Синтаксис бойынша авторлық бағдарлама 8-сыныпқа

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ

ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ

Кутжанова Эльмира Доктырхановна

«Синтаксис» бойынша 8-сыныптың факультативтік

курсына арнап жазылған

АВТОРЛЫҚ БАҒДАРЛАМА

УДК 811.512.122 ББК 81.2 Рецензент: ҚР «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, «Ы.Алтынсарин ізбасарлары» ғылыми-тәжірибелік журналының бас редакторы, шебер педагог, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі А.Н. Тургинбаева Синтаксис // құрастырушы автор: Э.Д. Кутжанова – Жамбыл облысы, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі, 2021. – 64 б. ISBN 978-801-4500-13-3

Бұл факультативтік курс бағдарламасы қазақ тіл білімінің синтаксисін 8-сынып оқушыларына терең меңгертуге бағытталып жазылған. Құрастырушы автор 34 сағаттық күнтізбелік-тақырыптық жоспарлауды оқушылардың жас ерекшелігін ескере отырып жасаған.

УДК 811.512.122

ББК 81.2 «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының 2021 жылғы 26 шілдедегі №2 хаттамасына сәйкес сараптау комиссиясының шешімімен баспаға ұсынылды. ISBN © «Инновация» баспа үйі, 2021 978-801-4500-13-3

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ «ИННОВАЦИЯ» ОҚУ- ӘДІСТЕМЕЛІК ОРТАЛЫҒЫНЫҢ

БАСПАСЫНА ҰСЫНЫЛДЫ

Рецензент: ҚР «Инновация» Оқу-әдістемелік Орталығының ғылыми қызметкері, «Ы.Алтынсарин ізбасарлары» ғылыми-тәжірибелік журналының бас редакторы, шебер педагог, қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі А.Н. Тургинбаева Құрастырушы автор: Кутжанова Эльмира Доктырхановна Жамбыл облысы Мойынқұм ауданы «М.Жұмабаев мектеп-лицейі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі

© «Инновация» баспа үйі, 2021 жыл

Түсінік хат

8-сыныпқа арналған «Синтаксис» факультативтік курсының бағдарламасы қазақ тіл біліміндегі синтаксистің орны мен рөлі, маңызы; синтаксистің зерттеу нысандары: сөз тіркесі, тіркесу тәсілдерін ажырату; сөздердің байланысу тәсілдерін; сөздердің байланысу түрлерінің ерекшеліктері; сөйлемнің мағынасына және құрылымына қарай бөліну жолдары; сөйлем мүшелері; сөйлемнің бірыңғай мүшелеріне тән белгілер; төл сөз, төлеу сөз, автор сөзінің ерекшеліктері мен тыныс белгілері туралы түсініктерді негізге ала отырып құрылды. Бұл факультативтік курс балалардың талап-тілегі мен ата- аналардың сұраныстары ескеріле отырып, оқушылардың жеке даму сипатын қамтамасыз етеді.

Мақсаты: қазақ тілінің синтаксис саласы бойынша: синтаксистің тіл біліміндегі орны мен маңыздылығын; сөз тіркесінің өзіне тән белгілерін, тіркесу тәсілдерін ажырату; сөздердің байланысу тәсілдерін; сөздердің байланысу түрлерінің ерекшеліктерін білу; сөйлемнің мағынасына және құрылымына қарай бөлінуінің жолдарын айыру; сөйлем мүшелерінің түрлерін айыру; сөйлемнің бірыңғай мүшелеріне тән белгілерді; төл сөз, төлеу сөз, автор сөзінің ерекшеліктері мен тыныс белгілерін ажырата алу; сөйлемге синтаксистік талдау жасай алуға үйрету.

Міндеттері: - қазақ тілінің ұлтымыздың тілі ретіндегі маңызы мен мәнін, қызметін, даму жолдарын таныту; - оқушылардың тіл туралы түсінігін кеңейту, тілдің қоғамдық-әлеуметтік мәнін, қызметін түсіндіру; - синтаксистің тіл біліміндегі орны мен маңыздылығын таныту; - мәтін арқылы танымдық қызығушылығын арттыру; - оқушылардың тілдік сауаттылығын арттыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту; - сөйлеу мәдениеті талаптарына сай тілдік құзыреттерін қалыптастыру.

Курс оқу барысында оқушылар білуі керек: «Синтаксис» курсында меңгерген тақырыптары бойынша жан- жақты ізденіс жұмыстары арқылы өз білімдерін өмірде қолдана алу.

Курсты меңгеру барысында оқушылардың білім дағдысы: Тақырып бойынша баяндау, шығарма жазу, өлең шығару, сөзжұмбақтар құрастыру, тест құрастыру, деңгейлік тапсырмалармен жұмыс жасай алу.

Бағалау критерийлері: Курсты меңгерудегі бағасы «меңгерді» - «меңгерген жоқ»