Сызбалардың даму тарихы туралы 9-сынып ашық сабағы

Пән:Сызу

9 сыныбы:

Күні:

Тақырыбы

Сызбалардың даму тарихы.

Мақсаты

Сызбаның даму тарихы туралы жалпы мәлімет беру, логикалық ойлауға қалыптастыру.

Күтілетін нәтиже

Оқушылардың ой-өрісін, ойлау қабілетін, пәнге деген қызығушылығы артады

Сабақтың барысы

Кезеңі/Уақыты

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Кіріспе бөлім

8минут

Тұсаукесер

5 минут

Негізгі бөлім

25 минут

Қорытынды бөлім

7 минут

Тренинг: «40 секундтік жаттығу»

Психологиялық дайындық

Топқа бөлу 1-2-3 сандар арқылы.

II.Жаңа сабақ түсіндіру

Сызбаларды дайындау және олардың мазмұны қоғамның дамуына байланысты өзгерістерге ұшырап отырған. Әр алуан нәрселердің кескіні –суреттер-адамдардың қарым-қатынас құралы ретінде жазу ойлап табылғанға дейін пайда болды.

Сонау ерте замандарда адамдар жер бетіне, тастарға жабайы аңдардың, болашақ құрылыстардың суреттерін, аң аулауға шығатын жолдарды бейнелеген.

Сызбалар туралы алғашқы мәліметтер XVII ғасырдың орта кезінен бастап кездесе бастайды. Алғашқыда сызбалар көз мөлшерімен қолмен салынады. Мұндай сызбаларда, әрине, өлшемдер көрсетілмеді, сондыықтан да олар арқылы кескінделген нәрсе туралы тек жуықтап қана түсінік алуға болатын еді. Бұл сызбалар үшін сөзбен тұжырымдалған түсініктемелер қажет болды, сондықтан оларға әр түрлі жазбалар келтіріледі.

Тұрғын үйлерді, бекіністерді және басқа да нысандарды салу барысында «план» деп аталатын алғашқы сызбалар пайда болды. Бұл сызбалар әдетте, табиғи жағдайда тікелей жер бетінде, болашақ құрылыстың орнында орындалды. Кейінірек осындай план – сызбаларды пергаментке, ағашқа және кенепке кішірейтілген түрде сызу орын ала бастады.

XVII ғасырда сызбалар аса ұқыптылықпен, түрлі түсті бояуларды пайдалану арқылы орындалады. Бұл сызбаларда нәрселердің шартты тіліктері жасалады және оларда нәрсенің материалының түріне байланысты тіліктердің орындары әр алуан түстермен бояу арқылы берілді. И.И.Ползунов пен И.П.Кулибиннің сызбалары бұл өнертапқыштардың нәрсенің дәл проекциялық сызбасын салу саласындағы танымдық қабілеттерінің жоғары болғандығын көрсетеді.

Сызбаларды орындау тәжірибесі XX ғасырдың басында айтарлықтай жетілдіріле түсті. Елдерді индустрияландыру, машина жасау мен басқа да өнеркәсіптің пайда болуы, жаңа зауыт – фабрикаларды салу ісінің жандануы сызбаларды кеңінен қолдану мәселесін алға қойды. Бұл сызбаларды салу мен безендіруге арналған бірыңғай ережелері жасаудың қажеттілігін тудырды. Мұндай ережелер жекеленген стандарттар түрінде жасалды.