Сыйласа да сырласа да білген жан апа туралы мақала

Сыйласада,сырласада білген жан апа.

Отбасы-Отанымыздың ошағы. Сол отбасының шырайын кіргізіп,айрандай ұйытып отыратын жандар әйелдер екені белгілі.

Қазағым дәстүрлі ортада отбасылық, рулық,туыстық қарым-қатынастың нормаларының ішінде іргелі мәнге ие,әсіресе ағайынды,туыс,аталас адамдардың әйелдерінің тату болуына ерекше мән беріп, қадағалап отырған. Демек,бір ата деңгейінде, арысы жеті атаға дейінгі ұрпақ аралық қатынасты реттеуде абысындар сыйластығының өзіндік рөлі зор.

«Ағайын тату болса ат көп, абысын тату болса ас көп» деген мақалдың өзінен –ақ ағайынның бірлігі арқылы абысындардың міндеті үлкен екендігі анық көрініп тұр емес пе... Демек, абысындар сыйластық, татулық,бірлік, ынтымақтық белгісі саналған.

Менде әулетімізге(Сүгіровтер әулеті) келін болып түскеннен сыйласа да, сырласа да білген, өзімнің туған апамдай болған абысыным Жанбибі Бабатайқызы Бабашева туралы ой қозғамақпын.

1987жылдың күзінде келін болып түскенде, танымайтын ортада өзіңді жылы шыраймен қарсы алған адам естен кетпейді ғой.Келіннің бетін кім ашса сол ыстық деген, «апам »босағаны аттағаннан кейін: бұл менің оқушым, жақсы мақтаулы оқушым болған деп,ортаға таныстырған еді.Апам өмірден озғанға дейін 30 жыл тату-тәтті, бір-бірімізбен апалы-сіңлілі ретінде сыйласа білдік.

Апамның өміріне тоқталатын болсам, үлкен атасы мен әжесінің бауырында өскен.Ата мен әже тәрбиесі баланың зерек болуына үлкен ықпал етеді ғой. Апамда сондай зерек балалардың қатарында болған.Орта мектепті тәмәмдағаннан кейін сол кездегі Гурьев мемлекеттік педагогикалық иниститутының тарих-филология факултетінің орыс тілі мен әдебиеті мамандығы бойынша оқуға түсіп,аяқтаған. 1970жылы жоғарғы оқу орнын тәмәмдағаннан кейін өзі оқыған Мұқыр орта мектебіне орыс тілі пәнінің маманы болып орналасқан.Өз мамандығын жетік меңгерген апам ұстаздық жолын да абройлы атқарды. Шәкірттері де апамды мақтан тұтады.

1976жылы қайнағам Сүгіров Жәлелдің өмірлік жары болғаннан кейін, Миялы селосында тұрған.Ондада біраз жыл мектепте сабақ беріп, шәкірттерді білім нәрімен сусындатқан.Қазіргі таңда апамның алдынан өткен шәкірттері ұстаздарын мақтанышпен айтып отырады. «Ұстаз шәкіртімен мақтанады» деген,апам да әрбір шәкіртін мақтанышпен айтатын еді. Шәкірттерімен кездескенде олармен тілдесіп,сырласудың өзі бір бөлек дүние дер едім.Одан кейін АХЖК бөлімін басқарды.Өмірге қол ұстасып,аттаған жастарға аналық көңілмен тілегін тіледі. Кейбір АХЖК байланысты жағдайлар болса, оларды да дұрыс шеше білді. Апам қолы қалт етсе,қазақша,орысша әдеби кітаптарды көп оқитын, рухани сауатты еді.

Өмір өте келе апалардың тұрмыстағы көргені мен түйгені, мол ақылдылығы мен парасаттылығы, жүре келе ауыл-үй құлақ салып ақылдасатын апа дәрежесіне көтеріледі ғой.

Шаңырақта қонағы үзілмейтін, дастарханы қашанда астан арылмайтын апам да сол дәрежеде еді.Апам қонақжай болатын,үйінен үнемі қонақ үзілмейтін.Үлкен қонақтықтарға қайнысы (Халел) екеумізді міндетті түрде алдыртатын.Үлкен үйде,қара шаңырақта отырсыңдар, сондықтан сендердің орындарың бөлек деп.Бұлда үлкен тәрбие екен.

Біздің қолымызда анамыз бар,ол кісінің абысыны. Анамыз «апа» туралы айтқанда Жанбибі келін болып түскеннен кейін, біздің үйдегі қайын ағасын «папа» деп атайыншы, әкемді «аға»деп атап едім деп, қайынағасын «папа» деп сыйлап кетті…