Студенттердің кәсіби білімі мен мәдениетін қалыптастыру баяндамасы

СТУДЕНТТЕРДІҢ КӘСІБИ БІЛІМІ МЕН МӘДЕНИЕТІН ҚАЛЫПТАСТЫРУ.

Аюпова Назым Байдуллақызы

информатика пәнінің жоғары санатты оқытушысы

Маңғыстау облысы

Бейнеу ауданы

«Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжі» МКҚК

2014 жылдың 17 қаңтарындағы Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың Қазақстан халқына Жолдауында "Біздің болашаққа барар жолымыз қазақстандықтардың әлеуетін ашатын жаңа мүмкіндіктер жасауға байланысты. ХХІ ғасырдағы дамыған ел дегеніміз – белсенді, білімді және денсаулығы мықты азаматтар.»- деп көрсеткен болатын. Елбасымыздың алға қойған мақсатын іске асырудың бірден – бір жолы студенттердің кәсіби білімін жетілдіру сонымен бір қатары олардың мәдениетті де білімді азамат болып шығуына ықпал жасау. «Бейнеу гуманитарлық-экономикалық колледжі» МКҚК негізгі дайындайтын мамандығы бастауыш сынып мұғалімдері. «Білім көзі бастауышта»-деген қағиданы ескере отырып, студенттерге сапалы білім мен қатар салауатты өмір салтына бейімделген, жаны мен дені сау, мәдениетті ұрпақ дайындау заман талабы. Қазіргі таңда білім-әрбір адамның өмірінде маңызды орынға ие болып отыр. Соған байланысты жас ұрпаққа білім нәрін берумен қатар, оларды тәрбиелеу маңызды орынға ие. Жастарды болашақ мамандыққа дайындау мақсатында арнаулы білім мен тәрбие беру ұйымдары жұмыс жасап келеді.

Жеке тұлғаның қоғамдық-педагогикалық шығармашылық қаблетін дамытуда олардың кәсіби шеберлігін шыңдау ерекше орын алады. Сондықтан кәсіби білім беру ұйымдары студенттердің ойлау қабілетін, адамгершілігінің және күш-жігерінің қалыптасуына, үздіксіз білім алуына және өз бетінше дайындалуына ықпал жасай отырып, жеке қасиеттерінің кең көлемде ашылуына ықпал жасауды қажет етеді.

Бұл мәселелерді шешуде болашақ студент-педагогтарды дайындауда келесі мәселелерді шешуге басымдылық беру қажет:

Студенттерді болашақ мамандықтарына дайындау (теориялық және практикалық білімдері мен дағдыларын дамыту);

Оқу практикасынан өту кезеңдерінде сабақ үлгілерін дайындауына әдістемелік көмектер көрсету (топ арасында сабақ өткізу, сабақтарын талдау, әдістемелік нұсқаулар беру, сабақ көрсету);

Студенттердің оқу орнында өткізілетін әртүрлі шараларға белсенді қатысуын қамтамасыз ету (білім және тәрбие мәснлелеріне қатысты пікірсайыстар ұйымдастыру, ақпараттық сауаттылық, ақпараттық мәдениет бағыттарында лекциялар, баяндамалар ұйымдастыру);

Кәсіби мамандықтарына сәйкес оқу-әдістемелік кешендермен таныстыру (кітапханалармен бірлесе белсенді жұмыс жасау, ғылыми-әдістемелік басылымдармен, электрондық басылымдармен, Интернет материалдарын пайдалану жолдарын үйрету, іс жүзінде жұмыс жасау әдістерін меңгерту);

Студенттер арасында бір-біріне көмек көрсетуді ұйымдастыру (өндірістік практика кезінде бір-бірімен ақпарат алмасуын, өз тәжірибелерімен бөлісуін, балалармен жұмыс жасау әдістері туралы пікір алмасу).

