Төлеби ауданындағы мәдени ескерткіштерді пайдалану

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ

МИНИСТРЛІГІ

Төлеби ауданы Леңгер қаласы №7 жалпы орта білім беретін

коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Ғылыми жұмыстың тақырыбы: «Төлеби ауданындағы тарихи мәдени ескерткіштерді ішкі туризмде дамыта пайдалану»

Ғылыми жұмыстың бағыты: тарих (өлкетану)

Ғылыми жұмыстың авторлары: 6 сынып оқушылары

Ахметжан Арнұр Қайыпжанова Жанерке

Жетекшісі: Алиев Өткір

Тарих ғылымының кандидаты, доцент.

Қазақстан Инженерлік Педагогикалық

Халықтар Достығы Университеті

Ғылыми жетекшісі: Бегимбетова Қ

Леңгер қаласы 2015

№7 жалпы орта мектептің 9- сынып оқушылары

Ахметжан Арнұр мен Қайыпжанова Жанеркелердің

«Төлеби ауданындағы тарихи мәдени туризм

ескерткіштерді ішкі туризмде дамытуда пайдалану»

тақырыбындағы ғылыми жұмысына

Пікір

Мәдени туризм ең әйгілі және бұқаралы туризм түрі болып келеді. Әлемде мәдени туризм бөлек бағытпен ерекшеленген және Қазақстанда жыл сайын үлкен даму қарқынын алуда. Қазақстан – тарихи және мәдени мұраға бай мемлекет. Еуразияның орталығында орналасқан, Қазақстан әлемнің көне өркениеті торабында Батыс пен Шығысты, Оңтүстік пен Солтүстікті әлеуметтік және экономикалық, мәдени және идеологиялық тұрғыда байланыстырған. Ежелгі қазақ даласында Ұлы Жібек жолы өтетін. Әр түрлі тарихи кезеңдерде қазіргі Қазақстан территориясында өзіндік мәдениетті мемлекеттер пайда болып дамыған. Сол дәуірдің мұрасы ретінде көптеген тарихи және мәдени ескерткіштер болуда. Көптеген ескерткіштерді бүкіл әлемдік маңызы бар деп ЮНЕСКО мойындаған.

Қазақстан Президенті Н. Назарбаевтың бастамасымен құрастырылған және іске асырылушы «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы туристік кластерді (қажылық туризм, тарихи-археологиялық туризм) дамытуға үлкен ықпалын тигізді. Бағдарламаның іске асырылуы 2004 жылы басталған, кейін тағы бағдарламаның екі кезеңі құрастырылды: 2007 мен 2009 жж. және 2009 бен 2011 жылдар аралығында.

Туристік бағыттарды құру және өңдеу барысында «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы Қазақстанның тарихи-мәдени мұрасын зерттеумен және жаңғыртумен айналысатын ғылыми ашылулар мен археологтар кепілдемелері қолданылды.

«Мәдени туризм» бөлімінде қолайлы үлгіде Қазақстанның қонақжайлылығы туралы толық мәлімет ала аласыз – туристік бағыттар георграфиялық орналасу бойынша 16 облысқа байланысты құрастырылған.

Жетекшісі: Алиев Өткір

Тарих ғылымының кандидаты, доцент.

Қазақстан Инженерлік Педагогикалық

Халықтар достығы Университеті

№7 жалпы орта мектептің 9- сынып оқушылары

Ахметжан Арнұр мен Қайыпжанова Жанеркелердің

«Төлеби ауданындағы тарихи мәдени туризм

ескерткіштерді ішкі туризмде дамытуда пайдалану»

тақырыбындағы ғылыми жұмысына

Пікір

Біздің аудан үшін тарихи мәдени туризмді дамытуға және оған жағдай жасауға мүмкіншіліктеріміз бар. Оған біздің табиғи ескерткіштер, тарихи ескерткіштер мен мәдени демалу орындарымыз жеткілікті. Сол демалыс орындары толық мүмкіншілік береді.

