Тілдік норма және жаңа қолданыстар, 10 сынып

Сабақтың тақырыбы: Тілдік норма және жаңа қолданыстар

Мектеп: №86 жалпы орта мектебі

Күні: 21.01.2019ж

Мұғалімнің есімі: Л.Ж.Қалменова

Сынып:

10 «А» сыныбы

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ негізделген оқу мақсаттары:

Тілдік норма және жаңа қолданыстар талдау жасау

Күтілетін нәтиже:

Барлық оқушылар: жұмыс барысында өз ойын ашық айтуға үйренеді

Оқушылардың басым көпшілігі орындай алады: Басқа шығармалармен салыстыра алады.

Кейбір оқушылар орындай алады:Тарихи және көркемдік құндылығына баға бере алады.

Табыс критерийлері:

Оқушылар топтық жұмыс барысында өз ойын ашық айтуға мүмкіндік алады. Танымдық белсенділігін арттыра отырып, басқалардың пікірін тыңдауға, өз бетімен іздену мен қатар жұптық, топтық ізденуге құлшыныс жасай алады.

Тілдік мақсат:

Оқушылар:

Оқушылар сыни тұрғыдан ойлауға, өз ойын сенімді түрде айта алуға, өзін бағалаумен бірге топтық жұмыс барысында басқаларды да әділ бағалай алады. Диалогтік оқыту барысында өзін - өзі реттеуге мүмкіндік алады.

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Тақырыпты меңгеруде оқушылар: ақынның шығармашылығына баға бере алады

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер: айтылымын жақсартуда ауызша тапсырмаларды орындауда сөйлеу дағдылары дамиды

Талқылауға арналған тармақтар: шығармаларының тақырыбы

Сіз неліктен... екенін айта аласыз ба? өлеңдерінің өміршеңдігі

Жазылым бойынша ұсыныстар: өлеңдері талдау

Алдыңғы оқу

ТТлдік норма және стиль

Жоспарланған уақыт:

Жоспарланған жаттығулар

Табыс критерийі (Бағалау өлшемдері)

Ресурс

тар

Басталуы:

Сыныппен амандасу.

Оқушылар зейінін сабаққа аудару. Зейінін өлең шумағымен сабаққа аудару

Тіл — халықтың тірлігінің тірлігі.Қанын, тәнін бұзбай ұстар бірлігі.Тіл — халықтың жанын көрер айнасы,Ардай таза аппақ шаңқан кірлігі.

«Қайталау - оқу анасы» бөлімі.Үй тапсырмасын парақшада берілген сұрақтар арқылы тексеру

Тілдік жүйе мен тілдік дағдының өзара үйлесімі мен қайшылықтары тақырыбында түсініктерін сұрау

2.Оқушылардың тіл туралы мақалалары тыңдалады.

Сөздерге фонологиялық талдау жасалады.

ә) Жаңа сабақ Тілдік норма және жаңа қолданыстар.

Жаңа сабақтың мақсатын ашу

Оқушыларға конспект жаздыра отырып, жаңа сабақты түсіндіру

Тілдік норма – тіл жүйесінің дәстүріне сай тұрақты түрде қалыптасып, қоғамдык қатынастар аркылы орныққан тілдік амал-тәсілдердің жиынтығы, сөз колдану ережелері. Норма – үнемі жетіліп отыратын категория.

Лебізде қолданысқа енген кез келген жаңа қолданыс жаңа сөз ретінде танылады. Жаңа қолданыстардың пайда болуы тіл дамуының эволюциялық дамуының бір көрінісі санатында. Атау процесінде мынадай өзгерістер болуы мүмкін:

* жаңадан танылған зат не құбылысқа атау тағылады;

* жаңадан танылған ұғымға тілде бұрыннан бар таңба жаңа атау ретінде беріледі;

* белгіленетін ұғымның номинативтік белгілеріне сай жаңа таңба жасалады.

Жаңа қолданыстар мазмұндық жағынан, не тұлғалық-мазмұндақ жағынан жаңа саналуы мүмкін.

Критерилер арқылы

оқулық

Ортасы:

. Тақтамен жұмыс:

1. Фразеологиялық тіркестердің синонимін тауып дұрыс орналастыру:

Ереуіл атқа ер салды -жаугершілікте елін қорғауға аттанды;