Сын есімнің жасалу жолдары бойынша қазақ тілі материалы

Сын есім Сабақтың мақсаты: Сын есім жайында түсініктерін пысықтау, сын есімнің сұрақтарымен таныстыру, сын есім туралы алған білімдерін саралап, жинақтау, одан әрі тереңдету; оқушылардың сөз байлығын арттыру, сауатты жазу дағдыларын жетілдіру, сөйлеу дағдыларын дамыту; адамгершілік, экологиялық тәрбиелеріне баулу.

Психологиялық тренинг Топқа бөліну: Зат есім, Етістік ● Ой қозғау: Баяғы өткен заманда Етістік деген әлемде әртүрлі заттар тіршілік етіпті. Заттардың не түсі, не пішіні болмай қызықсыз өмір сүріпті. Күндердің күнінде бұл елге өте алыс жерден Сын есім қария келіп елмен танысады екен. Сонда қария аң - таң болып, әр тұрғынмен танысып, сөйлеседі: - Сенің атын кім? - деді қария заттың атымен танысайын деп. - Алма – деп жауап берді ештеңеге ұқсамайтын зат. - Мұнда не істеп жүрсің? – деді қария іс - қимылын білейін деп. - Күз келгендіктен біз пісеміз – деп жауап береді. - Сын есімнің жаны қатты ашып, барлық заттарға қуаныш сыйлайын деп сөзін бастайды. - Алма сен бұдан былай, қызыл, домалақ, дәмді алмасын – дегені сол еді алмамыз қып - қызыл, домалақ болды да қалды. Солай бір апта бойы қонаққа келген Сын есім қария қол үзбей жұмыс істейді екен. Бұл елде бақыт орнау үшін бізде өзіміздің қол ұшымызды беріп көрейік. - Шөп қандай болады? (жазыл, сары) - Аспан қандай болады? (көгілдір, үлкен) - Жарайсыңдар балалар, енді ой түйіп көрейік. ● Сын есім (заттың сынын, пішінің, түрін білдіреді Қандай? Қай? сұрақтарына жауап береді. Мысалы: Сәбіз - қызғылтсары, сопақ, тәтті Гүл - сары, домалақ, әдемі

Мағынаны тану: «Ақ қалпақ»- статистикалық «Сары қалпақ» - сәттілік (сәтті кезеңдерді айтады) «Қара қалпақ» - сәтсіздік, оқып жатқан мәтіннің сәтсіз тұстарын айтады. «Көк қалпақ» - аналитикалық, барлық топтың пікіріне талдау жасайды. «Жасыл қалпақ» - шығармашылық, жаңаша идеялар мен болжамдар жасайды. «Қызыл қалпақ» - сезімтал, топ оқиғаны оқу барысында бастан кешірген сезімдерін тұжырымдайды. Әр тапсырма сайын екі топ бір бірлерін бағалау.( Жасыл түсінікті, бәрі дұрыс: Қызыл қате көп, түк түсінген жоқпын: Сары сұрағым бар. Ақ қалпақ: 1 - жаттығу: Сөйлемдерді көшіріп жаз, және сын есімдердің астын сыз. Гүлнүр әдепті қыз. Ұстаз құрметті адам. Көмір пайдалы қазбаларға жатады. Бүркіт ұясын биік қияға салады. Еркін көрші ауылға кетті Сары қалпақ: 2 - жаттығу: Берілген сөйлемдерді көшіріп алып, жағымды сын есімдердің астын сыз. Түйенің жаңа туған ботасы әдемі, сүйкімді болады. Қап қара, мөп мөлдір