Бүгінде аудан көлемінде тау бөктерінде орналасқан Тау самалы, Эдельвейс, Бәйшешек, Робинзон лагерлері жұмыс атқаруда. Одан басқа "Тау Самалы" ,"Эко виладж каскасу", "Айнабұлақ" , «Альтекс» демалыс аймақтары, «Біркөлік» сауықтыру кешені, «Тау шаңғы базасы» туристік объектілері қызмет көрсетуде.

Қазіргі таңдап, «Алатау» ЖШС шаңғы базасы болып жұмыс атқаруда, бұл демалыс аймағы жанындағы кезінде мақсатсыз беріліп кеткен жерлерді қайтарылып, ол жерлерге заман талабына сай демалыс орнына қызмет ететін нысандар салуды қолға аламыз.Сонымен қатар аудандағы ең көрікті жерлердің бірегейі Балдыберек өзенінің бойында орналасқан Облыс орталығынан 70 км. жол , Балдыберек және Төңкеріс ауылдарының көркем табиғаты мен климаттық жағдайы жазғы және қысқы туризмді дамытуға өте қолайлы. Төлеби ауданының табиғатының көркемдігіне көз тоймайтыны белгілі. Облысымыздың ең көркем ауданының бірі өзінің таза суымен, көркем табиғатымен, түрлі деңгейдегі демалыс аймақтарымен, тарихи ескерткіштерімен және қасиетті орындарымен белгілі. Тек Қазақстанның ғана емес сонымен бірге шет ел туристерінің көптеп келіп демалатын аймағы болып саналады. Яғни экотуризмнің ордасы десек те болады.

Жалпы Қазақстанның табиғаты алуан түрлі. Ну орманды алқаптар, шексіз-шетсіз далалар, шөл-шөлейтті аудандар, аспанмен таласқан биік таулы өлкелер бәрі-бәрі біздің отанымыз Қазақстанда. Осы табиғатты болашаққа сол қалпында сақтап қалу негізгі міндетіміз екені түсінікті. Тек сақтап қана қоймай осы алқаптарға туристерді тарту арқылы ауданымызды көркейте түсетініміз түсінікті. Ауданымыз таулы аймақта, табиғаты әсем, суы мен ауасы таза және үлкен қалалардан шалғай аймақта орналасуының өзі туризм саласын дамытудың алғы шарты деп түсіну қажет. Тау бөктерлерінде неше түрлі демалыс аймақтары мен туристтік маршруттар бар. Біз туризм саласын дамыта отырып аудан және облыс қазынасына түсетін түсімдерді арттырар едік. Туристтерге түрлі қызмет көрсету салаларын дамыта отырып, ауданымыздағы жұмыссыздық мәселесін де біршама шешер едік. Себебі туризм саласы шағын бизнестің де дамуына өз ықпалын тигізер еді.

Осы ғылыми жұмыста ауданымыздағы туризм саласының бүгінгі күнгі жағдайларын саралай келе, осы саланы дамытудың бірнеше жолдарын ұсынып та отыр. Елбасымыз, ұлт көшбасшысы Н.Ә.Назарбаев әр кезде де туризм саласын Қазақстанда дамыту керек екенін айтып жүр. Яғни біз осы мақсаттың жүзеге асу жолында жұмыс жасауымыз керек.

Жалпы,жұмыс өз мақсатына жетті және жұмыс толық аяқталған. Дегенмен аталған тақырып бойынша әлі де қосымша ізденістер жүргізуге болады. Жетекші ретінде бұл жұмысты жоғары бағалаймын .

Жетекшісі: Бегимбетова Қарлығаш Мұхтарқызы

№7 жалпы коммуналдық мемлекеттік

мемкемесінің тарих пәнінің мүғалімі.

Аннотация

Бұл ғылыми жұмыста «Төлеби ауданындағы тарихи мәдени туризм ескерткіштерді ішкі туризмді дамытуда пайдалану» туралы жазылған.

Аннотоция

В даннойнаучнойработерассматриваютсявопросы о экономической пользеразвитиятуристической инфраструктуры экономике Толебискогорайона,а также обеспечиваниенародаработой и сохранение природы района.

