Стандартты емес есептер арқылы зерттеушілік қабілетті дамыту

Стандартты емес математика есептерін шығарту арқылы 5-6 сынып оқушыларының зерттеушілік қабілетін дамыту

Ғылым мен техниканың қарқынды дамуымен, сондай-ақ өмірдің әртүрлі формаларындағы үздіксіз өзгерістермен сипатталатын қазіргі заманда ақпаратты өз бетінше алу, өңдеу және талдау қабілеті қажетті дағдыға айналуда. Зерттеу қабілеттері адамға жаңа білімді тиімді қабылдап қана қоймай, оны стандартты емес жағдайларда қолдануға, мәселелердің шығармашылық шешімін табуға, өз бетінше ойлауға мүмкіндік береді.

Математика – оқушылардың зерттеушілік қабілетін дамытатын маңызды пәндердің бірі. Математикалық есептерді шешу логикалық ойлауды, ақпаратты талдау, синтездеу және жүйелеу, қорытындылар мен жалпылаулар жасай білуді талап етеді. Стандартты емес математикалық есептер өз кезегінде стандартты шешу алгоритмдері жоқ есептердің ерекше сипатын білдіреді және оқушылардан шығармашылық пен ізденімпаздықты талап етеді.

Жалпы білім беретін мектептің 5-6 сыныбының «Математика» оқулығында Бірақ оқулықта осы тақырыптарға берілген есептер өте аз. Стандартты емес есептер арнайы логикалық және әдістемелік жүйеге негізделмей, өзара байланыссыз, шашыранды түрде берілген. Стандартты емес есептер тақырып ретінде оқытуда «Фигураларды қиюға берілген есептер. Фигураларды құрастыруға берілген есептер» және «Іріктеу тәсілі арқылы есепер шығару» тақырыбында ғана қарастырылған.

Стандартты емес математикалық есептер арқылы оқушылардың зерттеушілік қабілетін дамытуға байланысты бірнеше негізгі бағыттарын қарастыруға болады. Ең бірінші оқушының сыни тұрғыдан ойлауын дамыту. Стандартты емес есептерді шешу оқушылардан мәселені зерттеуге сыни көзқараспен қарауды, ақпаратты талдауды және негізделген шешім қабылдауды талап етеді. Бұл оқушылардың сыни ойлауын дамытуға көмектеседі.

Екіншіден, балама тәсілдерді іздеу мүмкіндігі стандартты емес есептерді шешуде стандартты алгоритмдермен қатар, оқушылардың балама шешімдерді іздей білуін талап етеді.

Үшіншіден, оқушының зерттеу қабілетін дамытады. Стандартты емес есептерді шешу гипотеза құру, шешу жолдарын зерттеу және оларды тәжірибеде тексеру арқылы оқушыларға өзін зерттеуші ретінде сезінуге мүмкіндік береді. Бұл зерттеу дағдыларын дамытуға көмектеседі.

Төртіншіден, оқушының телефонға тәуелді заманында оқуға деген қызығушлығын, оқуға деген мотивациясының деңгейін көтеруге жәрдемдеседі. Өйткені қызықты және күрделі математикалық есептерді шешу оқушыларды белсендірек оқушы болуға, олар оқып жатқан материалдың практикалық маңыздылығын көріп, шешімін табу процесіне қатысуға ынталандырады. Бір сөзбен айтқанда қазіргі әлемде табысты оқуға…