Теңдеу және оның түбірін табу, 5 сыныпқа арналған сабақ

Сабақ жоспары

Келес Маншук

Ақмола облысы Целиноград ауданы

Қараөткел №2 орта мектебінің

математика пәні мұғалімі

Сабақ тақырыбы: Теңдеу. Теңдеудің түбірі. Теңдеуді шешу

Сынып: 5 сынып

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесі негізінде теңдеулерді шешу;

теңдеудің шығарылуының дұрыстығын тексеру тәсілдерін қолдану;

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

-Теңдеуді шешу барысында арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесін қолданады, теңдеуді шешеді.

Басым көпшілігі:

-Теңдеуді шешу үшін арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесін қолданады, теңдеуді шешеді. Дұрыстығын тексереді.

Кейбір оқушылар:

-Теңдеуді шешу үшін арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесін дұрыс қолданып, теңдеуді шешеді. Тексеруді орындайды. Теңдеу құрастырады.

Бағалау критерийлері

- Арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесін пайдалана отырып теңдеулерді шешеді, дұрыстығын тексереді.Теңдеу құрастырады.

Тілдік мақсаттар

Пәнге байланысты академиялық тілді қолдану:

- белгісіз компонентті табу ережесі негізінде теңдеулердің шешімін тұжырымдайды;

-теңдеу,теңдеудің түбірі,теңдеуді шешу;

-теңдеудің түбірі деп...;

-теңдеуді шешу дегеніміз...;

-әріпті өрнектің мәнін табу үшін... керек;

- жақшаларды ашу үшін...керек;

-ортақ көбейткішті жақшаның сыртына шығару үшін...керек;

- өрнекті ықшамдау дегеніміз...;

- ұқсас қосылғыштарды біріктіру үшін ... керек;

Құндылықтарға баулу

Қоғамымыздағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім

- шығармашылық және сын тұрғысынан

ойлау;

- қарым-қатынас жасау қабілеті, толеранттылыққа баулу.

Пәнаралық байланыстар

Осы бөлімнен алған білім - біліктерін оқушылар практикада және физика, химия пәндеріндегі есептерді шешуге мүмкіндік береді.

Бастапқы білім

«Цифр», «сан», ұғымдарын білу,натурал сандармен арифметикалық амалдарды орындау.Әріпті және санды өрнектермен жұмыс істеу дағдылары, сандарға қолданылатын арифметикалық амалдар қасиеттерін біледі.

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі

13 мин

Топқа бөлу

Ол үшін сынып оқушылары тақтаның алдына шығып жарты шеңбер болып тұрады «Саяхат» ойыны бойынша 4 топқа бөлемін. Тілектер айту.

Өткен тақырыптағы алған білімдерін пысықтау үшін ойша жəне ауызша орындалатын ширату жаттығуы «Серпілген сауал» ойынын өткіземін..

Сабақтың ортасы

22 мин

(оқулықпен жұмыс, топтық жұмыс, деңгейлік тапсырмалар)

-Мәнін анықтауды қажет ететін әрпі бар өрнекті не дейді?

- Теңдеу дейді. Ендеше біздің бүгінгі сабақтың тақырыбы:

Теңдеу

Сабақтың мақсаттары:

арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін табу ережесі негізінде теңдеулерді шешу;

теңдеудің шығарылуының дұрыстығын тексеру тәсілдерін қолдану;

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу, түсіну, қолдану,талдау.

Мысалы: 2 + x ꞊ 7 бұл - теңдеу

Теңдеудегі әріптің орнына қойғанда оны дұрыс санды теңдікке айналдыратын сан теңдеудің шешімі деп аталады.

Мысалы: 22 + х ꞊ 27 теңдеуінің шешімі 5 саны, өйткені х – тің орнына 5 санын қойсақ , 22 + 5 ꞊ 27 дұрыс теңдігін аламыз.

Математикада теңдеудің шешімін теңдеудің түбірі деп атау қабылданған.

Теңдеудің бірнеше түбірі болуы немесе болмауы мүмкін.

Мысалы: ( х – 12 ) ∙ ( х – 13 ) ꞊ 0 теңдеуінің 12 және 13 сандары болатын екі түбірі бар, ал х ∙ 0 ꞊ 15 теңдеуінің түбірі жоқ.

Теңдеуді шешу дегеніміз – теңдеудің барлық түбірлерін табу немесе түбірлері жоқ екенін көрсету.

Теңдеудің шешімін табу үшін біз арифметикалық амалдардың белгісіз компоненттерін: қосылғыштарды, азайғыштарды, бөлінгішті, бөлгішті, көбейткіштерді табу ережелерін қолданамыз.

1.Мысал: х : 12 ꞊ 26

Шешуі: х ꞊ 26 ∙ 12

х ꞊ 312 Жауабы: 312

Яғни , белгісіз бөлінгішті табу үшін бөліндіні бөлгішке көбейтеміз.

2.Мысал: 119 - 119 : х ꞊ 102

Шешуі: Берілген теңдеудегі белгісіз 119 : х азайтқышында тұрғандықтан, белгісіз азайтқышты табу ережесін қолданып