Сондықтан кәсіби білім беру ұйымдарының педагогтері әрбір студенттің мүмкіндігіне қарауы тиіс және оны тек педагогикалық ықпалдың объектісі деп қабылдамай, оны ерікті әрі өз еркімен әрекет жасаушы тұлға деп қабылдауы керек. Бұл студенттерге әдеппен қарау, олардың қадір – қасиетін құрметтеу, бұл жағдай өзара сыйласу, әріптестік жасау атмосферасын қалыптастырып, студенттерде жалпы мәдени құзіреттілікке қалыптасуына жағымды көзқарастар туындауына ықпал етеді. Мәдениеттендіруге бағдарлану қолайлы педагогикалық технологиялардан бас тарту емес, керісінше, студенттердің жеке тұлғалық ерекшеліктеріне байланысты өзгерістер, жасау. Мұнда келесі талаптарды да ескерген жөн, олар: білім алушыны күмәнсіз қабылдау, оған тұрақты жағымды қарым – қатынас жасау; жеке тұлғасына құрметпен қарау және әр түрлі жағдайда да өзіндік жеке сезіміне құрметпен қарау; басқаға ұқсағысы келмейтін тұлғалық құқығын мойындау; ерікті таңдау жасауға мүмкіндік беру; білім алушының жеке тұлғасын емес оның іс - әрекеттеріне баға беру; білім алушының жеке даралық психологиялық және тұлғалық ерекшеліктерін ескеру (жүйке жүйесінің түрі, темпераменті, ойлау ерекшеліктері, қабілеті, қызығушылығы, қажеттіліктері, іс - әрекеттер

Кәсіби білім беру ұйымдарында студенттердің мәдениетін қалыптастырудаэтнопедагогика тағлымдарын пайдалану ерекше орын алады. Болашақ кәсіп иелерінің халықтың рухани құндылықтарын түсінуі арқылы оларды қолдана алуымен анықталатын, кәсіби мәнді, тұлғалық қасиеттерінің қалыптасуын құрайтын адамгершілік тұрғыдағы мәдени басқарушы іс-әрекеті болып саналады.

Бұл бағытта ерекше орын алатын студенттердің кәсіби құзіреттілігін қалыптастыруға игі әсерін тигізетін колледж ішінде ұйымдастырылатын әртүрлі бағыттағы шараларды атап көрсетуге болады. Солардың ішінен ұлтымыздың мәдениетін, өнерін, салт-дәстүрлерін, өнер туындларын насихаттайтын шаралар ерекше орын алады. Оларды атап көрсететін болсақ «Жігіт сұлтаны», «Қыз сыны», «Өнер алды-қызыл тіл»-студенттер шығармашылығы, «Жыл басы-Наурыз»-атты топтар мен колледж студенттері арасында өтетін салт-дәстүрлерімізді насихаттайтын топ сағаттары сияқты шараларды атап көрсетуге болады.

Бұл шаралар студенттердің ұлттық мәдениетке, салт-дәстүрімізге деген қызығушылығын оятады, этнопедагогика элементтерінің дұрыс ықпалы бар екенін сезінеді, ұлттық салт-дәстүрлерді, халықтық педагогика элементтерін болмысымен қабылдай алады және жалпы мәдени-ұлттық дүниетаным тұрғысында көрсете білуге ұмтылысы қалыптасады.

Мұндай шараларды ұйымдастыру студенттердің өзін-өзі жетілдіруі мен дамуына, ұлттық дәстүрлерді мәдени мұраларын ұстану біліктілігіне, этнопедагогика материалдарына негізделген жалпы мәдени мұраларымызды көрсете алуына мүмкіндік жасайды.

Бұл аталған мәселерді пайдалана отрып болашақ педагогтердің білім мен мәдениетін қалыптастырудың жалпы моделін жасауға болады:

Этнопедагогика материалдарына сай тұлғалық құндылықтарға негізделген мәдени тұлғалық сапасы, ұлттық дәстүрлерді саналы түрде қабылдай алуы, оларға деген қызығушылығы мен жоғары құрметпен қарауы, этнопедагогика материалдарының білім беруде дұрыс ықпалының бар екенін…