Симметрия әлемінде 6 сынып танымдық сағаты

Математика пәнін оқытып үйретудің тиімді жолдарының бірі – оқушы белсенділігі мен білім алуға құштарлығын арттыру. Математика ақылды тәртіпке жеңдіріп, логикалық ойлауды жетілдіріп, оқушы бойына төзімділік, жауапкершілік, табандылық сияқты қасиеттерді қалыптастырады. Қазіргі заманғы нарық және экономикалық сұранысқа сай бәсекеге қабілетті жас болу үшін математикамен айналысу аса қажет. Осы мақсатта жоғары сынып оқушылары орта буын оқушыларымен тығыз байланыста жұмыс жасайды. Айына бір рет оқушылар өздеріне жүктелген сыныпта қызықты математикалық есептер мен практикалық жұмыстар ұйымдастырады. Оқушы – оқытушы ролін атқара отырып, сыныптан тыс жұмыстар: көңілді тапқырлар сайысы, интеллектуалды жарыс, танымдық ойын түрінде өткізеді. Осы жұмыстарды өткізу шараларына бағыт-бағдар беруде математика пәнінің мұғалімдері - Абилкаева С.Ш, Қожахметова Г.Б, Жампейсова Г.Д жетекшілік жасайды.

"Симметрия әлемінде" Сабақты 8А сынып оқушылары Мұқашева Гаухар мен Бекенов Абылай 7А сынып оқушыларын әзірлеп өткізді.

Жетекшісі: Абилкаева С.Ш.

Мақсаты: Оқушыларға симметриялы фигуралар жайлы мағлұмат беру, симметрияның маңызын шығармашылық жұмыста көрсете білу.

Сабақ барысы:

”Симметрия адамзаттың сан ғасырлар бойы сәндікті жетілдіру үшін ашуға әрекет еткен ұсынысы болып келеді”.

Симметрияны біз барлық жерде кездестіреміз: табиғатта, техникада, өнерде, ғылымда. Мысалы, мына симметрияларды алайық, көбелекті және еменннің жапырағын, автомобилдердің және ұшақтың симметриялық атом молекулаларының және кристалдарының құрылысының симметриялы орналасуы.

“Симметрия” термині грекше “ұқсас, пропорционал, бөліктердің бірдей орналасуы” деген мағынаны білдіреді.

Мысалы: конустық симметрия барлық ағаштарда анық байқалады (1сурет).

1сурет

2 суре т Ағаштың тұлғасы оның тік симметрия өсі болып саналады. Симметрияны жапырақтардан, гүлдерден, бұтақтардан, өнімдерден ашық көруге болады. 2 суреттеайналы симметрияға мысал келтірілген (түсіндіру керек); бұл жағдай жапырақтар мен гүлдерде көп кездеседі.

3 -сурет

Әрбір қар түйіршігі - қатып қалған су тамшысы болып табылады. Қар түйіршігінің пішіні әр түрлі болуы мүмкін, бірақ барлығы6-шы дәрежелі бұрылма симметриясы мен айналы симметрияға ие болады.

Қазақтың ұлтық ою-өрнектері өзінің әсемдігімен көз тартады. Ою- өрнектедің түрлері өте көп. Олардың әрқайсысы әртүрлі симметриялы. Сонымен қатар қазақ қыздарының әшекей бұйымдары да басқаларға қарағанда симметрия жағынан айқын көрінеді. оған мысал ретінде шашқа тағатын шолпы, білезік, белдік пен белбау сондай-ақ киіз үйдің жабдықтары сандықтың бетіндегі оюлардың барлығы симметриялы.

5 сурет

Паркет және орнамент туралы қысқаша айту.

Жазықтықты тек үш дұрыс көпбұрыштар толық жаба алатынын дәлелдеуге болады. Олар , тең қабырғалы үшбұрыштар, квадрат және алты бұрыш. (1-сурет)

5 – сурет 6- сурет 7- сурет.

6 сурет пен 7 суреттің ұқсастығын және айырмашылығын атаңдар.

Практикалық жұмыс: Оқушылар 4 топқа бөлінеді. Әр топ оқушыларына үшбұрыштар, квадраттар, төртбұрыштар, ромблар қиылған фигуралартаратылады, олардан паркет және орнамент жасау керек. Қай топ көп және сапалы жасағаны ескеріледі.

Үйге тапсырма: Геометриялық фигураларды қолданып, өрнек жасаңдар.

Оригами

Сабақты 8А сынып оқушылары Мұқашева Гаухар мен Қазалиев

Мирас 5А сынып оқушыларына әзірледі және өткізді.

Жетекшісі: Абилкаева С.Ш.

Мақсаты: 5-сынып оқушыларына оригами жасауды үйрету.

Сабақ барысы:

1. Оригами тарихынан.

Оригами – қағазды бүктеу арқылы әртүрлі моделдер аңдарды, құстарды, гүлдерді жасауға мүмкіндік беретін жапон өнері.

Ең негізгі жұмыс құралы – қағаз болып табылады. Ең негізгі жұмысты атқаратын – ол қол.

Бұл қолмен қағазды бүктеу арқылы әдемі ойыншықтар мен геометриялық фигуралар жасауға арналған сабақ түрі. Жасаған дайын фигураларды сыйға тартуға және қағаздан жасалған ертегі кейіпкерлермен көрініс көрсетуге болады.

Оригами тарихы.

Қытайда қағаздың шығуы б.э.дейінгі 105 жыл деп есептейді. Ал 610 жылы жапондықтар өз қағаздарын шығарды, олардың қағаздарының сапасы қытай қағаздарынан алда болды. Алғашқы қағаз фабрикасы 1870 жылы Токиода жасалынды.

Ертеде ,Қытайда қағаздарды діни мерекелерде қолданған. Сол себепті алғашқы оригамилар храмдарда кездескені бекер емес. Оригами сөзі "ори" - бүктелген, ал "ками" – қағаз және құдай дегенді білдіреді.

Жапонияда бұл өнер ұрпақтан-ұрпаққа берілетін, дәстүрге айналған.

Алғашқы жапон баспасынан шыққан кітап “Сенбадзуру ориката” (1797 жыл) болып табылады. Кітаптың атының аудармасы “мыңдаған тырналарды қалай бүктейміз» дегенді білдіреді.

ХІХ ғасырдың екінші жартысында оригами жапон шекарасынын шықты. Англия және Америкада оригами бір-бірімен кездесуге мүмкіндік жасады. Ресейде ең ғажап оригами орталығы Мәскеу мен Санк-Петербургте орналасқан.