The summary

This work look through some questions about touristic infrastructure Toleby region and give job for unemployment people6 save the nature.

Мазмұны

Кіріспе......................................................................................

Негізгі бөлім

. Қазақстанның туризмі туралы түсінік...

2.2. Туризм дамуына әсер етуші факторлар................................

3.1. Төлеби ауданындағы туризмнің қазіргі жағдайы...........

3.2. Төлеби ауданындағы тарихи мәдени туризм ескерткіштерді

ішкі туризмде дамытуда пайдалану...........................

3.3. Менің ұсыныстарым......................................................................

3.4 Тарихи мәдени ескерткіштер.....................................................

Қорытынды..................................................................................................

IV.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі...................................................

Жұмыстың мақсаты мен міндеті: Ауданымыз таулы аймақта, табиғаты әсем, суы мен ауасы таза және үлкен қалалардан шалғай аймақта орналасуының өзі туризм саласын дамытудың алғы шарты деп түсіну қажет. Тау бөктерлерінде неше түрлі демалыс аймақтары мен туристтік маршруттар бар. Біз туризм саласын дамыта отырып, аудан және облыс қазынасына түсетін түсімдерді арттырар едік. Туристерге түрлі қызмет көрсету салаларын дамыта отырып, ауданымыздағы жұмыссыздық мәселесін де біршама шешер едік. Себебі туризм саласы шағын бизнестің де дамуына өз ықпалын тигізер еді.

Жұмысымның мақсаты туристік қызмет көрсету саласында шағын кәсіпкерліктің қызмет етуінің теориялық және әдістемелік негіздерін зерттеу мен талдау нәтижесінде тәжірибелік бағыттарын анықтап, ғылыми негізделген ұсыныстар жасау болып табылады.

Алға қойған мақсатқа сәйкес төмендегідей міндеттерді шешу қажеттілігі айқындалады:

Төлеби ауданының туристік қызмет көрсету саласында шағын кәсіпкерліктің қызмет етуінің теориялық аспектілерін жүйелеу және әдістемелік тәсілдерін нақтылау;

Туризм саласының қазіргі жайы негізінде оның қалыптасу үдерісін айқындау;

Өңірлік туристік қызметтегі кәсіпкерлердің тәуекел әсерін бағалау және аудандағы экологиялық жағдайды зерттеу;

Туристік қызмет саласындағы кәсіпкерліктің даму бағыттарын негіздеу;

Зерттеу жаңалығы: Төлеби ауданындағы туристік объектілерді мемлекеттік дәрежеге көтеріп, туризмді дамыту туралы ұсыныс жасау. Зерттеу барысында ғылыми жаңалық ретінде мынадай нәтижелер алынды: -шағын кәсіпкерліктің туризм саласындағы теориялық түсінігі мен мәні нақтыланып негізгі қағидалары анықталды;

-ҚР-ның туристіксаласының қазіргі жағдайы мен осы саладағы шағын кәсіпкерлікті талдау нәтижесінде туристік бизнестің даму бағыттары айқындалды;

- туризмнің тиімділігіне тәуекел жағдайында әсер етуші факторларды есепке алу нәтижесінде туристік қызмет саласында шағын кәсіпкерлікті дамыту жолдары негізделді

Зерттеу әдістемесі: Осы тақырыптың бізді қызықтырған себебі,Төлеби ауданындағы туризмнің қазіргі таңдағы жағдайы және оның болашақтағы даму мүмкіндіктері. Сол мақсатта жүргізіліп жатқан жаңа жобалар қызықтырды.

Жұмыстың құрылымы: Жұмыстың негізгі бөлімі төрт тараудан тұрады. Бірінші тарауда туризм және оның инфрақұрылымы жайында түсінік бердік. Екінші тарауда Төлеби ауданының табиғатын, оның климатын жануарлар және өсімдіктер дүниесін сипаттадық. Үшінші тарауда Төлеби ауданындағы туризм саласының экономикаға тигізетін үлесі баяндалады. Төртінші тарау ауданымызға шетелдік туристердің қызығушлығыттуралы ой қозғалады. Жұмыс қосымша карта - сызбалармен, суреттермен толықтырылған.

