Әлеуметтік құзыреттілік пен дағдыларды қалыптастыру баяндамасы

«Кәусар» бөбекжай балабақшасы КМҚК

Баяндама

Тақырыбы:« Әлеуметтік құзіреттілік пен әлеуметтік дағдыларды қалыптастыру»

Оқыған:Юнусова Н.С.

Айнабұлақ бекеті

Әлеуметтік құзіреттілік пен әлеуметтік дағдыларды қалыптастыру

Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев өзінің «Қазақстан жолы – 2050: Бір мақсат, бір мүдде, бір болашақ» атты жолдауында жалпықазақстандық мәдениетті дамытуға жаңаша серпін беру қажеттігін және қазақстандықтардың бәсекеге қабілетті мәдени ментальдігін қалыптастыру, заманауи мәдениет кластерлерін дамытуға бағытталған шаралар өткізілуі қажет екендігін атап айтты[1]. Адамдардың мәдени тұрмыстық дәрежесі өсіп, рухани және материалдық байлықтары елдер мен халықтар арасындағы байланыстары бұрын болмаған дәрежеге өркендеген қазіргі кезеңде адамдар қарым-қатынасында адамгершілік нормаларын жоғары деңгейде сақтай білу қажеттігі заман талабына айналып отыр. Бүгінгі таңда жастардың ересектермен қарым-қатынас жасау барысында, мәдениеттілік танытпауы, қоғамдық орындардың ережесіне бағынғысы келмей өрескел, мінез көрсетулері қоғамда жиі кездесуде. Мұны теледидардан олардың көргендері, түрлі ортаның әсері деген себептерінен басқа, ересек адамдардың қоғамдық орындарда дөрекілік танытуы, отбасындағы түрлі қолайсыз жағдайлар, және балабақша тәрбиешілерінің әдеп ережелеріне байланысты негізгі талаптарды орындатудағы немқұрайлығынан деп тұжырымдаймыз.

Тұлғаның әлеуметтенуі өскен ортасына, адамдармен күнделікті қарым-қатынасына, білім өресіне, отбасынан алған үлгі өнегесіне байланысты қалыптасады.

Әлемдік және отандық мәдениеттің теориясы мен тарихын зерттеген Т.Ғабитов, Ж.Мутәліпов, А. Құлсариева болса, қазақтың төл мәдениетін батыстық мәдениетпен салыстыра отырып, оның өзіне тән ерекшеліктеріне тоқталады, қазақтың әлем туралы түсінігін алып бәйтерекке теңей отырып, мәдениеттің әлемдегі орнын қоршаған орта мен өркениет аясында қарастырады.

30-жылдары әлеуметтік тәрбие мәселелері А.С. Макаренко, А.В. Луначарский, С.Т. Шацкий т.б. ғалымдардың еңбектерінде де қарастырылған, ал мектепке дейінгі тәрбие мәселесі бойынша тарихи әдістемелік, ғылыми–теориялық арнайы зерттеулер жүргізген ғалымдар А.К.Меңжанова, А.С. Әмірова, Б.Б.Баймұратова, С.Ғ. Бәтібаева, Қ. Аймағамбетова, Қ. Меңдаяхова, С.Н.Жиенбаева, Т.А. Левченко, А.Е. Манкеш, М.С. Сәтімбекова, М.Т.Тұрыскелдина, Ф.С.Жұмабекова, және тағы басқа да зерттеушілер мектепке дейінгі кезеңде балаларға білім беру мен тәрбиелеу мазмұнын, тиімді әдіс–тәсілдерін ұсынып, қағидаларын тұжырымдаған.

“Әлеуметтендіру” сөзі “әлеуметттік” сөзімен төркіндес яғни (латынша “socіalіs”) әлеуметтік, қоғамдық деген ұғымдарды білдіреді. Әлеуметтену - индивиттің нақты қоғамға, әлеуметтік топқа тән құндылықтарды, нормаларды, мінез-құлық үлгілерін игеріп, тұлғаға айналу процесі.

Ал ғалым Т.Қалдыбаеваның пайымдауынша “әлеументтендіру” ұғымы тұлға ұғымымен бірдей мәні бір, бірі адамның әлеуметік даму жолын бейнелесе, екіншісі соның нәтижесі, ал әлеуметтендірудің мәні- адамның адамдық қасиеттерін ашып, оны қоғамдағы әлеуметтік қатынасқа…