Шырайлы елім туралы эссе, қазақ әдебиеті

Шырайлы елім

«Туған жердей жер болмас, туған елдей ел болмас» - демекші, әрбір қазақ баласы үшін өзі туып - өскен өлке қашан да қымбат әрі ыстық! Қазақ қазақ болғалы ел үшін күресіп, жер үшін жанын берген батыр бабаларымыз, батыр аналарымыз қаншама?!

Мен–қазақтың қызымын, қазақ болып туғаныма қуанамын! Мен–тәуелсіз елдің ұрпағымын, тәуелсіз туған жерімде бақытты да балғын балалық шағымды өткізіп, өсіп келе жатырмын. Туған елім – Қазақстан болса, кіндік қаным тамған, туған жерім – Атырау облысы, Қызылқоға ауданы, Мұқыр ауылы.

«Отансыз адам – ормансыз бұлбұлмен тең» дегендей, Отаның жоқ болса, сен бұл әлемде ешкім де емессің. Сондықтан, мен Отанымды, шексіз жақсы көремін! Әр қазақтың баласы үшін өзінің кіндік қаны тамған жері қастерлі де қасиетті. «Өзге елдің бәрі жақсы, өз еліңдей қайдан болсын?!» демекші, туған ауылдан жыраққа кетсең, кәрісі болсын, жасы болсын елін, жерін сағынады. Менің Мұқырым шөбі шүйгін, шөлейтті аймақтар қатарына жатады. Том-том тарихы бар кереметтей үлкен ауыл болмаса да, осы жерде туып –өскен әр ұрпақтың жүрегінде өз естелігімен қалатындай ауыл десем артық айтқаным емес. Алақандай аймақ болса да, бұл өңірден ақын да, ғұлама да, ғалым да, мұнайшы да, атағы жер жарған спортшы да, тіпті әлемді бір қолымен тербеткен көп құрсақты дана аналарымыз да шыққанын ерекше мақтанышпен айта аламыз.

Туған жер дегенде кім-кімнің де есіне өзі туып-өскен жері оралатыны анық. Ауыл десе қаладағы ата-әжелеріміз, аға-апаларымыз «әй, шіркін, ауылға не жетсін?!» деп бір күрсініп алады. Мен іңгәлап дүние есігін ашқаннан бері Мұқырдың таза ауасымен тыныстап, мөлдір таза суын ішіп, кең-байтақ даласында емін-еркін жүгіріп, бақытты балалық шағымды өткізудемін. Мен де өзгелер секілді өз туған жерімді көкірегімді соғып тұрып, «Міне, менің туған жерім!» деп еш қысылмай айта аламын. Мұқырымыздың қысы қаһарлы, ызғарлы болғанымен, адамдары жылы шырайлы, бауырмал, жайдарлы. Жазы сонша ыстық болғанымен, ауыл тұрғындары онысына қарамай, әңгімелесе отырып, ыстық шай ішпей қоймайды. Мұқыр тұрғындарының бауырмалдығы басқа қалалардан қонақ болып келген жұртқа ұнары сөзсіз. Мұқырдың табиғаты жанға жайлы.

Әр ауылдың, қаланың, елдің өз жолы, өзіне тән тарихы бар екеніне ешкімнің де таласы бола қоймас. Сол секілді біздің Мұқырдың да шығу тарихы керемет. Ауыл қарттарының айтуынша, Мұқырға ең алғаш орыстар қазақ жерін отарлау мақсатында теміржол орнатқан. Кейін ол станса болып салынып, бой көтерген. Сол кездері ауылда «Мұқыр» деп аталатын сай болған. Кейін стансаның…