Ғылыми жұмыстың өзектілігі:

Егер Төлеби ауданының туризм саласын дамытсақ, онда бүкіл облысқа, республикаға едәуір пайда тиеді және Төлеби ауданының , сонымен қатар бүкіл Оңтүстік Қазақстан Облысының туристік бейнесін қалыптастырамыз. Төлеби ауданының туризмінің болашақта даму бағыты және Оңтүстік Қазақстан Облысы әлемдік туризм орталығына айналдыру. Тарихи, мәдени, рухани мұрамызбен қатар, біздің елімізде туризмнің жақсы дамуына негіз бола алатын өзіндік ерекшелікке толы, ғажайып табиғаты бар өлкеміз, өлкеміздің көзді жаулап аларлық келбеті тұр.

Зерттеу объектісі: Төлеби ауданы

Кіріспе

Жер жаннаты Төлеби ауданының туризм орталығы болуына мүмкіндіктері мол.Тарихи- археологиялық, діни-танымдық, саяжай-сауықтыру орындары мен көзтартарлық көрікті табиғаты, көпұлтты аудан халқының ежелгі өнері мен мәдениеті, кәсіптік-тұрмыстың салт-дәстүрі мен рухани құндылықтары бай өлке. Осы мүмкіндіктерді тиімді пайдаланып, жауапты міндеттер іске асырылуй тиісті.

Туризм өз еліне, немесе шет мемлекеттерге ұйымдасқан топтарға арналған спорттық жүру элементтері мен танымдық өрісін байыту мақсаттары бар саяхат немесе серуендеу.

Экскурсия-ұйымдасқан түрде мұражайлаға,ерекше назар аударарлықтай жерлерге, спорттық және сауық құрып көңіл көтеретін мақсаттары бар серуендеу.

Рекрециялық демалыс қайрат –күшін қалпына келтіру, ой-сана жұмысын сергілтуге арналған шағын топтардың саяхаты.

Міне, осы аталған үш мүмкіндіктері мен мақсаттары толық ғылыми-практикалық негізде айқындап, зерттеп іс-жүзінде асырса, Төлеби ауданы, шынында да, туристік орталыққа айналады. Ауданға келетін туристерге, саяхатшыларға, демалушыларға, серуен құрушыларға, көп ұлтты аудан халқының мәдени-эстетикалық, этнографиялық тұрмыс тіршілігін, салт-дәстүрін, ұлттық спорт ойындары мен сайыстарын, дәстүрлі өнерін, т.б. таныстыруға аса қолайлы. Әсіресе, әсем табиғат көріністері-бұлақ-бастаулары,өзендері және тау-көлдері, жеміс жидекті, аршалы алқаптары мен бағзы заманның археологиялық ескерткіштері, діни-танымдық мінажат орындары, т.б. рухани құндылықтары баршалық.

Аудан аумағындағы Ақсу-Жабағлы мемлекеттік қорығы мен Сайрам-Өгем мемлекеттік паркінің, Біркөлікемдеу-сауықтары санаторийі мен Ақмешітдемалыс аймағының, алатау шаңғы кешені мен жуырда жұмысын бастаған Қасқасу демалыс орнының, т.б. орналасуы туризмнің дамуына қолайлы жағдай қалыптастырады. Сондай-ақ, Сайрам-су мен Сарыайғыр шатқалдарында шетелдің және отандықинвесторлардың ауқымды қаражаттарына халқаралық талаптарға сай демалыс-спорттық кешендерін іске қосу қолға алынуда. Сондықтан, таяу жылдары аудандағы туризм саласы экономиканың аудандық, облыстық, тіпті республикалық секторының бірі ретінде болары анық.Қазақстан Республикасында туризмді дамытудың 2007-2011 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламаны іске асыру үшін әлі де орындалатын ұйымдастыру –практикалық жұмыстары жеткілікті. Тек ынта мен жігер болса болғаны.

Енді туристердің негізгі мақсаттарына жатады: