құрайды.

Деректерге сүйене отырып, соңғы онжылдықта жас ұрпаққа рухани-адамгершілік тәрбие беру мәселесі туындағанын байқаймыз. Алғашқы рет балалар мен жастарды жалпыадамзаттық құндылықтарға тәрбиелеу міндетін мемлекеттік деңгейде еліміздің бірінші ханымы – «Өзін – өзі тану» жобасының авторы С.А.Назарбаева ұсынды.«Біз білім арқылы қоғамызда әр адамның өз бойында болмысынан жаратылған қабілеттерін жарыққа шығарып, сол арқылы біздің мемлекентімізге ғана емес, Жер шарындағы барлық адамзатқа пайда келтіруге мүмкіндік беретін рухани-адамгершілік құндылықтарды жандандыруды көздейміз.

Негізгі бөлім.

Жалпыадамзаттық құндылықтарбарлық адамгершілік қасиеттердің өзегі.

«Сыртқы әлемге тұрақтап қалма, ол өткінші, мәңгілік құндылықтарға тұрақта-ол өзгермейді»

Лао-Цзы

Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар адам бойына тумасынан берілген сый және олар адамның рухани дамуының барлық кезеңіне нәр болады. Тұлғаның адамгершілік қасиеттерінің көріну деңгейі оның рухани деңгейін білдіреді. Яғни, жалпыадамзаттық құндылықтар-адамның ішкі жан-дүние қасиетінің өлшемі, адамның жақсылыққа ұмтылуы, басқаларға жанашарлық білдіруі, айналадағы адамдарға қайырымдылығы, өмір сүруге талпынысы, өмірді дұрыс сүру мәселелері жайында ізденуі, өзін - өзі танып, өзін -өзі бағалап, сол арқылы дүниені, әлемді тануы деп түсінеміз. ».

Аксиология (грек, axios — құңды, logos — ілім) — құндылықтардың табиғаты, олардың әлеуметтік орны және құндылық әлемінің құрылымы туралы философиялық ілім.

Аксиологияның негізгі мәселесі — «Игілік деген не?» деген сұрақты алғашқы болып қойған Сорат екенін білеміз.

Құндылықтар өмірге, еңбекке, шығармашылыққа, адам өмірінің мәніне баға беруден тұрады. Құндылықтар қоғам үшін ең маңызды деген әдет-ғұрыптар мен нормалар қызметін өзіне бағындырады және реттейді. Адам өзін қоршаған заттық және рухани әлемді құндылықтар арқылы бағалайды. Құндылықтар — қасиеттер. Қасиетсіз адам жануарға айналып кетеді .Олар бізге бала кезден, ана сүтімен бірге, ана тілі арқылы, мораль негіздері ретінде, өз тарихын, мәдениетін, әдет-ғұрптары мен салт-дәстүрлерін игеру нәтижесінде орнығады. Жалтырағанның бәрі алтын емес. Құндылықтарды танудағы ең қиын мәселе – нағыз құндылықтарды жалғандарынан ажырата білу. Құндылықтар әр адам үшін әр түрлі болады. Реттілігіне қарай, маңыздылығына қарай өзгеріп отырады.

Т.И. Петракова құндылықтарды үш түрге бөледі: табиғи, жүре пайда болатын және абсалюттік.

Табиғи және жүре пайда болатын құндылықтар тәрбие жүзінде адам бойында қалыптасады. Ал, абсалюттік - уақытқа бағынбайтын, өзгермейтін, бүкіл адамзат үшін маңызы зор мәңгілік құндылықтар. Жалпыадамзаттық құндылықтар адам бойында тумысынан болады. Әр адамда рух бар. Рух болмаса, дене жоқ.

Рух дегеніміз жалпыадамзаттық құндылықтардың жиынтығы. Табиғи құндылықтар мен жүре пайда болатын құндылықтар жалпыадамзаттық құндылықтарды жоя бастайды. Негізгі бес жалпыадамзаттық құндылықтарды атап айтар болсақ: ақиқат, сүйіспеншілік, дұрыс әрекет, ішкі тыныштық, қиянат жасамау. Мәңгілік (абсолюттік) жалпыадамзаттық құндылықтар тұлғаға рухани-адамгершілік білім берудің негізгі өзегі болып табылады. Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар табиғи және жүре пайда болған құндылықтарды да қамтиды. Өйткені жалпыадамзаттық құндылықтар тұрғысынан алғанда олар адами қасиеттер болып табылады. Мәңгілік жалпыадамзаттық құндылықтар адам бойына тумысынан берілген сый және олар адамның рухани дамуының барлық кезеңіне нәр болады. Барлық жалпыадамзаттық құндылықтар – бір адамдықтың қыры:

Ақиқат құндылығы – интеллектуалды аспекті;

Қиянат жасамау құндылығы – рухани аспекті;

Сүйіспеншілік құндылығы – адамгершілік аспекті;

Ішкі тыныштық құндылығы – эмоциялық аспекті;

Дұрыс әрекет құндылығы – физикалық аспекті.

Сондықтан, Ақиқат, Дұрыс әрекет, Тыныштық, Сүйіспеншілік, Қиянат жасамау сияқты адамгершілік құндылықтарды жете түсінгі секелетін кез келген адам, осы құндылықтарды іс жүзінде қолданып, оларды адал ниетпен және ақ пейілмен таратса, сол адамды нағыз білімді адам деп атауға болады. Бір күні аспанда данышпандар жиналып адамды жасап, оны жер бетіне жібереді. Содан соң, олар адамға жер бетінде мәнді өмір сүру үшін не керек деген сұрақты талқылауға кіріседі. Бір данышпан: «адамға бақыт жіберейік»,- дейді, екіншісі «ақыл жіберейік»,- дейді. Сөйтіп адамның жер бетінде мәнді өмір сүру үшін керек жақсы қасиеттерді жіберіп жатады. Сол кезде бір данышпан ойланып:

«Ақиқатты жіберейік»,- дейді.