Тіл жүйрікте кім жүйрік, 9-сыныпқа сыныптан тыс жұмыс

Сайыс сабағының тақырыбы: Тіл жүйрікте кім жүйрік?

Сабақтың мақсаты: оқушыларды мемлекеттік тілді құрметтеуге тәрбиелеу; қазақ тілінің мәртебесін көтеріп, тілге сүйіспеншілікті тудыру; елін, жерін, Отанын сүюге тәрбиелеу. Сабақтың әдісі: сайыс-ойын сабағы Сабақтың көрнекілігі: тақтада даналық сөздер, сайыстың атауы, суреттер,интерактивтік тақта,презентация. Қатысушылар: 9,10 орыс сыныбының оқушылары. Сабақтың барысы: 1.Мұғалімнің кіріспе сөзі: Армысыздар құрметті ұстаздар, оқушылар. Қазақстан көп диаспоралы, әр тілде сөйлейтін ел. «Жеті түрлі білім біл, жеті жұрттың тілін біл» деген дана халқымыз. Өз ана тілімен қатар мемлекеттік тілді-қазақ тілін жетік меңгеруіміз керек. Қазақ халқы “ақыл – жастан, асыл - тастан” деп бекер айтпаған, олай болса ұшқыр қиял мен ойлылықты қажет етер, “Тіл жүйрікте кім жүйрік? ” сайыс сабағына қош келдіңіздер!

Мұғалім: Кім білімді, өнерпаз білейікші, Оқушылар алғыр деп жүрейікші. Әділқазылар алқасына тек әділдікті, Сайыскерлерге тек сәттілік тілейікші! Бәйгеге түсіп жарыспай, Жүйріктің бағы жанар ма? Білім мен өнер жарысып, Тәрбие, тәлім табар ма? Бұл бәйге ойдың бәйгесі? Кім жүйрік ойға сол алда, дегендей сайыскерлерімізді ортаға шақырайық.2. Қатысушылар мен әділқазылармен таныстыру: а) Сайысқа қатысушылармен таныстыру: Бүгінгі сайысқа 9 ,10 сыныбының оқушылары қатысқалы отыр. I-топ «Достық» тобы. Ұраны: Жауап беріп сұрақтарға дәл, анық, Достықтың жеңетіні дәл, анық.

Достық тобының капитаны тағайындалады.II – топ «Жұлдыз» тобы. Ұраны: Бірігіп жарыса топта, Жеңімпаз атанымыз бұл сайыста.

Жұлдық тобының капитаны тағайындалады.ә) әділқазыларды таныстыру: Шын жүйрік шабысынан танылады, Нақты білім, терең ой сыналады. Баға берер әділқазы ортамызда, Оларға құрметпен қол соғылады деп, сайыскерлерімізді бағалайтын, шындықты жарып айтатын әділқазылар алқасымен таныс болыңдар.

3.Сайыстың өту барысымен, шартымен таныстыру: Сайыс 7 кезеңнен тұрады. Тапсырмалар әр түрлі болып келеді, жауаптарын топта талқылап, қорытынды шығарып, айту керек; топтың мүшелері сайысқа түгел қатысулары керек. 4.Сайыстың тапсырмалары:

1кезең: «Сөз тапқанға қолқа жоқ» Әр топқа бір әріп беріледі: «Достық» тобына «А» әрпі, «Жұлдыз» тобына «Ж» әрпі. Топтар 1 мин ішінде сол әріптен басталатын әр сөз табынан келетін сөздер жазып, қойылған сұрақтарға тек сол әріптен басталатын, өздері жазған сөздермен жауап береді. Дұрыс жауап – 1 ұпай. «Достық» тобына: 1. Сен кімсің? 2. Бірінші септік? 3. Ең жақын адам ? 4. Еліміздің бас қаласы? 5. Әкеңнің әкесі? 6. Сүттен жасалған сусын? 7. Ең әдемі құс? 8. Саған ертегі айтатын? 9. Бал жинайтын жәндік? 10. Ең тәтті жеміс?

«Жұлдыз» тобына «ж»: 1. Сен қалай оқисың? 2. Қазақтың киелі саны? 3. Қазақ тілінде неше септік? 4. Әжең қайда тұрады? 5. Гүл қайда өседі? 6. 1қаңтар қандай мейрам? 7. Кімде?Неде? қай септіктің сұрағы? 8. Диванда отырып, әке не оқып отыр? 9. Сиыр, қой, түйе нелер? 10. Ең ыстық мезгіл? (әділқазыларға сөз) 2 кезең: «Шешендік өнер».

Берілген мақалдың жалғасын табу: 1. Отансыз адам - .... (ормансыз бұлбұл). 2. Тіл – тас жарады, .....(тас жармаса – бас жарады). 3. Отан - ....(отбасынан басталады). 4. Мектеп - кеме, .....(білім - теңіз). 5. Күш - білімде, .....(білім - кітапта). 6. Өнер алды - ....(қызыл тіл). 7. Ақыл азбайды, ....(білім тозбайды). 8. Жүз теңгең болғанша, ....(жүз досың болсын). 9. Кітап - ....(алтын қазына). 10. Піл көтермегенді, .....(тіл көтереді). (әділқазыларға сөз)

3 кезең: «Шешуін тап».

Жұмбақ шешу сайысы,жұмбақтың шешуін тапқаннан кейін орысша аудармасын айту : 1. Қақпақты тарс тарс жабады, Терезені қағады. Уілдейді ысқырып, Қорқытады баланы. (жел-ветер) 2. Тілі бар, үні жоқ, Өзін…