Термодинамикалық реакция 9 сыныпқа арналған сабақ жоспары

Термодинамикалық реакция.

Күні:

Мектеп: Т.Белгібаев ажом

Сынып: 9

Оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Мұғалім: Ергешбаев Нығмет

Сабақ тақыр.:

Термодинамикалық реакция.

Сабақ түрі:

Өтілген тақырып бойынша дағдыларды бекіту

Сабақтың оқу мақсат.

Оқушыларда термоядролық реакциялар туралы ұғым қалыптастыру, оқушылардыңтаным белсенділігін арттыратын талпынысқа ынталандыру үшін олардың іс-әрекеттерін тиімді ұйымдастыру.

Сабақтың міндеттері:

Формула білуді жүйеге келтіру;

Топта жұмыс істеу дағыдыларын дамыту;

Өткен тақырып бойынша есеп шығару дағдыларын қалыптастыру.

Бағалау критериялары

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Термодинамикалық реакция жайлы біледі. Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады Термодинамикалық реакция тақырыбы бойынша салыстыра білу қабілеттерін дамиды.

Оқушылардың кейбіреулері мынаны орындай алады: Термодинамикалық реакциятақырыбы арқылы физиканың айла тәсілдерін қолдана білуге дағдыланады. Топпен ынтымақта жұмыс істеуді қалыптасады

Құндылықтарды дарыту:

Оқушылардың танымын кеңейту;

Оқушылардың функционалдық сауаттылықтарын дамыту;

Оқуда өзінділік пен жауапкершілікті дамыту;

Логикалық ойлау, салыстыру, өздігінен қорытынды жасау дағдыларын дамыту;

Белсенділік, шығармашылық қызығушылық ояту.

Тілдік мақсат:

Термодинамикалық реакция..

Пән. байланыс:

математика, информатика

Алдыңғы білім:

Жоспар

Сабақтың кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Басы:

Оқушылармен сәлемдесу. Түгелдеу. Сабаққа қажетті құрал-жабдықтарын тексеру.Шаттық шеңберін құру.

Оқушылар назарын сабаққа аудару.

Үй тапсырмасын сұрау .

Үй тапсырмасын «Эстафеталық таяқша» әдісін қолданып, оқушыларға таяқшаны ұсынып, оны бір-біріне жалғап, сұрақ қою арқылы тексеру.

Ортасы:

Жаңа сабақ :

1. Өте жоғары температурада жеңіл ядролардың бірігіп ауырлау ядроны түзу реакциясын – термоядролық реакция деп атайды.Термоядролық синтез кезінде бір нуклонға 17,6/5=3,5МэВ энергия, ал уран ядросының бөліну реакциясында бір нуклонға0,9МэВ энергия бөлінеді. Демек, жеңіл ядролардың синтезінде бөлінетін меншікті энергия ядролардың бөліну реакциясындағы меншікті энергиядан 4 есе артық. Термоядролық синтезді жүзеге асырудың қиыншылығы мынаған байланысты. Американдық физик Х. Бете 1938 жылы протон-протонды термоядролық цикл нәтижесінде сутегінің гелийге айналуы жұлдыздардағы ең басты реакция екенін ашты. Екі протонның бірігуі кезінде дейтерий пайда болады және позитрон мен нейтрино шығарылады:

+→++v

Енді дейтерийдің өзі протонмен әрекеттесіп,нәтижесінде гелий изотопының ядросы түзіледі әрі -квант түрінде энергия бөлінеді:

Реакцияларда пайда болған ядросын туғызады:

2. Сутекті бомба (Н-бомба). Жер бетінде алғашқы термоядролық реакция 1952жылы -1қарашада Тынық мұхитының оңтүстік бөлігінде жүзеге асырылса, келесі реакция 1953жылы Қазақстанда (Семей полигоны) сутекті бомбаны жару арқылы жүргізілді. Дейтерий мен тритийдің қоспасы атом бомбасымен ортақ қабықтың ішінде орналасады. Басқарылмайтынтермоядролықреакцияныжүзегеасыруғақажетті температура мен қысыматомдықбомбаны жару арқылыалынады. Осылайш атаом бомбасының жарылысы термоядролық (сутекті) бомбаның жойқын қопарылысына ұласады.

3. Термоядролық реакция энергиясын бейбіт мақсатқа пайдалану-қазіргі замандағы әлі шешімі табылмаған күрделі мәселе.Жер қойнауындағы көмірсутекті отынның қоры 200 жылға, уранның қоры бір мың жылға ғана жететінін ескерсек, адам үшін басқарылатын термоядролық реакторларды жасау, оны игеру ұлы мақсат. Өйткені Жерде сутегінің іс жүзінд етаусылас қоры бар.Сутегінің ауыр изотоптары дейтерий мен трийтидің синтезі – еңтиімді реакцияның бірі. Ол үшін плазманың температурасын ондаған миллион градусқа көтеру қажет және плазмадағы дейтерий мен тритийдің қоспасыныңтығыздығы 1м3 көлемде 1022бөлшектен кем болмауы тиіс.