Тері сезімталдығын зерттеу таныстырылымы, 8 сынып

Сабақтың тақырыбы : Тері сезімталдығы

Сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаты : Терінің сезімталдығын зерттеу.

Бағалау критерийлері:

Тері сезімталдығын біледі ;

Терінің қорғаныштық,жылу реттегіштік қызметін түсінеді ;

Терідегі сезгіш рецепторлар жиелігін салыстырады .

ТЕРІ СЕЗІМТАЛДЫҒЫ ДЕГЕНІМІЗ НЕ?

Терінің бетінде әртүрлі рецепторлар бар.Олар әртүрлі тереңдікте орналасқан,пішіні және құрлысымен ерекшеленеді .

Рецепторлар механикалық,ауырсыну және температуралық тітіркенуді қабылдауды қамтамасыз етеді .

Рецепторлар біркелкі таралмаған:саусақ ұштары,алақан,табан мен ерін терісінде сезімтал нүктелердің орналасу жиелігі жоғары.Арқа,мойында рецепторлар әлдеқайда аз орналасқан .

жанасу

Температураны сезіну

Тері рецепторлары

Ауырсынуды

сезіну

Жүйке талшық

тары

Тері арқылы біз нені сеземіз ?

Теріде төрт түрлі тітіркенгіштікті қабылдайтын рецепторлар болады :

жанасу ( қысым );

ауруды сезіну ;

суықты сезіну ;

жылыны сезіну .

Терморецепторлар қоршаған орта температурасының өзгеруіне жауап береді . Теріде орналасқан жоғары температураға жауап беретін рецепторлар суыққа жауап беретін рецепторларға қарағанда анағүрлым көп болады .

Механорецепторлар — кез келген механикалық әсерге жауап беретін рецепторлар тобы . Бұл қысымның өзгеруі , созылу немесе сығылу болуы мүмкін және т.б . Негізінен механорецепторлар жанасудан пайда болған сезінуді қабылдайды . Бүл рецепторлар көзі көрмейтін адамдарда жақсы дамыған . Олар жазба сөздерді механорецепторлардың көмегімен қабылдайды .

Ноцицепторлар — ауырсыну тітіркендіргіштерімен белсендірілетін рецепторлар.Олардың саны өте көп:терінің 1см бетінде шамамен 100-200,сондықтан адам ауырсыну орнын дәл анықтайды .

Тері рецепторларының түрлері